Iran đe dọa đóng cửa các tuyến xuất khẩu năng lượng quan trọng
Ngày 24/4, theo báo chí Iran, Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) tuyên bố sẽ chặn tất cả các tuyến xuất khẩu có lợi cho Mỹ và các đồng minh trong khu vực, sau khi Iran thực hiện phong tỏa eo biển Hormuz, một trong những cửa ngõ vận tải năng lượng lớn nhất thế giới, và Mỹ tái áp đặt phong tỏa hải quân các cảng của Iran.
Phát ngôn của IRGC được đăng tải trên trang Iran IRNA, khẳng định rằng xuất khẩu năng lượng trong khu vực phải mang lại quyền lợi cho tất cả hoặc bị cấm hoàn toàn. Đây được xem là lời cảnh báo Iran sẵn sàng mở rộng tấn công nhằm vào các tuyến đường biển quan trọng nếu áp lực từ Mỹ không giảm.
Lời cảnh báo sử dụng lực lượng Houthi tại Bab el-Mandeb
Các nhà phân tích cho rằng Iran có thể dùng các đồng minh Houthi ở Yemen để phong tỏa thêm lối ra vào Bab el-Mandeb nối Biển Đỏ và vịnh Aden, nơi có dòng chảy lượng lớn dầu mỏ của Saudi Arabia và nhiều tuyến vận tải quốc tế quan trọng đi qua.
Phó lãnh đạo Houthi từng cảnh báo sẽ đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb nếu Saudi Arabia tiếp tục không kích Yemen, điều có thể đẩy giá dầu lên mức 200 USD một thùng. Đáng chú ý, nhóm này đã phá vỡ lệnh ngừng bắn kéo dài bốn năm để phóng tên lửa vào Saudi Arabia sau vụ không kích một sân bay do họ kiểm soát.
Houthi trước đó đã từng tác động lớn đến thương mại toàn cầu sau khi bắt đầu tấn công các tàu thương mại ở Biển Đỏ vào tháng 10/2023, nhằm hỗ trợ người Palestine trong chiến sự Gaza bằng cách nhắm vào các tàu liên quan đến Israel.
Mỹ đáp trả bằng các cuộc không kích tại Eo biển Hormuz
Một ngày sau các lời đe dọa mới, quân đội Mỹ thông báo đã triển khai thêm các cuộc không kích nhắm vào hạ tầng của Iran trên các khu vực gần eo biển Hormuz nhằm làm suy yếu khả năng tấn công vào tàu thương mại của Tehran.
Chính quyền Mỹ cho biết Iran đã thực hiện tám cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trong tuần vừa qua, khiến gần một chục thủy thủ thiệt mạng hoặc bị thương.
Trung tâm Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM) xác nhận các cuộc tấn công kéo dài bảy giờ liên tiếp vào nhiều mục tiêu quân sự dọc khu vực eo biển và ven bờ Iran, trong đó tập trung vào cơ sở chỉ huy, hậu cần và kho nhiên liệu của Mỹ tại Bahrain.
Phản ứng từ các bên và nguy cơ leo thang căng thẳng
IRGC tuyên bố sẽ giữ phong tỏa eo biển Hormuz đến khi nào Mỹ chấm dứt những hành động mà họ gọi là "ác độc". Bên cạnh đó, lực lượng này cũng cho biết đã tấn công kho hậu cần của Mỹ tại cảng Mina Abdullah, Kuwait và căn cứ quân sự ở Azraq, Jordan, phá hủy nhiều trang thiết bị và hạ tầng không quân thuộc Mỹ.
Jordan cũng thông báo đã đánh chặn ba tên lửa đạn đạo do Iran phóng vào không phận, tình hình này đang làm tăng nguy cơ một cuộc xung đột toàn diện hơn trong khu vực.
Giữa lúc căng thẳng gia tăng, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cảnh báo Iran sẽ phải đối mặt với đòn đáp trả quyết liệt nếu tấn công quốc gia ông, nhấn mạnh thời kỳ bị tấn công mà không phản công đã chấm dứt.
Chính sách và biện pháp kinh tế của Mỹ
Tổng thống Donald Trump đã dọa tấn công các nhà máy điện và cầu cống của Iran trong tuần tới nếu Tehran không trở lại bàn đàm phán. Ông cũng từng đề xuất đánh thuế 20% đối với hàng hóa vận chuyển qua eo biển, tuy nhiên sau bị phản đối, ý tưởng này đã được gác lại để tập trung phát triển các thỏa thuận đầu tư với các nước vùng Vịnh.
Diễn biến leo thang đã đẩy giá dầu lên mức cao nhất trong vòng một tháng, với giá dầu Brent và West Texas Intermediate đều đạt đỉnh trong phiên giao dịch gần đây, gây ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy mối quan hệ căng thẳng giữa Mỹ và Iran đang tiếp tục ảnh hưởng nghiêm trọng tới an ninh và kinh tế khu vực cũng như toàn cầu.
Theo Kuwait News Agency, một đám cháy tại kho hậu cần ở Kuwait đã được khống chế sau các cuộc tấn công được cho là do Iran thực hiện, tuy nhiên chưa rõ đây có phải là vị trí được IRGC nhắc đến trong tuyên bố hay không.
Những điều rút ra từ bài viết
- IRGC tuyên bố sẽ phong tỏa toàn bộ các tuyến xuất khẩu liên quan đến Mỹ và đồng minh để gây áp lực.
- Iran có thể dùng đồng minh Houthi ở Yemen để chặn lối Bab el-Mandeb, đe dọa tuyến vận tải quan trọng.
- Mỹ tiến hành không kích liên tục làm suy giảm năng lực của Iran trong khu vực eo biển Hormuz.
- Giá dầu tăng cao do đe dọa gián đoạn nguồn cung từ eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb.
- Nguy cơ lan rộng xung đột trong khu vực tăng cao, Israel cảnh báo sẽ đáp trả quyết liệt nếu bị tấn công.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
