Trí tuệ nhân tạo trên smartphone: Xu hướng chuyển dịch sang xử lý tại thiết bị

AI tại chỗ (on-device AI) là khả năng thực thi các thuật toán học máy và mô hình AI sinh tạo trực tiếp trên phần cứng smartphone, chủ yếu trên các bộ xử lý chuyên dụng như Neural Processing Units (NPU). Điều này trở thành tiêu chuẩn đối với các dòng smartphone cao cấp ngày nay, hỗ trợ nhiều chức năng như dịch thuật thời gian thực, xử lý ảnh tính toán nâng cao và tối ưu hệ thống chủ động.

Chìa khóa cho cuộc cách mạng AI tại chỗ nằm ở sự phát triển các bộ xử lý NPU chuyên biệt, thiết kế để thực hiện các phép toán phức tạp của mạng nơ-ron nhân tạo hiệu quả hơn so với bộ xử lý trung tâm (CPU) hay bộ xử lý đồ họa (GPU). Công nghệ bán dẫn tiên tiến đã cho phép tích hợp các chip mạnh mẽ này vào smartphone phổ biến.

Kết quả là những tính năng AI mà trước đây chỉ tưởng tượng được trên các hệ thống máy chủ lớn như dịch giọng nói trực tiếp hoặc chỉnh sửa ảnh sinh tạo giờ đây có thể được thực hiện ngay trên điện thoại, biến thiết bị trở thành trợ thủ thông minh có thể hiểu quy trình làm việc và ngữ cảnh của người dùng để hỗ trợ tác vụ đa ứng dụng.

Một trong những điểm mạnh lớn nhất của AI tại chỗ là giải quyết mâu thuẫn giữa cá nhân hóa và bảo mật thông tin. AI cần dữ liệu cá nhân sâu rộng để tùy biến trải nghiệm, từ thông tin tài chính, sức khỏe, lịch trình đến hành vi sử dụng.

Trong mô hình điện toán đám mây, người dùng có xu hướng ngần ngại chia sẻ dữ liệu nhạy cảm lên máy chủ từ xa. AI tại chỗ khắc phục điều này bằng cách giữ toàn bộ phân tích và học tập nội dung ngay trên thiết bị, không truyền dữ liệu ra ngoài, tăng cường niềm tin và bảo vệ quyền riêng tư cá nhân một cách tối đa.

Dù phần cứng được cải tiến nhanh chóng, việc người dùng thực sự sử dụng rộng rãi những tính năng AI vẫn là một bài toán khó. Nhiều mẫu smartphone cao cấp đã trang bị các công cụ như hỗ trợ viết chủ động, tóm tắt thông minh hay dịch cuộc gọi thời gian thực, nhưng chưa tạo được động lực mạnh mẽ để người dùng nâng cấp thiết bị thường xuyên.

Người tiêu dùng nhìn nhận các tính năng AI hiện nay chỉ là điểm cộng phụ chứ chưa thực sự cần thiết. Do đó, các nhà sản xuất phải chuyển từ việc giới thiệu AI như một tính năng riêng lẻ sang tích hợp sâu sắc công nghệ này vào toàn bộ hệ thống nhằm biến smartphone thành công cụ không thể thiếu trong đời sống hàng ngày.

Về mặt kỹ thuật, AI tại chỗ vẫn chịu giới hạn về khả năng xử lý quy mô lớn so với các mô hình ngôn ngữ lớn dựa trên điện toán đám mây. Giải pháp hiện nay là mô hình lai, trong đó các tác vụ nặng về dữ liệu vẫn xử lý trên đám mây, còn những tác vụ nhạy cảm và cần phản hồi nhanh được thực thi ngay trên thiết bị.

Ngành công nghiệp smartphone đang chuyển đổi trọng tâm từ các thông số vật lý như viền màn hình mỏng, số điểm ảnh camera sang sự tinh vi của các mô hình AI tích hợp sâu từng hệ thống. Chiến trường cạnh tranh hiện nay là những smartphone sở hữu AI có khả năng điều phối đa ứng dụng, nắm bắt ngữ cảnh và thực hiện mục tiêu thay người dùng.

Khi phần cứng ngày càng đồng nhất giữa các hãng, trí tuệ của smartphone chính là yếu tố tạo nên linh hồn riêng biệt cho mỗi thiết bị. AI tại chỗ chính là cầu nối giúp điện thoại từ một mảnh kính và silicon bình thường trở thành người bạn đồng hành cá nhân, bảo mật và chủ động.

Thách thức phía trước là liệu công nghệ này có đủ sức chuyển từ những minh chứng kỹ thuật ấn tượng thành những trợ lý thiết yếu mà người dùng phổ thông tin tưởng và sử dụng mỗi ngày hay không.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.