Lần đầu tiên số tù nhân bị gọi trở lại vượt số người được thả ở Anh và xứ Wales

Số liệu mới nhất do Bộ Tư pháp Anh công bố cho thấy lần đầu tiên trong lịch sử, số người bị gọi trở lại nhà tù vượt qua số người được thả ra trong khoảng thời gian ba tháng đầu năm 2026 tại Anh và xứ Wales. Cụ thể, từ tháng 1 đến tháng 3 năm 2026, có 12.977 người được thả khỏi nhà tù nhưng số người phải quay trở lại vì vi phạm điều kiện quản chế lên đến 13.193 người, tăng 31% so với cùng kỳ năm trước. Điều này đồng nghĩa với việc cứ 100 người được thả thì có tới 101 người bị gọi trở lại, tạo ra "tỷ lệ gọi lại" vượt ngưỡng 100%.

Bình luận về con số này, ông Andy Keen-Downs, Tổng giám đốc tổ chức Prison Advice and Care Trust, cảnh báo rằng "khủng hoảng dân số tù nhân sẽ không thể giải quyết nếu số người bị gọi trở lại nhà tù nhiều hơn số người được thả". Ông cũng dự báo nếu tình hình không thay đổi thì các nhà tù có thể gặp nguy cơ hết chỗ vào dịp Giáng sinh năm nay.

Trong tổng số 51.419 tù nhân bị gọi trở lại trong năm tính đến tháng 3 năm 2026 do vi phạm điều kiện quản chế, có 22% bị truy tố thêm về hành vi phạm tội mới, còn đa số là do vi phạm các điều khoản quản chế phổ biến như không báo cáo đúng với cơ quan giám sát hoặc không cư trú tại địa chỉ đã đăng ký. Số lượng vi phạm này đã gia tăng đáng kể trong thập kỷ vừa qua.

Ông Enver Solomon, Giám đốc điều hành tổ chức từ thiện Nacro chuyên về công lý xã hội, nhấn mạnh rằng việc gọi lại nhiều làm trầm trọng thêm tình trạng quá tải tại nhà tù và cho thấy hệ thống hiện tại không hiệu quả. Các nguyên nhân liên quan đến tái gọi lại tù nhân phần lớn bắt nguồn từ khó khăn trong cuộc sống sau khi ra tù, như vô gia cư, nghiện chất kích thích và các vấn đề về sức khỏe tâm thần.

Chương trình thả tù sớm khẩn cấp được giới thiệu từ tháng 9 năm 2024 trong bối cảnh quá tải nhà tù khiến hơn 70.000 người được thả sớm. Tuy nhiên, điều này cũng góp phần tạo ra nhiều trường hợp gọi lại hơn do số người được thả về quản chế tăng lên.

Andy Keen-Downs nhấn mạnh nhiều người bị gọi lại không phải vì tội mới mà chỉ do vi phạm các điều kiện quản chế, điều này không hợp lý trong bối cảnh chính phủ đang cố gắng giảm tải cho hệ thống nhà tù. Nhiều nhà hoạt động xã hội kêu gọi xem xét lại việc gọi lại tù nhân để tránh tạo vòng luẩn quẩn giữ ra tù và vào tù liên tục.

Bà Pavan Dhaliwal, Giám đốc tổ chức Revolving Doors hỗ trợ người tái phạm cho rằng việc gọi lại tù nhân nên được coi là giải pháp cuối cùng thực sự và phải có cải cách để giúp những người ra tù ổn định cuộc sống, tránh tình trạng tái phạm do áp lực cuộc sống.

Alex Hewson của Prison Reform Trust nhận xét rằng số người được thả sớm, đặc biệt là với những bản án ngắn, đã tạo nhiều cơ hội gọi lại hơn, đồng thời đặt câu hỏi về sự cần thiết và hợp lý của từng trường hợp tái gọi. Sự gia tăng áp lực cho cả nhà tù lẫn cơ quan giám sát cần được chú ý nghiêm túc.

Những số liệu mới nhất cũng ghi nhận gần 13.000 người ra tù trong năm đến tháng 4 năm 2025 rơi vào tình trạng vô gia cư hoặc sống lang thang, tăng 39% so với năm trước đó, cho thấy tác động sâu rộng của các vấn đề xã hội đi kèm.

Bộ Tư pháp cho biết tăng số người bị gọi lại có thể liên quan một phần đến các chương trình thả sớm, qua đó nhiều tù nhân được thả về dưới điều kiện quản chế sớm hơn thời hạn. Tuy nhiên, cần cân nhắc kỹ để đảm bảo sự hợp lý và cân đối trong việc quản lý tù nhân và giảm áp lực cho hệ thống.

Theo Andy Keen-Downs, "Vấn đề dân số trong nhà tù sẽ không thể được giải quyết nếu số người bị gọi trở lại bằng hoặc nhiều hơn số người được thả ra." Điều này đặt ra thách thức lớn trong việc thay đổi chính sách và cải cách hệ thống tư pháp hình sự ở Anh và xứ Wales.