Trở thành nhân viên đa nghề: Xu hướng không còn là điều bí mật tại Úc

Tại Úc, khái niệm "moonlighting" – làm thêm công việc thứ hai hoặc thứ ba bên cạnh công việc chính – đang trở thành hiện tượng phổ biến trong đời sống lao động hiện đại. Người lao động không còn giữ bí mật về hoạt động này như trước đây mà ngày càng công khai khi tham gia các công việc như chạy xe dịch vụ chia sẻ vào cuối tuần, dạy kèm học sinh sau giờ làm, trông thú cưng, bán đồ thủ công trên mạng hoặc làm ca tối trong ngành bán lẻ.

Trước đây, việc làm thêm bị kỳ thị, người lao động thường giữ kín vì bị xem là thiếu trung thành với công việc chính. Một số nhà tuyển dụng thậm chí đã đưa vào hợp đồng lao động điều khoản cấm việc làm ngoài, đặc biệt ở những lĩnh vực dễ gây mâu thuẫn lợi ích. Ngoài ra, làm thêm thường bị liên kết với hoàn cảnh khó khăn tài chính, từ đó gây thêm gánh nặng tâm lý cho người lao động.

Ngày nay, không có một nguyên nhân duy nhất giải thích cho sự gia tăng nhanh chóng của làm thêm nhưng nhiều yếu tố cùng góp phần tạo nên xu hướng này. Chi phí sinh hoạt tăng cao là tác nhân chính khiến nhiều người tìm kiếm công việc thứ hai để trang trải cuộc sống. Lạm phát, lãi suất tăng và giá thuê nhà kỷ lục đang tạo áp lực khiến người lao động phải kiếm thêm thu nhập để duy trì mức sống.

Nhiều người chọn làm thêm để củng cố an toàn tài chính trong bối cảnh kinh tế bất ổn, nhằm dự phòng trường hợp mất việc chính. Ngoài ra, một số người dùng nguồn thu nhập phụ để trả nợ, tích lũy tiền mua nhà, chi tiêu cho du lịch hoặc tiếp tục học tập.

Tuy nhiên, động lực làm thêm không chỉ đơn thuần là tài chính. Nhiều người muốn phát triển kỹ năng mới, thỏa mãn đam mê hoặc tìm kiếm ý nghĩa trong công việc. Các doanh nhân mới cũng tận dụng việc làm thêm để thử nghiệm ý tưởng kinh doanh mà không phải rời bỏ nguồn thu nhập chính.

Dù được xã hội chấp nhận rộng rãi hơn, làm thêm vẫn khiến không ít nhà tuyển dụng và đồng nghiệp băn khoăn. Một số công ty lo ngại nhân viên phân tán năng lượng, khả năng làm việc sa sút hoặc gặp các mâu thuẫn lợi ích khi làm việc ở hai nơi.

Có nơi cấm hoàn toàn việc làm ngoài, trong khi một số yêu cầu nhân viên phải xin phép trước. Việc giữ cân bằng giữa hai việc làm đòi hỏi người lao động phải quản lý thời gian và sức khỏe hiệu quả để tránh mệt mỏi, ảnh hưởng quan hệ cá nhân và giảm năng suất làm việc do thiếu ngủ hay áp lực quá tải.

Hiện nay, làm thêm không còn là "bí mật bẩn" như trước mà trở thành một phần tất yếu đối với nhiều người, được xem như cách giúp phát triển tài chính và bản thân. Dù vậy, nếu không củng cố tốt sức khỏe và cân bằng giữa các công việc, việc này có thể dẫn đến kiệt sức hoặc những hệ lụy không mong muốn.

Giáo sư Gary Martin, Giám đốc điều hành Viện Quản lý Úc tại tây Úc, nhấn mạnh rằng việc làm thêm nên được cân nhắc kỹ lưỡng và quản lý nghiêm túc để tận dụng lợi ích, đồng thời giảm thiểu những rủi ro liên quan.