Ngoại trưởng Mỹ gặp người đồng cấp Trung Quốc bên lề hội nghị ASEAN tại Manila

Tại Manila, Philippines, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio sẽ có cuộc gặp với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị vào ngày thứ Tư nhân dịp hội nghị các bộ trưởng ASEAN. Cuộc tiếp xúc này nhằm thảo luận về khả năng tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh lần hai giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến diễn ra vào tháng 9 tới. Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ đã xác nhận thông tin này, diễn ra trong bối cảnh lệnh ngừng bắn mong manh giữa hai siêu cường toàn cầu bị đe dọa bởi những cáo buộc can thiệp bầu cử gần đây từ phía Mỹ, điều mà Bắc Kinh phủ nhận.

Hội nghị tại Manila còn có sự tham dự của đại diện nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế gồm Nga, Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ và Liên minh châu Âu. Trong khi đó, căng thẳng gia tăng giữa Mỹ và Iran đã mở ra một mặt trận mới tiềm tàng, còn vấn đề Biển Đông cũng gây chú ý do tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines trên vùng biển này. Sự việc đã khiến hai nước triệu hồi đại sứ tại nhau.

Rubio cùng các bộ trưởng ngoại giao ASEAN đã thảo luận về việc bảo vệ quyền và lợi ích hàng hải tại Biển Đông. Ngoại trưởng Mỹ nhấn mạnh cam kết duy trì tự do hàng hải và đảm bảo các nghĩa vụ với đồng minh trong khu vực. Trong bài viết đăng trên báo chí Philippines nhân dịp đến Manila, ông Rubio cảnh báo các quốc gia Đông Nam Á đang đối mặt với “những mối đe dọa mới và cưỡng chế”, đồng thời khẳng định tự do hàng hải không phải điều tất yếu, nếu bị kiểm soát bởi một cường quốc sử dụng thương mại làm vũ khí địa chính trị thì nguy cơ với chủ quyền và an ninh khu vực trở nên nghiêm trọng.

Trung Quốc tuyên bố chủ quyền gần như toàn bộ Biển Đông theo đường lưỡi bò, chồng lấn vùng đặc quyền kinh tế của Philippines, Malaysia, Việt Nam, Brunei và Indonesia. Cuộc gặp bên lề giữa Vương Nghị và Ngoại trưởng Philippines Maria Theresa Lazaro, Chủ tịch hội nghị ASEAN, được chú ý vì những căng thẳng gần đây giữa Bắc Kinh và Manila, nhất là khi Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos tăng cường quan điểm cứng rắn với Trung Quốc ở Biển Đông, đồng thời phát triển quan hệ quốc phòng mật thiết với Mỹ, Australia và Nhật Bản.

Theo thông cáo của Trung Quốc về cuộc gặp giữa Vương Nghị và Tổng thư ký ASEAN Kao Kim Hourn, Ngoại trưởng Trung Quốc cáo buộc một số bộ phận trong cơ quan an ninh Philippines chủ ý gây khiêu khích và tạo ra các sự cố hàng hải, phục vụ lợi ích của các "thế lực bên ngoài". Vương Nghị cho rằng vấn đề Biển Đông không nên trở thành rào cản trong quan hệ giữa Trung Quốc và ASEAN và bày tỏ sẵn sàng hợp tác để loại bỏ các yếu tố gây xáo trộn.

Các nhà phân tích đánh giá cuộc gặp giữa Rubio và Vương Nghị chủ yếu nhằm chuẩn bị cho cuộc gặp tiếp theo giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập sau lần gặp hồi tháng 5. Trump đã thông báo rằng Chủ tịch Tập sẽ thăm Mỹ vào cuối tháng 9, điều mà Rubio cũng xác nhận là vẫn được kỳ vọng diễn ra. Ngoại trưởng Mỹ tiếp tục khẳng định cam kết của Washington trong việc hỗ trợ các đồng minh và duy trì ổn định khu vực thông qua việc khẳng định quyền hàng hải dựa trên luật pháp quốc tế.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.