Lợi nhuận các ngân hàng Nigeria tăng gấp 12 lần sau tái cơ cấu năm 2005 dưới thời Soludo

Cách đây gần hai thập kỷ, ngành ngân hàng Nigeria trải qua một cuộc tái cơ cấu quan trọng dưới sự lãnh đạo của Prof. Chukwuma Soludo - khi đó là Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nigeria. Vào năm 2005, quy định mới được đưa ra, yêu cầu các ngân hàng phải có vốn tối thiểu là 25 tỷ naira, nhằm tăng tính ổn định và sức mạnh tài chính cho hệ thống ngân hàng quốc gia. Hệ quả là số lượng ngân hàng giảm từ 89 xuống còn 25 thông qua các vụ mua lại, hợp nhất và huy động vốn mới.

Qua 20 năm tiếp theo, các đợt sáp nhập và các can thiệp của cơ quan quản lý tiếp tục thu hẹp danh sách các ngân hàng, đến nay chỉ còn khoảng 13 ngân hàng tồn tại mà vẫn phát triển ổn định. Trong số này có các cái tên quen thuộc như Access Bank, Ecobank Nigeria, Fidelity Bank, First Bank, FCMB, Guaranty Trust Bank (GTB), Stanbic IBTC, Standard Chartered Bank Nigeria, Sterling Bank, United Bank for Africa (UBA), Wema Bank, Citibank Nigeria và Zenith Bank.

Theo phân tích về 9 ngân hàng lớn trong số này, lợi nhuận đạt được đã tăng tới 1.056% lên mức 5 nghìn tỷ naira tính đến cuối năm 2025, so với chỉ 43 tỷ naira năm 2005. Cụ thể hơn, lợi nhuận của GTB tăng từ 5.36 tỷ naira lên 866 tỷ naira, Zenith Bank cũng có sự cải thiện từ 7.2 tỷ naira lên 1.04 nghìn tỷ naira, và UBA tăng 82 lần lên khoảng 404.7 tỷ naira.

Các ngân hàng khác như First Bank cũng tăng lợi nhuận từ 12.18 tỷ naira đầu năm 2005 lên 139.9 tỷ naira vào năm 2025, Access Bank nhảy vọt từ 501 triệu lên 743 tỷ naira nhờ hợp nhất cùng Diamond Bank vào tháng 12 năm 2018 và trở thành ngân hàng lớn nhất Nigeria về tài sản. Fidelity Bank tăng từ 3.21 tỷ lên 242.4 tỷ naira, Wema Bank từ 906.4 triệu lên 194.5 tỷ naira, trong khi First City Monument Bank và Stanbic cũng ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ về lợi nhuận.

Charles Anorum, một chuyên gia ngân hàng và phân tích thu nhập cố định tại Lagos, nhận định ngành ngân hàng Nigeria đã trải qua sự phát triển vượt bậc trong 20 năm qua hỗ trợ bởi các vụ sáp nhập, hợp nhất và mở rộng quy mô tài sản cũng như thâm nhập các thị trường mới. Ông cũng nhắc tới các vụ hợp nhất đáng chú ý như Access Bank với Diamond Bank, Standard Trust Bank với UBA, Stanbic Bank và IBTC Chartered Bank, Ecobank với Oceanic Bank, FCMB với FinBank, Sterling Bank với Equitorial Trust Bank.

Không chỉ mở rộng trong nước, các ngân hàng hàng đầu Nigeria còn tăng cường mở rộng ra nhiều thị trường mới, đồng thời hưởng lợi từ sự tin tưởng gia tăng của khách hàng và môi trường quy định ngày càng chặt chẽ, góp phần củng cố vị thế và năng lực tài chính.

Tuy nhiên, chuyên gia Anorum cũng chỉ ra không ít mặt trái trong sự phát triển này, như tình trạng gian lận gia tăng, dịch vụ khách hàng còn nhiều hạn chế, sự bỏ bê đối với các doanh nghiệp nhỏ cũng như các ngành phát triển và phí dịch vụ ngân hàng thường xuyên bị đánh giá là khó hiểu và không hợp lý.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.