Anh ngày càng đẩy giới trẻ rơi vào cảnh phụ thuộc khó thoát ở tuổi 20

Viện Nghiên cứu Thuế vụ (IFS) của Anh vừa công bố một phân tích cho thấy tỷ lệ người 25 tuổi sống cùng cha mẹ tại Anh đã tăng từ 25% vào những năm 1990 lên 42% vào hiện tại. Tổng thể nhóm tuổi 20 và 30 cũng ghi nhận mức tăng trên một phần ba về việc "đồng cư" trong vòng hai thập kỷ qua. Mặc dù tỷ lệ này ở Anh vẫn thấp hơn nhiều so với các nước như Ý và Tây Ban Nha, nơi việc rời khỏi nhà phụ thuộc nhiều vào việc tìm kiếm bạn đời thay vì vì lý do đến tuổi, học đại học hay bắt đầu làm việc, song động thái này vẫn báo hiệu những thay đổi đáng kể trong cách sống của giới trẻ Anh.

Điều khác biệt quan trọng là Anh không có nền văn hóa gia đình hỗ trợ như các nước phía Nam châu Âu, khiến việc sống cùng cha mẹ trở thành một sự lựa chọn bắt buộc hơn là nguyện vọng xã hội.

Việc khó khăn trong tìm kiếm việc làm đã ảnh hưởng đến cả nam và nữ ở độ tuổi 25, trong khi thu nhập thực tế của họ gần như không tăng so với khoảng hai thập kỷ trước. Đây là lý do chính khiến tỷ lệ sở hữu nhà chỉ ở mức 15%, giảm mạnh từ mức 43% vào giữa những năm 1980. Nghiên cứu của IFS cũng nhấn mạnh dù cơ cấu dân số thay đổi theo tuổi tác, trình độ học vấn, và thành phần dân tộc, đáng lẽ tỷ lệ sống chung phải giảm nhưng thực tế lại tăng do "giá nhà ngày càng trở nên khó tiếp cận" đối với giới trẻ.

Do đó, việc người trẻ sống cùng cha mẹ không phải do lựa chọn tiết kiệm mà là bởi họ đang bị hạn chế lựa chọn trong việc tìm kiếm nhà ở và việc làm, khiến họ mất quyền kiểm soát cuộc sống của mình.

Không có nơi cư trú riêng đã gây ra nhiều khó khăn cho người trẻ trong việc xây dựng mối quan hệ cá nhân. Một người đàn ông 26 tuổi, khi phải trở về sống cùng cha mẹ, chia sẻ trên chương trình Today của BBC rằng: "Tôi không thể đưa bạn gái về nhà bố mẹ, điều này chắc chắn ảnh hưởng đến cuộc sống cá nhân và khiến tôi cảm thấy chán nản." Việc không có không gian riêng tư và tự do đã hạn chế khả năng thử nghiệm và thể hiện bản thân của giới trẻ.

Các gia đình giàu có thường hỗ trợ con cái bằng cách cho tiền hoặc cho vay, khoảng 15% trong số các hộ gia đình giàu nhất làm như vậy trong giai đoạn 2018-2020, trong khi ở nhóm nghèo nhất, tỷ lệ này chưa đến 5%. Ngược lại, những gia đình có thu nhập thấp giúp con cái duy trì sự phụ thuộc tại nhà, dù giúp tiết kiệm tiền thuê nhà nhưng lại làm giảm sự riêng tư và tự chủ của người trẻ đồng thời tăng chi phí sinh hoạt cho cha mẹ.

Xu hướng này không chỉ làm tăng khoảng cách về tài sản mà còn ảnh hưởng đến cơ hội có cuộc sống độc lập của giới trẻ dựa trên điều kiện kinh tế gia đình họ.

Những vấn đề tài chính này không phải là hậu quả từ các thị trường trung lập mà là sản phẩm của các thể chế kìm hãm tiền lương, làm tăng khan hiếm nhà ở vì lợi ích của các chủ nhà và tạo điều kiện cho người giàu mua cơ hội mà người khác không có. Một chương trình xã hội dân chủ cần tập trung xây dựng nhiều nhà ở xã hội hơn, tăng cường mức lương và bảo đảm công việc ổn định, cùng với việc chuyển trọng tâm thuế từ lao động sang việc khai thác bất động sản.

Trước đây, Andy Burnham đã từng nhấn mạnh: "Nếu bạn không cung cấp cho người dân một mái nhà tốt, họ sẽ có cơ hội gì để có một cuộc sống tốt?" Ông cũng từng cam kết thực hiện "chương trình xây dựng nhà hội lớn nhất kể từ thời hậu chiến" khi làm thủ tướng. Nếu không có những thay đổi mạnh mẽ, chính phủ sẽ tiếp tục phải chi trả cho hậu quả của thất bại xã hội và kinh tế mà không giải quyết được nguyên nhân gốc rễ.