Bắt tay giữa Milei và công đoàn Argentina giữ nguyên lợi ích bất chấp cải cách lao động

Vào tháng 7, năm tháng sau lần thỏa thuận đó, chính quyền Tổng thống Javier Milei đã ban hành nghị định số 612/26, trong đó sửa đổi các quy định cụ thể nhằm bảo vệ lợi ích của quỹ công đoàn. Nghị định, được Bộ trưởng Gabinete Diego Santilli và Bộ trưởng Nhân sự Sandra Pettovello ký duyệt, quy định mức 2% đóng góp "đoàn kết" sẽ được tính trên tổng thu nhập hàng tháng của công nhân, thay vì chỉ tính trên mức lương cơ bản theo quy ước. Ngoài ra, nghị định cũng cho phép các doanh nghiệp đóng góp cho công đoàn với điều kiện các khoản đóng góp này có mục đích rõ ràng, qua đó công khai hóa khoản hỗ trợ doanh nghiệp ngoài mức bắt buộc đóng cho bảo hiểm xã hội.

Quyết định này giữ nguyên quỹ công đoàn, trái với định hướng "Coloso" - biệt danh bộ trưởng Desregulación của ông Milei, người từng theo đuổi các chính sách thắt chặt quỹ này. Sau bước nhượng bộ này, Tổng liên đoàn lao động Argentina (CGT) đã tổ chức biểu tình nhỏ tại Quốc hội nhằm thể hiện sự ủng hộ cho các quyền lợi của người nghỉ hưu khi mức lương tối thiểu hiện chỉ đạt 481.989 peso kèm trợ cấp.

Trong bối cảnh đó, ba lãnh đạo CGT là Jorge Sola, Octavio Argüello và Cristian Jerónimo đã quyết định không xuất hiện đồng thời để tránh lộ điểm bất đồng nội bộ. Các cuộc trao đổi trực tiếp với chính phủ trong thời gian gần đây lại do Gerardo Martínez, lãnh đạo công đoàn xây dựng Uocra và nhân vật có sức ảnh hưởng lớn từ những năm 1990, đảm nhiệm. Với mối quan hệ sâu rộng với các cựu lãnh đạo Menem và liên hệ với các quan chức Bộ Nội vụ Diego Santilli và cộng sự, ông Martínez đã đóng vai trò trung gian chính trong các cuộc đàm phán về cải cách lao động và các quản lý đóng góp công đoàn.

Bên cạnh các cuộc thỏa thuận chính trị, CGT đang triển khai chiến lược pháp lý nhằm phản đối một số điều khoản trong luật Cải cách Lao động tại Tòa án Hành chính. Ông Pablo Topet, chuyên gia pháp lý của CGT, phối hợp cùng luật sư Marta Pujadas vận động giữ nguyên quyền đình công và bảo vệ các thỏa ước lao động hiện hành. Kết quả của vụ kiện có thể gây tác động lớn đến hiệu lực của luật cải cách dưới thời ông Milei.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Lao động Julio Cordero đã đề xuất rà soát 446 thỏa ước tập thể, nhưng đến nay ít nhận được sự ủng hộ từ các hiệp hội doanh nghiệp trong nước. Các bê bối và vụ án liên quan đến can thiệp vào quỹ bảo hiểm xã hội công đoàn như vụ liên quan tới Osprera vẫn diễn biến phức tạp, kéo theo sự giám sát chặt chẽ của tòa án và các cơ quan chức năng.

Bên cạnh các khoản đóng góp doanh nghiệp và mức đóng đoàn kết, một phái đoàn của CGT đã mở lại các cuộc thương thảo với Bộ trưởng Y tế Mario Lugones về tình hình tài chính quỹ bảo hiểm y tế công đoàn, được xem là "hộp quỹ" quan trọng của các tổ chức công đoàn.

Hệ thống y tế đang chịu áp lực lớn do số lượng lao động làm việc trong khu vực phi chính thức tăng cao, dẫn đến giảm nguồn thu từ đóng góp. Theo tài liệu của CGT, mức thu trung bình trên mỗi người hưởng bảo hiểm chỉ khoảng 67.525 peso, trong khi chi phí bình quân của Chương trình Y tế Bắt buộc (PMO) lên tới gần 110.000 peso, cao hơn nhiều so với nguồn thu.

Các cuộc đàm phán tập trung vào việc tái cấu trúc hệ thống, cân đối nguồn thu, đóng góp và trợ cấp. Các công đoàn cũng mong muốn xây dựng lại PMO và xem xét lại quyền lợi của nhóm người đơn thuần góp thuế (monotributistas) góp phần thấp hơn hẳn so với những đối tượng khác.

Quản lý các quỹ bảo hiểm y tế đang trở thành gánh nặng tài chính trong nhiều công đoàn. Obra Social de los Empleados de Comercio (Osecac), quỹ lớn nhất quốc gia, đang chịu thua lỗ khoảng 5 tỉ peso mỗi tháng. Quỹ y tế của công đoàn của Hugo Moyano cũng gặp thua lỗ gần 3 tỉ peso hàng tháng.

Ngoài thua lỗ về tài chính, các quỹ này còn được cho là cơ hội cho các hoạt động làm ăn của gia đình và cá nhân một số lãnh đạo công đoàn, nổi bật là vụ của công đoàn Camioneros, gắn với doanh nghiệp của gia đình Moyano.

Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại Unión Personal (UP), quỹ bảo hiểm y tế của công đoàn viên chức nhà nước UPCN do Viviana Caravetta, cộng sự lâu năm với Andrés Rodríguez điều hành. Mặc dù thua lỗ hàng tháng từ 7-11 tỉ peso, UP vẫn ký kết các hợp đồng lớn với các công ty liên quan đến Stefano Di Carlo, Chủ tịch câu lạc bộ bóng đá River Plate. Đáng chú ý, trưởng bộ phận kiểm soát tài chính của UP hiện đang là thành viên Ban kiểm tra tài chính của River Plate, cho thấy mối liên kết phức tạp giữa giới chính trị và kinh doanh trong các tổ chức công đoàn Argentina.

Javier Milei

CGT

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.