Hạ nghị sĩ Mỹ đề xuất ngân hàng công nghiệp tài trợ từ thuế quan Trung Quốc để thúc đẩy sản xuất nội địa

Nhóm nghị sĩ đảng Dân chủ Mỹ, gồm Ro Khanna, Tom Suozzi và Debbie Dingell, đã giới thiệu dự luật với tên gọi "Industrial Bank for American Manufacturing Act" nhằm tạo lập một ngân hàng công nghiệp mới để tăng cường sản xuất nội địa. Được coi là một nỗ lực táo bạo nhất kể từ thời kỳ phục hồi công nghiệp của Tổng thống Franklin D. Roosevelt, ngân hàng này sẽ hoạt động trên nguồn tài chính huy động từ các khoản thuế quan áp lên hàng nhập khẩu từ Trung Quốc.

Dự luật đề xuất trích tối đa 50% doanh thu thu được từ thuế quan theo điều khoản 301, giới hạn lên tới 15 tỷ USD mỗi năm, để xây dựng quỹ cung cấp các khoản vay, hỗ trợ vốn và đầu tư cổ phần cho các doanh nghiệp sản xuất Mỹ. Khác với những khoản thuế truyền thống được nộp vào quỹ chung của Bộ Tài chính Mỹ, nguồn tiền này sẽ được ưu tiên dành để phát triển ngành công nghiệp trong nước.

Đề xuất nhấn mạnh mục tiêu tập trung vào các khu vực đã chịu ảnh hưởng nặng nề từ sự suy giảm của ngành sản xuất tại Mỹ, như Johnstown ở Pennsylvania, một trung tâm công nghiệp thép từng sầm uất;

Lordstown, Ohio, nơi nhà máy General Motors đóng cửa năm 2019; vùng Downriver của Michigan - nơi ngành công nghiệp ô tô suy giảm mạnh; và Lower Bucks County thuộc khu vực dọc sông Delaware, Pennsylvania - nơi nghị sĩ Ro Khanna sinh trưởng. Những vùng này đang cần một sự phục hồi đáng kể để tái phát triển các hoạt động sản xuất trong nước.

Ro Khanna đánh giá đây là chính sách về công nghiệp táo bạo nhất kể từ những nỗ lực phục hồi của Tổng thống Roosevelt trong Thế chiến II và tương tự như chính sách của Alexander Hamilton trong lịch sử Mỹ. Ông gọi đề xuất này là "kế hoạch Marshall hiện đại cho nước Mỹ", nhằm gia tăng việc làm và phục hồi ngành công nghiệp nội địa một cách toàn diện.

Dự luật đặt giới hạn cho các khoản vay tối đa là 500 triệu USD mỗi khoản, với những khoản vay trên 100 triệu USD phải được quốc hội thông qua, nhằm đảm bảo tính minh bạch và kiểm soát sử dụng vốn.

Ngành sản xuất Mỹ đã có xu hướng giảm mạnh từ mức đỉnh khoảng 19,6 triệu việc làm năm 1979 xuống còn khoảng 12,6 triệu vào năm 2026. Mặc dù chính quyền trước đây, như dưới thời Donald Trump, từng áp đặt thuế cao với hàng hóa nhập khẩu Trung Quốc nhằm kích thích sản xuất nội địa, số việc làm trong ngành cũng vẫn tiếp tục giảm, với 75.000 việc làm bị mất từ đầu năm 2025 theo báo cáo của Cục Thống kê Lao động Mỹ.

Dự luật ra đời sau chuyến khảo sát thực tế "heartland tour" của nghị sĩ Ro Khanna tại các vùng trung tâm công nghiệp ở khu vực Midwest, nơi ông trò chuyện với các nhà sản xuất nhỏ cần vốn để sản xuất một số bộ phận, nhưng lại phải dựa vào nguồn nhập khẩu từ châu Á do thiếu nguồn tài chính trong nước.

Khanna nhấn mạnh nước Mỹ hiện tập trung nhiều vốn vào công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo, ứng dụng số và tài chính, trong khi các doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ lại thiếu vốn để phát triển. Ông kêu gọi cần phải xoay chuyển trọng tâm đầu tư phát triển không chỉ ở các trung tâm công nghệ như New York, Silicon Valley hay Austin mà còn ở những vùng khác như Midwest, Southwest và miền Nam.

Dự luật này được kỳ vọng sẽ mở ra bước tiến quan trọng cho việc phục hồi ngành công nghiệp trong nước, mang lại việc làm và làm sống lại các cộng đồng công nghiệp bị tổn thương trong nhiều thập kỷ qua.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.