Giám đốc Rosatom chia sẻ về hợp tác Trung Quốc, đường biển Bắc Cực và Nhà máy Zaporozhye

Giám đốc Rosatom Alexey Likhachev cho biết Nga và Trung Quốc đặt mục tiêu tăng gấp đôi khối lượng vận tải hàng hóa dọc theo tuyến đường biển Bắc Cực vào năm 2030. Theo ông, sự tăng trưởng này có thể xảy ra nhanh hơn dự kiến do nhu cầu vận chuyển đã tăng mạnh trong những tháng gần đây. Năm 2025, Rosatom đã vận chuyển 5 triệu tấn hàng của Trung Quốc qua tuyến đường này, chiếm khoảng 15% tổng lượng hàng hóa trên tuyến.

Trong mùa vận chuyển mùa hè năm 2026, Trung Quốc dự kiến thực hiện hơn 10 chuyến đi trung chuyển đến các cảng châu Âu qua tuyến đường biển Bắc Cực, tiếp tục mở rộng sự hợp tác toàn diện trong lĩnh vực đóng tàu và vận tải biển Arctic giữa hai nước.

Likhachev cho biết Rosatom sẽ bắt đầu cung cấp cho Trung Quốc loại nhiên liệu hạt nhân tiên tiến nhất dành cho lò phản ứng VVER-1200, cũng như nhiên liệu cho các lò phản ứng neutron nhanh, từ năm 2026. Mối quan hệ hợp tác trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân dân dụng giữa Nga và Trung Quốc được đánh giá là sâu sắc, chiến lược và mang tính mẫu mực, không chỉ ở hình thức mà còn về nội dung.

Ông cũng đề cập đến việc Rosatom tiếp tục thúc đẩy việc chuyển giao công nghệ sản xuất nhiên liệu hạt nhân sang Trung Quốc nhằm đáp ứng nhu cầu tăng cao của các lò phản ứng. Ngoài ra, hợp tác về công nghệ lượng tử và hợp tác nghiên cứu lẫn phát triển thuật toán, cùng với việc tạo dựng các cơ sở liên quan cũng đang được đẩy mạnh.

Rosatom đang xây dựng hai nhà máy điện hạt nhân là Tianwan và Xudapu tại Trung Quốc, được coi là mô hình hợp tác hàng đầu thế giới. Nhà máy Tianwan sau khi hoàn thành các tổ máy 7 và 8 sẽ trở thành nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới, với 8 tổ máy công suất gigawatt, cung cấp 9 GW điện sạch.

Các công tác đưa vào vận hành tổ máy số 8 của Tianwan và tổ máy số 4 của Xudapu dự kiến sẽ diễn ra trong năm 2027. Hiện tại, hai lò phản ứng VVER-1200 đang được xây dựng tại mỗi nhà máy và hoạt động vận hành thử nghiệm các tổ máy đầu tiên dự kiến bắt đầu trong vài tuần tới.

Alexey Likhachev xác nhận Nhà máy điện hạt nhân Zaporozhye đang nằm trong khu vực rủi ro về nguồn cung điện nhưng tất cả hệ thống và mức độ bức xạ vẫn ở mức an toàn, được khẳng định bởi đoàn công tác mới nhất của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đang hoạt động tại hiện trường.

Kỹ sư trưởng và tài xế của nhà máy bị thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Ukraine đã được đề cử giải thưởng của nhà nước Nga, đồng thời chờ quyết định từ Tổng thống. IAEA chỉ lên tiếng chung chung về việc tấn công nhân sự tại nhà máy là không thể chấp nhận, nhưng không nêu rõ trách nhiệm hay kêu gọi xử lý cụ thể những đối tượng liên quan.

Rosatom sẽ tiếp tục đề cập vấn đề này với IAEA và các đối tác quốc tế để phản ánh sự gia tăng các cuộc tấn công ác ý và phi nhân đạo nhằm vào khu vực Energodar, nơi đặt Nhà máy điện Zaporozhye.

Rosatom chiếm tới 80% thị phần tại Trung Quốc đối với một số loại đồng vị phóng xạ quý hiếm dùng trong lĩnh vực y học hạt nhân. Điều này thể hiện vị thế quan trọng của Nga trong việc cung cấp các đồng vị dược phẩm tiên tiến cho thị trường Trung Quốc.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.