Chính phủ Đức thúc đẩy phát triển start-up với chiến lược và hỗ trợ tài chính mới

Trong ngành công nghệ và khởi nghiệp của Đức, Thủ tướng Friedrich Merz (CDU) trước đây ít được nhìn nhận là người dành sự ưu tiên lớn cho start-up. Tuy nhiên, gần đây ông liên tục nhấn mạnh tầm quan trọng của lĩnh vực này như một tín hiệu tích cực cho môi trường kinh doanh tại Đức. Trong phát biểu tại Bundestag vào đầu tháng 7, ông chỉ ra số liệu tích cực: tính từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2026, số công ty khởi nghiệp mới thành lập đạt 3.053, tăng 52% so với nửa cuối năm 2025 và vượt số lượng thành lập trong toàn bộ năm 2024. Merz gọi đây là "động lực ấn tượng" và khen ngợi tinh thần dám nghĩ dám làm của các nhà sáng lập trẻ.

Bộ trưởng Kinh tế Katherina Reiche (CDU) công bố chiến lược hỗ trợ start-up bao gồm khoảng 150 giải pháp nhằm nâng cao khả năng tiếp cận vốn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tách doanh nghiệp và giảm bớt thủ tục hành chính. Tài liệu dài 60 trang này xuất hiện giữa lúc số lượng start-up được thành lập tăng mạnh, tạo nên "làn sóng khởi nghiệp" mà Bộ trưởng Reiche cho rằng cần được khích lệ và hỗ trợ mạnh mẽ hơn nữa.

Mặc dù số lượng các start-up mới thành lập tăng đáng kể là tín hiệu tích cực, vấn đề thực tế là thiếu vốn giai đoạn phát triển tiếp theo vẫn là rào cản. Theo nhà đầu tư công nghệ Alexander Kudlich, dù các công ty khởi nghiệp đã nhận được nhiều vốn giai đoạn đầu, nhu cầu về vốn tăng trưởng lại vượt xa nguồn cung trên thị trường. Một nguyên nhân chính là sự rút lui của các quỹ đầu tư lớn từ Mỹ sau đại dịch COVID-19.

Hendrik Brandis, đồng sáng lập quỹ đầu tư mạo hiểm Earlybird, khẳng định Đức là nền kinh tế lớn thứ ba thế giới nhưng chưa có quỹ đầu tư nội địa dẫn dắt các vòng gọi vốn trên 100 triệu euro. Điều này làm hạn chế khả năng mở rộng quy mô kinh doanh của các start-up trong nước.

Báo cáo Start-up-Barometer mới nhất của EY cho thấy trong nửa đầu năm 2026, start-up Đức đã nhận gần 5,3 tỷ euro vốn, tăng 14% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, số vòng gọi vốn giảm trong khi giá trị mỗi vòng lại tăng, phản ánh xu hướng đầu tư tập trung vào số ít công ty có quy mô lớn và rủi ro thấp hơn.

Các doanh nghiệp đầy tiềm năng như Focused Energy trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân nhiệt hạch, Isar Aerospace chuyên về công nghệ tên lửa, và Neura trong lĩnh vực robot đã huy động được các khoản đầu tư lên đến hàng trăm triệu hoặc hơn một tỷ euro trong các vòng gọi vốn nửa đầu năm. Đây là quy mô vốn lớn chưa từng có tại Đức trong nhiều năm.

Bộ trưởng Reiche nhấn mạnh tiềm năng của các tổ chức tài chính lớn tại Đức như các công ty bảo hiểm, quỹ hưu trí với tổng giá trị tài sản khoảng 2,8 nghìn tỷ euro, có thể trở thành nguồn tài chính lớn hỗ trợ start-up. Ngân hàng phát triển nhà nước KfW sẽ tích cực đóng vai trò đồng đầu tư cùng nhà đầu tư tư nhân để tạo vốn tăng trưởng cho doanh nghiệp. KfW đã tham gia đầu tư vào các start-up như Proxima Fusion, Quantum Systems và Isar Aerospace.

Ngoài ra, Reiche đề xuất sử dụng một phần khoản đóng góp phụ trong quỹ hưu trí bắt buộc để đầu tư vào quỹ đầu tư mạo hiểm. Ở lĩnh vực quốc phòng, chính phủ không chỉ là khách hàng chính mà còn có kế hoạch đầu tư trực tiếp qua quỹ tương lai (Zukunftsfonds).

Một số cam kết trong hợp đồng liên minh, như việc thành lập doanh nghiệp trong vòng 24 giờ, vẫn chưa được thực hiện do còn đang thảo luận với Bộ Kỹ thuật số. Các chính sách giảm bớt bảo vệ lao động theo đề xuất của Start-up-Verband cũng chỉ áp dụng với mức lương trên 177.000 euro, được nhiều doanh nghiệp cho là chưa đủ.

Trong bối cảnh đó, bộ phận đầu tư gồm Brandis và Kudlich không chờ đợi từ chính phủ mà đang chuẩn bị lập quỹ đầu tư tăng trưởng chung với sự cam kết từ một nhà đầu tư lớn trong khu vực tư nhân. Dự kiến quỹ này sẽ trình diện vào quý 4 năm nay, với mục tiêu vốn từ vài trăm triệu đến gần một tỷ euro, tương đương các quỹ lớn tại châu Âu. Brandis kỳ vọng quỹ tăng trưởng này sẽ tạo ra sự khác biệt đáng kể cho hệ sinh thái start-up tại Đức.

Những bước tiến mới trong chính sách và tài chính được kỳ vọng sẽ tiếp sức cho sự phát triển mạnh mẽ của các công ty khởi nghiệp Đức, giúp họ vượt qua rào cản vốn và nâng cao khả năng cạnh tranh trên trường quốc tế.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.