Iran rút khỏi MoU với Mỹ vì cáo buộc vi phạm
Ngày 17/6, Mỹ và Iran từng ký kết Bản ghi nhớ về hiểu biết (MoU) với mục tiêu chấm dứt chiến tranh trong vòng 60 ngày, hướng tới hòa bình lâu dài, bảo đảm việc vận chuyển quốc tế qua Eo biển Hormuz và giải quyết tranh chấp liên quan tới chương trình hạt nhân của Tehran. Tuy nhiên, chưa đầy một tháng sau đó, Iran tuyên bố rút khỏi thỏa thuận, cáo buộc phía Mỹ vi phạm nghiêm trọng và phá vỡ hoàn toàn MoU.
Phó Bộ trưởng Bộ pháp lý và hợp tác quốc tế của Iran, ông Kazem Gharibabadi, nhấn mạnh Mỹ không chỉ vi phạm mà còn tháo gỡ toàn bộ thỏa thuận, đặc biệt là việc áp đặt phong tỏa hải quân tại các cảng của Iran. Ông tuyên bố Iran sẽ không bao giờ yêu cầu đàm phán lại với Mỹ sau sự kiện này.
Yếu tố chiến lược tại Eo biển Hormuz và tuyên bố kiểm soát toàn bộ khu vực
Eo biển Hormuz được xem là huyết mạch giữa các vùng Vịnh và thế giới, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu. Kể từ khi các cuộc tấn công liên hợp của Mỹ và Israel nhằm vào các cơ sở quan trọng của Iran bắt đầu vào cuối tháng 2, Eo biển này trở thành điểm nóng giao tranh khi Iran đã đóng cửa tuyến đường thương mại quan trọng này nhằm đáp trả.
Thông thường, khu vực này được đồng kiểm soát bởi Oman và Iran. Tuy nhiên, ông Gharibabadi cho biết dù Oman vẫn là đồng sở hữu, vì lý do an ninh quốc gia trong thời chiến, Iran sẽ kiểm soát toàn bộ Eo biển Hormuz, bao gồm phần thuộc Oman. Điều này được xem là bước đi quyết đoán nhằm củng cố chủ quyền và kiểm soát chiến lược khu vực biển này.
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Bối cảnh chính trị và căng thẳng leo thang giữa Iran và Mỹ
Trong bối cảnh thỏa thuận hòa bình vừa ký kết nhanh chóng sụp đổ, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố chấm dứt lệnh ngừng bắn và gọi Iran là "bọn cặn bã" trong một cuộc phỏng vấn tại hội nghị NATO tổ chức ở Thổ Nhĩ Kỳ. Ông Trump còn đe dọa sẽ tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào khu vực nhà máy điện, cầu đường và các cơ sở năng lượng tại Iran, dự kiến bắt đầu từ tuần tới với cường độ mạnh mẽ trong nhiều ngày tiếp theo.
Việc Mỹ áp đặt phong tỏa hải quân và các đòn đánh tiềm năng được cho là sẽ làm gia tăng căng thẳng và làm phức tạp thêm tình hình khu vực, có thể dẫn tới những biến động lớn trong chính trị năng lượng toàn cầu cũng như an ninh khu vực Trung Đông.
Những điều rút ra từ bài viết
- Iran chính thức rút khỏi Bản ghi nhớ về hiểu biết (MoU) với Mỹ do cáo buộc vi phạm thỏa thuận từ phía Washington.
- Iran tuyên bố sẽ kiểm soát toàn bộ Eo biển Hormuz, bao gồm cả phần lãnh thổ của Oman, vì lý do an ninh quốc gia trong thời chiến.
- Eo biển Hormuz là tuyến đường chiến lược quan trọng, chiếm khoảng 20% lượng dầu thô vận chuyển toàn cầu.
- Thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran nhanh chóng đổ vỡ khi Tổng thống Trump tuyên bố chấm dứt lệnh ngừng bắn và có thể tiến hành các cuộc tấn công mạnh mẽ vào Iran.
- Căng thẳng leo thang có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh năng lượng thế giới và tình hình chính trị khu vực Trung Đông.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
