Những điều cần chú ý sau chuyến thăm Nhật Bản của Jensen Huang

Trong hai ngày 15 và 16/7, Giám đốc Nvidia, Jensen Huang, đã có chuyến thăm quan trọng đến Tokyo, nhằm thúc đẩy hợp tác với các tập đoàn công nghiệp và nhà cung cấp linh kiện chip hàng đầu Nhật Bản. Chuyến công tác diễn ra chỉ vài tuần sau bài phát biểu chính tại Đài Loan và vài tháng sau chuyến thăm Hàn Quốc, cho thấy Nvidia đang mở rộng quan hệ chiến lược tại châu Á. Huang đã ký kết các thỏa thuận toàn diện từ cơ sở sản xuất AI quốc gia đến hợp tác với các công ty robot và nhà cung cấp nguyên vật liệu chip, hướng tới xây dựng kỷ nguyên AI vật lý mới trong các nhà máy Nhật Bản.

Nhật Bản đang hướng tới phát triển AI độc lập, đặc biệt tập trung vào AI vận hành nhà máy và robot thay vì phụ thuộc AI từ Mỹ hay Trung Quốc. Do đó, chính phủ Nhật đã liên kết khoảng 44 công ty nhà nước, bao gồm SoftBank, Sony, NEC và Honda, để phát triển dự án Noetra. Tổng mức đầu tư được cam kết lên tới 1 nghìn tỷ yên (tương đương 6,2 tỷ USD) trong vòng 5 năm, nhằm xây dựng các mô hình AI cơ bản vận hành máy móc—gọi là “AI vật lý”. Mặc dù phần mềm AI sẽ do Nhật thiết kế, nhưng phần cứng vẫn dựa vào chip của Nvidia. Công ty Mỹ đang xây dựng "nhà máy AI Vera Rubin" - một trung tâm dữ liệu lớn sử dụng thế hệ chip mới với 13.750 CPU Vera và 27.500 GPU Rubin, tiêu thụ 140 MW công suất, dự kiến đi vào hoạt động năm 2028. Noetra sẽ quản lý dự án này với kế hoạch triển khai theo ba giai đoạn: mô hình có khả năng lý luận tập trung vào tiếng Nhật từ năm tài chính 2026; phiên bản đa phương thức xử lý đa dạng dữ liệu năm 2028; và AI thực tế vận hành robot hoàn chỉnh vào năm 2030, hỗ trợ phát triển bởi các nhà lập trình bên ngoài Noetra theo từng giai đoạn.

Nvidia đã thu hút được nhiều ông lớn trong ngành công nghiệp Nhật tham gia dự án AI vật lý, đặc biệt dựa trên nền tảng mô hình mở Cosmos. Các doanh nghiệp như Fanuc, Yaskawa, Kawasaki Heavy, Fujitsu, Hitachi, NEC, Sony, SoftBank, Kubota và nhóm robot AIRoA đã cam kết đồng hành cùng Nvidia trong phát triển Cosmos. Tại Tokyo, Huang đã giới thiệu Cosmos 3 Edge, một phiên bản mô hình chạy trực tiếp trên chip Jetson Thor gắn trong robot. Một số công ty đã thử nghiệm hệ thống điều khiển chung, trong khi Honda R&D và Omron đang phát triển các ứng dụng dựa trên công nghệ này. Huang nhấn mạnh rằng thời đại tiếp theo của AI thuộc về thế giới vật lý và đây là cơ hội hiếm có cho Nhật Bản tái tạo ngành sản xuất thông minh, củng cố vị thế của quốc gia này trong kỷ nguyên công nghiệp trí tuệ.

Toyota là khách hàng lớn sử dụng chip Nvidia trong nhiều mặt, từ sản xuất đến sản phẩm cuối cùng. Tại Consumer Electronics Show (CES) tháng 1/2025, hãng đã cam kết sử dụng nền tảng lái xe tự động Nvidia Drive cho thế hệ ô tô mới nhất. Bên cạnh đó, Nvidia còn tích hợp mô phỏng thiết kế dây chuyền sản xuất và phát triển phần mềm vận hành đặc trưng cho xe, đồng thời tham gia vào hệ thống đọc nhận diện giao thông. Toyota áp dụng hệ thống hỗ trợ lái tiên tiến giúp điều khiển tay lái và phanh, nhưng vẫn cần có người lái giám sát, bảo đảm tính an toàn hơn so với một số đối thủ như Waymo hay Tesla đang tiếp cận lái xe tự động hoàn toàn.

Chuyến thăm của Jensen Huang đã định vị AI vật lý làm trung tâm chiến lược công nghiệp Nhật Bản. Trước tình trạng thiếu hụt lao động và nguồn nhân lực, Nhật đặt mục tiêu triển khai 10 triệu robot được trang bị AI trong 18 lĩnh vực công nghiệp tới năm 2040, cùng khoản đầu tư công-tư tổng giá trị 65 tỷ USD cho AI vật lý. Theo Chiến lược AI Robotics ban hành tháng 3, Nhật nhằm chiếm lĩnh hơn 30% thị phần toàn cầu trong lĩnh vực robot AI với giá trị thị trường khoảng 20 nghìn tỷ yên (133 tỷ USD) vào năm 2040. Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật (METI) hỗ trợ phát triển mô hình nền tảng trong nước để vận hành máy móc, với trung tâm đào tạo mô hình lớn Noetra dự kiến xử lý hàng nghìn tỷ tham số. Ngoài mục tiêu kinh tế, Nhật còn xem trọng bài toán chủ quyền về dữ liệu và hạ tầng tính toán AI trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng khốc liệt. Thủ tướng Sanae Takaichi tham gia sự kiện ra mắt dự án AI vật lý với kỳ vọng tập trung phát triển AI và chip nhằm thu hút hơn 370 nghìn tỷ yên (2,3 nghìn tỷ USD) đầu tư đến năm 2040. Dự án Noetra được ví như “cơ sở hạ tầng AI quốc gia đầu tiên trên thế giới”, minh chứng cho nỗ lực Nhật hướng tới tự chủ công nghệ dựa trên chip Mỹ.

Trong suốt hai ngày tại Tokyo, Jensen Huang đã gặp gỡ nhiều lãnh đạo đứng đầu các tập đoàn hàng đầu Nhật như Toyota, Fanuc, Yaskawa, Fujitsu và Kawasaki để thảo luận nâng cao hợp tác phát triển công nghệ. Các buổi tiệc tối với chuỗi nhà cung cấp quan trọng cũng diễn ra trong không khí thân mật, qua những món ăn truyền thống và rượu whisky tại quán izakaya Kanda. Đây là cách làm quen thuộc trong chuỗi cuộc gặp gỡ khu vực châu Á của ông Huang, tương tự chiến lược từng được ông áp dụng thành công tại Đài Loan và Hàn Quốc năm ngoái với các hợp đồng lớn về GPU AI. Chuyến đi đã đặt trọng tâm vào robot, chuỗi cung ứng và công nghệ chip để đưa AI vật lý trở thành động lực phát triển mới của nền công nghiệp Nhật Bản trong tương lai gần.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.