Đội cờ vua nữ duy nhất của Anh lên hạng nhưng bị yêu cầu thêm nam tuyển thủ

She Plays to Win Lionesses, đội cờ vua nữ duy nhất tại Vương quốc Anh, vừa được thăng hạng lên giải đấu cao nhất trong liên đoàn bốn quốc gia (4NCL) gồm Anh, Wales, Scotland và Cộng hòa Ireland. Tuy nhiên, đội đã nhận được thông báo phải thêm vào ít nhất một nam tuyển thủ theo quy định mới của 4NCL, nhằm thúc đẩy sự đa dạng giới tính trong các đội thi đấu ở hạng nhất của giải.

Quy định này yêu cầu mỗi đội trong hạng nhất phải có ít nhất một nam và một nữ tuyển thủ. Do đó, đội nữ hoàn toàn hiện tại phải chọn lựa giảm số lượng nữ tuyển thủ, trong khi họ không muốn làm giảm số thành viên nữ vốn tạo nên tinh thần gắn kết và đồng đội trong đội.

She Plays to Win được thành lập trên nền tảng Zoom trong đại dịch Covid-19 bởi Lorin D’Costa. Bà nhấn mạnh rằng việc thăng hạng là kết quả của nhiều nỗ lực, nhưng quy định này lại làm mất đi điểm đặc biệt - sự toàn nữ của đội.

Bên cạnh đó, Lorin D’Costa cảnh báo rằng việc thiếu hụt các cô gái chơi cờ từ sớm là vấn đề nghiêm trọng vì cờ vua không chỉ là trò chơi, mà còn giúp phát triển những kỹ năng chiến lược quan trọng trong cuộc sống. Đặc biệt, kỹ năng này góp phần giúp phụ nữ có thể đạt được các vị trí chiến lược trong xã hội vốn nhiều năm nay do nam giới thống trị.

Những tuyển thủ nữ trong đội cũng bày tỏ sự phản đối quy định này. Alisha Vyas, 19 tuổi, cho biết cô từng chơi trong các đội nam nữ hỗn hợp nhưng luôn cảm thấy rằng vai trò của mình như để “đáp ứng chỉ tiêu nữ” mà không có sự gắn kết đồng đội. Trong khi đó, khi gia nhập She Plays to Win, cô cảm nhận được sự thân thiết với đồng đội và hòa nhập thực sự trong cộng đồng nữ chơi cờ.

Emily Maton, 18 tuổi, nhấn mạnh rằng đội nữ đã thăng hạng dựa trên thành tích và năng lực của chính mình, không phải nhờ việc bắt buộc phải có tuyển thủ nam. Cô phản đối việc bị ép tuyển thành viên nam vì điều này đi ngược lại mục tiêu nâng cao sự tham gia của phụ nữ vốn còn rất thiếu ở cấp độ cao trong giải đấu.

Lời của Emily cũng khiến nhiều người chú ý khi cô kể về những định kiến trong quá trình thi đấu: cô từng nghe các huấn luyện viên nói rằng cô chơi “rất tốt so với một cô gái” và đội nữ thường bị nghi ngờ có đủ trình độ để thi đấu hạng nhất. Đội đã chứng minh được những lời đó sai, nhưng giờ đây lại bị chính quy định làm giảm giá trị đó.

Đại diện ban tổ chức Four Nations Chess League cho biết từ khi thành lập năm 1994, hạng nhất của giải luôn là giải thi đấu hỗn hợp giữa nam và nữ, với mỗi đội phải có tuyển thủ thuộc cả hai giới tính. Cho đến nay, 4NCL vẫn là giải duy nhất tại Vương quốc Anh áp dụng quy định nhằm khuyến khích sự tham gia của nữ giới vào cờ vua bằng cách bắt buộc các đội hỗn hợp.

Trong mùa giải 2025/2026, 4NCL đã khảo sát ý kiến của tất cả đội trưởng về việc có nên thay đổi quy định trên hay không, nhưng phần lớn không ủng hộ việc thay đổi. Ban tổ chức cũng khẳng định luôn mở lòng trong tương lai nếu có sự thay đổi trong quan điểm của các đội trưởng.

Phía 4NCL khẳng định chưa có bằng chứng cho thấy quy định này làm giảm sự tham gia của nữ trong cờ vua mà trái lại, việc yêu cầu có ít nhất một nữ tuyển thủ trong mỗi đội tuyển hạng nhất đã góp phần thúc đẩy nữ giới tham gia nhiều hơn. Nếu quy định bị hủy bỏ, làm cho các đội không cần có nữ tuyển thủ thì sẽ khiến phụ nữ ngày càng giảm sút cơ hội tham gia môn thể thao trí tuệ này.