Dấu hiệu nhận biết bộ lọc khí thải ôtô hỏng và chi phí sửa chữa đắt đỏ hơn cả thay động cơ

Bộ lọc khí thải, hay còn gọi là catalyst, là bộ phận đặt dưới gầm xe ôtô, thường bị tài xế bỏ qua nhưng lại có giá trị sửa chữa rất lớn khi hư hỏng. Chức năng của nó là giảm lượng khí độc hại trước khi ra khỏi ống xả bằng cách chuyển đổi các khí có hại thành khí ít gây ô nhiễm hơn. Bên trong catalyst có cấu trúc đặc biệt gồm hàng nghìn kênh nhỏ được phủ bằng các kim loại quý như bạch kim (platinum), paladi (palladium) và rhodi (rhodium). Các kim loại này giúp gia tăng tốc độ phản ứng hóa học chuyển đổi khí độc.

Chính vì sự hiện diện của các kim loại quý này mà giá thành thay thế bộ phận này rất cao. Hơn nữa, mỗi bộ lọc khí thải được thiết kế riêng cho từng loại động cơ, phải đạt tiêu chuẩn khí thải nghiêm ngặt. Một số mẫu xe còn trang bị nhiều bộ lọc khiến chi phí sửa chữa càng tăng lên.

Bộ lọc khí thải không thuộc nhóm linh kiện phải bảo dưỡng định kỳ và thường có tuổi thọ gần bằng tuổi xe nếu động cơ vận hành bình thường. Tuy nhiên, khi hỏng sớm thì nguyên nhân thường đến từ các bộ phận khác trong động cơ. Một trong những lý do phổ biến nhất là nhiên liệu chưa cháy hết đi vào hệ thống xả do các lỗi đánh lửa như bugi cũ, bobin hỏng hoặc hỗn hợp nhiên liệu không phù hợp. Khi nhiên liệu cháy trong catalyst sẽ làm tăng nhiệt độ, gây hư hại hoặc làm tan chảy cấu trúc bên trong.

Bên cạnh đó, việc dầu hoặc dung dịch làm mát bị rò rỉ vào buồng đốt cũng làm ô nhiễm vật liệu xúc tác, giảm hiệu quả chuyển đổi khí thải. Tác động vật lý như va đập dưới gầm xe do vượt ổ gà, đá hoặc lề đường cũng có thể làm vỡ lõi gốm bên trong bộ lọc.

Phương pháp tốt nhất để giữ cho catalyst hoạt động bền lâu là duy trì động cơ trong tình trạng tốt. Các chuyên gia khuyến cáo cần chú ý đèn cảnh báo "check engine", đặc biệt khi đèn nhấp nháy, vì đây thường là dấu hiệu của lỗi đánh lửa có thể gây tổn hại đến bộ lọc nếu không xử lý kịp thời.

Việc tuân thủ lịch bảo dưỡng định kỳ, thay mới bugi và lọc đúng hạn, sử dụng nhiên liệu phù hợp cũng đóng vai trò quan trọng. Ngoài ra, phát hiện và khắc phục sớm các hiện tượng tiêu hao dầu hoặc rò rỉ dung dịch làm mát cũng góp phần phòng tránh hư hỏng.

Cần lưu ý không thay thế bộ lọc khí thải mà không xử lý nguyên nhân gây hỏng, bởi nếu tiếp tục vận hành trong trạng thái lỗi, bộ phận mới có thể nhanh chóng hỏng nặng.

Khi bộ lọc khí thải bắt đầu xuống cấp, chủ xe thường gặp phải các dấu hiệu như mất công suất xe, tăng lượng tiêu hao nhiên liệu, khó khăn khi tăng tốc, phát ra âm thanh kim loại lạ từ hệ thống xả hoặc đèn báo lỗi động cơ bật sáng. Tuy nhiên, những triệu chứng này có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân khác trong động cơ.

Do vậy, trước khi thay thế, các chuyên gia khuyến nghị nên thực hiện kiểm tra kỹ hệ thống động cơ và xả để xác định chính xác nguồn gốc vấn đề, tránh thay thế không cần thiết hoặc không đúng cách.

Bộ lọc khí thải là bộ phận quan trọng trong việc kiểm soát ô nhiễm không khí từ phương tiện vận tải, nhưng chi phí thay thế và sửa chữa cao cùng sự phức tạp trong bảo dưỡng đòi hỏi người lái cần có hiểu biết và chú ý nhiều hơn đến các cảnh báo của xe.

Theo La Nacion (Argentina)