Trung Quốc tận dụng lễ kỷ niệm Phi Đội Hổ Bay Mỹ để gây ảnh hưởng ngoại giao với Washington

Phi Đội Hổ Bay (Flying Tigers) là biệt danh của một phi đội gồm 311 phi công và nhân viên mặt đất người Mỹ, được biết đến với hình ảnh mũi máy bay Curtiss P-40 Warhawk sơn đầu cá mập hung dữ. Họ bắt đầu hoạt động từ năm 1941 trong không phận phía nam Tây Trung Quốc, cụ thể ở thành phố Côn Minh, cũng như tới Myanmar (Miến Điện) nhằm chống lại các cuộc tấn công của quân đội Nhật Bản vào Trung Quốc trong giai đoạn nước này chống lại sự xâm lược trong Thế chiến II.

Bối cảnh lúc này là chính quyền Quốc dân đảng Trung Quốc, dưới quyền lãnh đạo của Tưởng Giới Thạch, đã mất hầu hết các thành phố ven biển và phải lùi về Trùng Khánh, nơi mà các tuyến đường tiếp tế cuối cùng cũng bị đe dọa mạnh mẽ. Mỹ chưa chính thức tham chiến vào lúc ban đầu, vì vậy Phi Đội Hổ Bay được tổ chức như một chiến dịch tư nhân để hỗ trợ Trung Quốc giữ vững phòng tuyến trên không.

Song Mei-ling, vợ của Tưởng Giới Thạch và là người đứng đầu quân lực Trung Quốc khi đó, đã mời Claire Lee Chennault, một cựu đại úy Không quân Mỹ vốn đã nghỉ hưu với lý do sức khỏe và phương pháp chiến đấu độc đáo, đến làm cố vấn. Trước đó, Chennault đang chỉ đạo một nhóm biểu diễn nhào lộn trên không tại Mỹ.

Năm 1937, ông được Quốc dân đảng tại Trung Quốc huy động nhằm giúp cải thiện lực lượng không quân vốn đã suy yếu nghiêm trọng. Chennault đã phát triển các chiến thuật đặc biệt để tăng cường khả năng chiến đấu cho phi đội dù về mặt trang thiết bị và nhân lực bị hạn chế.

Bắc Kinh hiện dùng dịp kỷ niệm Phi Đội Hổ Bay như phương tiện chính trị ngoại giao nhằm ảnh hưởng tới mối quan hệ với Washington. Sự kiện nhấn mạnh sự hợp tác lịch sử giữa Mỹ và Trung Quốc trong một thời kỳ chiến tranh khốc liệt, qua đó hướng tới việc cải thiện hoặc ít nhất là điều chỉnh quan hệ hai nước theo hướng có lợi cho Trung Quốc.

Việc tổ chức lễ kỷ niệm này cũng góp phần nâng cao hình ảnh quốc tế của Trung Quốc với vai trò của đồng minh chính trong cuộc chiến chống lại phát xít Nhật Bản, từ đó đặt nền móng cho các mối quan hệ ngoại giao song phương và đa phương trong khu vực Đông Á.

Trong bối cảnh những căng thẳng thương mại và địa chính trị giữa Washington và Bắc Kinh còn nhiều diễn biến phức tạp, sự kiện tưởng niệm những phi công Mỹ hỗ trợ Trung Quốc trong quá khứ là bước đi ngoại giao có tính toán, nhằm khai thác hình ảnh lịch sử để thúc đẩy đối thoại và hợp tác.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.