Nhật Bản tăng cường hợp tác AI với Ấn Độ, Malaysia nhằm giảm phụ thuộc Mỹ - Trung

Nhằm giảm thiểu sự phụ thuộc vào các công ty hàng đầu Mỹ và Trung Quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), Nhật Bản đang tích cực xây dựng các khuôn khổ đối thoại với các nước có cùng chí hướng và các đối tác từ toàn cầu phía Nam. Chiến lược này nhằm tạo ra một mạng lưới hợp tác quốc tế mang tính bền vững để thúc đẩy chia sẻ công nghệ, kinh nghiệm, đồng thời giúp các doanh nghiệp Nhật Bản mở rộng hoạt động trên trường quốc tế.

Những động thái này phản ánh nhận thức chung ngày càng tăng giữa các quốc gia về tầm quan trọng của hợp tác quốc tế trong bối cảnh cạnh tranh AI ngày càng gay gắt. Bên cạnh đó, Nhật Bản cũng tập trung phát triển hệ sinh thái AI nội địa để nâng cao vị thế và năng lực sáng tạo của mình.

Trong một hội nghị thượng đỉnh diễn ra đầu tháng 7, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và người đồng nhiệm Ấn Độ Narendra Modi đã nhất trí tăng cường hợp tác về AI, tập trung vào các hạ tầng quan trọng như trung tâm dữ liệu và sản xuất bán dẫn. Ngoài ra, họ cam kết duy trì các cuộc đối thoại định kỳ nhằm thúc đẩy sự phối hợp bền chặt hơn trong lĩnh vực này, dựa trên khuôn khổ đối thoại được thiết lập từ tháng 4.

Tại Paris trong tháng 6, Nhật Bản và Pháp đã tổ chức phiên họp cấp cao đầu tiên về AI, thảo luận khả năng hợp tác bao gồm cả với các quốc gia đang phát triển trong nhóm gọi là toàn cầu phía Nam. Các công ty Nhật tiêu biểu như Softbank và Sakana AI K.K. cũng tham gia góp mặt, tạo cầu nối giữa doanh nghiệp và chính phủ hai nước.

Giữa tháng 7, Nhật Bản và Malaysia cũng lần đầu tiên tổ chức cuộc gặp nhằm xây dựng một nền tảng AI giúp kết nối các công ty của hai nước cùng nhau ứng dụng công nghệ giải quyết các vấn đề xã hội, sau khi thỏa thuận thành lập nền tảng này được ký trong hội đàm song phương tại Tokyo tháng 6.

Hiện Nhật Bản cũng đang tiến hành chuẩn bị khuôn khổ đối thoại tương tự với Anh và Brazil, nhằm mở rộng mạng lưới đối tác và tăng cường hợp tác trong lĩnh vực AI.

Một quan chức cấp cao thuộc bộ Ngoại giao Nhật Bản đánh giá đây là vấn đề ngoại giao quan trọng có ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh quốc gia. Chính phủ dưới thời bà Takaichi đang tập trung thúc đẩy đầu tư công - tư vào các lĩnh vực chiến lược, trong đó có AI, nhằm củng cố năng lực quốc phòng và bảo vệ lợi ích quốc gia trên trường quốc tế.

Vào giữa tháng 7, Nội các Nhật Bản đã phê duyệt phiên bản cập nhật của Kế hoạch Cơ bản về AI, chỉ sau khoảng sáu tháng kể từ khi phiên bản trước được hoàn thiện. Kế hoạch này nêu bật quyết tâm của Tokyo trong việc bắt kịp xu thế phát triển nhanh chóng của công nghệ AI toàn cầu.

Kế hoạch đặt mục tiêu thúc đẩy phát triển đa dạng các loại AI, bao gồm cả AI chuyên biệt theo từng ngành (vertical AI) và AI vật lý tích hợp robot - lĩnh vực Nhật Bản có thế mạnh truyền thống. Ngoài ra, kế hoạch cũng tập trung hướng tới việc xây dựng chủ quyền AI thông qua hợp tác với các quốc gia có cùng quan điểm.

Bước đi hạn chế của Mỹ đối với các mô hình AI do Anthropic phát triển, như Fable và Mythos, càng làm nổi bật những nguy cơ tiềm ẩn trong việc phụ thuộc vào các sản phẩm AI nước ngoài. Điều này khiến Nhật Bản và các đối tác càng quyết tâm đẩy mạnh phát triển nội địa và hợp tác quốc tế nhằm giảm thiểu rủi ro cho ngành công nghiệp công nghệ của mình.

Những nỗ lực đa phương của Nhật Bản trong việc xây dựng các mạng lưới đối thoại AI quốc tế không chỉ là bước đi chiến lược nhằm củng cố nền công nghệ trong nước mà còn phản ánh tầm quan trọng của lĩnh vực AI trong an ninh quốc gia và ngoại giao kỹ thuật số hiện đại.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.