Phát hiện hành tinh 48 năm ánh sáng có ba yếu tố quan trọng cho sự sống

Mới đây, các nhà khoa học đã ghi nhận một hành tinh đá có bầu khí quyển xung quanh cách Trái Đất khoảng 48 năm ánh sáng. Hành tinh này mang tên LHS 1140 b và đang quay quanh vùng sinh sống của sao chủ, vị trí duy trì nhiệt độ thích hợp để nước tồn tại ở dạng lỏng – điều kiện thiết yếu cho sự sống như chúng ta biết.

Nghiên cứu công bố trên tạp chí Science chỉ rõ bầu khí quyển của LHS 1140 b chứa heli và đây cũng lần đầu tiên một hành tinh đá có bầu khí quyển được phát hiện trực tiếp. Collin Cherubim, tác giả chính của công trình, cho biết việc phát hiện ra heli trong bầu khí quyển là lần đầu tiên đối với hành tinh đá ngoài hệ Mặt Trời, đồng thời nhấn mạnh tiềm năng của hành tinh này trong nghiên cứu về sự sống và khả năng tồn tại sự sống xa Trái Đất.

LHS 1140 b được phát hiện năm 2017 bởi nhóm nghiên cứu do nhà thiên văn Jason Dittman đứng đầu, người cũng tham gia vào công bố mới. Dittman chia sẻ rằng hành tinh này được phát hiện khoảng một thập kỷ trước và hiện các nhà khoa học mới xác nhận nó có bầu khí quyển qua các phương pháp quan sát tinh vi.

Hành tinh này quay quanh một sao lùn đỏ, loại sao nhỏ và mát hơn Mặt Trời, nhưng LHS 1140 b nằm ở khoảng cách gần sao hơn Trái Đất so với Mặt Trời. Nhờ vậy, nhiệt độ trên hành tinh duy trì vùng "Goldilocks" – vùng thích hợp để có nước ở thể lỏng trên bề mặt.

Collin Cherubim đánh giá LHS 1140 b cũng có thể chứa lượng lớn nước và có bầu khí quyển đủ để tạo hiệu ứng nhà kính giúp duy trì nhiệt độ phù hợp cho sự sống. Hành tinh này tương đồng với Trái Đất ở hai điểm chính: cấu tạo đá với lõi sắt và nhiệt độ thích hợp cho sự tồn tại của nước lỏng, yếu tố căn bản cho sự sống hiện đại.

Tuy nhiều hành tinh đá đã từng được phát hiện trong vùng sinh sống của sao chủ, chưa có hành tinh nào được xác nhận sở hữu bầu khí quyển giống như LHS 1140 b. Phát hiện này vô cùng quan trọng vì từ khi hành tinh ngoài hệ Mặt Trời đầu tiên được phát hiện hơn 30 năm trước, chỉ có khoảng hơn 6.000 ngoại hành tinh được phát hiện, nhưng chưa có hành tinh đá nào có bầu khí quyển được quan sát trực tiếp.

Để xác minh sự tồn tại bầu khí quyển, nhóm nghiên cứu đã sử dụng phương pháp đặc biệt do Cherubim đề xuất khi còn học ở Harvard, áp dụng kỹ thuật vốn dành cho các hành tinh khí khổng lồ lần đầu tiên lên hành tinh đá. Kết quả phù hợp với dự đoán lý thuyết của anh và minh chứng cho khoa học về sự tồn tại bầu khí quyển trên hành tinh này.

Các sao lùn đỏ như sao chủ của LHS 1140 b thường phát ra những bức xạ năng lượng cao kéo dài hàng tỉ năm, có thể làm mất bầu khí quyển của hành tinh quay quanh. Tuy nhiên, ở độ tuổi khoảng 6 tỉ năm, sao chủ của LHS 1140 b đang trong giai đoạn giảm dần hoạt động bức xạ, cho phép hành tinh giữ bầu khí quyển ổn định, dù heli vẫn thoát dần qua thời gian dài.

Mặc dù hành tinh có các điều kiện sơ bộ phù hợp, các nhà khoa học chưa có đủ dữ liệu để khẳng định có sự sống trên LHS 1140 b. Cherubim nhấn mạnh không có bằng chứng trực tiếp về sự sống nhưng hành tinh này là mục tiêu quan trọng trong nghiên cứu thăm dò có thể cung cấp thêm kiến thức về hành tinh đá có bầu khí quyển trong vùng sinh sống sao chủ.

Tiếp tục nghiên cứu hành tinh như LHS 1140 b sẽ giúp hiểu rõ hơn về cơ hội và điều kiện thuận lợi để sự sống xuất hiện trên các hành tinh khác, từ đó mở rộng tầm nhìn về vị trí của Trái Đất trong vũ trụ rộng lớn.

Việc tìm thấy hành tinh đá có bầu khí quyển nằm trong vùng sinh sống của sao chủ đánh dấu sự tiến bộ quan trọng trong lĩnh vực thiên văn học và tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh, giúp hứa hẹn mở ra kỷ nguyên mới trong câu chuyện về sự sống vũ trụ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.