Tariffs thuốc generic nhập khẩu của Trump có thể ảnh hưởng đến giá và sản xuất dược phẩm như thế nào

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây công bố kế hoạch áp thuế lên tới 200% đối với các loại thuốc generic nhập khẩu. Theo đó, trong hai năm đầu tiên, các sản phẩm này sẽ được miễn thuế để nhà sản xuất có thời gian đầu tư, phát triển sản xuất trong nước. Sau đó, mức thuế sẽ tăng lên 100% trong một năm và cuối cùng lên 200%, nhằm thúc đẩy ngành dược phẩm Mỹ và giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.

Ngành sản xuất thuốc generic toàn cầu hiện có giá trị khoảng 500 tỷ USD, đóng vai trò quan trọng trong thị trường dược phẩm. Mục tiêu của chính quyền Mỹ là khuyến khích trở lại sản xuất nội địa thuốc nhằm tăng cường chuỗi cung ứng trong nước.

Thuốc có thương hiệu thường được các công ty phát triển trong nhiều năm với chi phí cao, sau đó được bảo hộ độc quyền trong thời gian nhất định trên thị trường, cho phép họ kiểm soát giá và thu lợi nhuận lớn hơn, duy trì khả năng hấp thụ chi phí sản xuất tăng cao.

Trong khi đó, các hãng sản xuất thuốc generic nhập cuộc khi bằng sáng chế thuốc gốc hết hạn, cạnh tranh chủ yếu dựa trên giá thành và hiệu quả sản xuất. Vì vậy, biên lợi nhuận của họ thường thấp và bất cứ thay đổi nhỏ nào về chi phí cũng có thể ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận.

Đại diện ngành sản xuất thuốc generic chỉ ra rằng mức thuế 100-200% là rất khó chấp nhận đối với nhiều công ty thuốc generic do biên lợi nhuận thấp. Nhà sản xuất phải lựa chọn giữa việc chịu lỗ, tăng giá bán để chuyển chi phí cho khách hàng, đầu tư dài hạn xây dựng nhà máy trong nước hoặc rút sản phẩm khỏi thị trường do không còn hiệu quả kinh tế.

Chủ tịch Hội đồng xuất khẩu dược phẩm Ấn Độ, ông Namit Joshi, nhận định việc xây dựng cơ sở sản xuất thuốc generic ở Mỹ cần ít nhất 4-5 năm, trong khi giai đoạn miễn thuế hai năm là chưa đủ để hoàn tất quá trình này. Ngoài ra, nhiều nhà sản xuất Ấn Độ hoạt động với mức lợi nhuận rất mỏng nên có nguy cơ rút khỏi thị trường nếu thuế cao được áp dụng.

Hiện chưa rõ mức thuế sẽ ảnh hưởng như thế nào tới giá thuốc vì điều này phụ thuộc vào cách thực hiện chính sách và phản ứng của các nhà sản xuất. Chính quyền Mỹ cho rằng thuế sẽ khuyến khích sản xuất nội địa và củng cố chuỗi cung ứng, trong khi ngành công nghiệp thuốc generic cảnh báo thuế có thể đẩy giá lên cao, gây tác động xấu tới cạnh tranh đã rất khốc liệt trong lĩnh vực này.

Nhiều loại thuốc generic được sản xuất ở Ấn Độ, trong khi nhiều thành phần hoạt chất được cung cấp từ Trung Quốc. Chuỗi cung ứng này đã được xây dựng trong nhiều thập kỷ nhờ chi phí sản xuất thấp hơn ở các nước này so với Mỹ.

Các chuyên gia phân tích nhận định những công ty đã có cơ sở sản xuất tại Mỹ hoặc sản xuất các loại thuốc chuyên biệt phức tạp sẽ dễ thích ứng hơn với chính sách thuế mới. Ngược lại, các doanh nghiệp chủ yếu xuất khẩu các sản phẩm thuốc generic số lượng lớn mà không có nhà máy tại Mỹ sẽ phải chịu áp lực lớn và có thể không còn lựa chọn khả thi.

Một câu hỏi chưa được giải đáp là liệu thuế sẽ áp dụng chỉ với thuốc hoàn chỉnh nhập khẩu hay cả với các thuốc sản xuất trong nước sử dụng hoạt chất nhập từ nước ngoài. Công ty Sandoz, một trong những nhà sản xuất thuốc generic lớn nhất thế giới, cho biết chưa thể đánh giá tác động do chưa có thông tin chi tiết về cách thực hiện và phạm vi áp dụng chính sách.

Hiện các nhà đầu tư đang coi giai đoạn miễn thuế hai năm là cơ hội để các công ty chuẩn bị thích ứng thay vì lo ngại sự gián đoạn ngay lập tức. Việc chính quyền Mỹ chỉ rõ lộ trình thuế với mốc thời gian cụ thể giúp các doanh nghiệp lên kế hoạch rõ ràng hơn, nhưng vẫn còn nhiều câu hỏi về cách thức triển khai và định nghĩa sản xuất nội địa.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.