Doanh nghiệp kêu gọi Nigeria ngừng nhập khẩu xăng trước áp lực giá tăng cao

Hiệp hội các nhà tiếp thị dầu mỏ độc lập Nigeria (IPMAN) gần đây đã lên tiếng kêu gọi Chính phủ Liên bang Nigeria tạm dừng nhập khẩu Premium Motor Spirit (RON 95), bởi giá xăng nhập khẩu hiện đang cao hơn đáng kể so với xăng được tinh luyện tại các nhà máy trong nước, đặc biệt là Nhà máy lọc dầu Dangote. Đây là một trong những nguyên nhân gây khó khăn cho việc ổn định giá cả trong lĩnh vực hạ nguồn cũng như gây căng thẳng lên giá trị đồng naira địa phương.

Người phát ngôn quốc gia của IPMAN, ông Chinedu Ukadike, chia sẻ với The Punch rằng các giấy phép nhập khẩu nhiên liệu do Cơ quan Quản lý dầu khí Trung hạ nguồn Nigeria (NMDPRA) cấp gần đây không đạt được mục tiêu kiểm soát giá xăng trong nước như dự kiến. Theo ông, xăng nhập khẩu theo các giấy phép này đang được bán với giá khoảng 1.350 naira một lít, cao hơn nhiều so với giá sản phẩm do Nhà máy lọc dầu Dangote cung cấp.

IPMAN đánh giá chính sách cấp giấy phép nhập khẩu với mục đích tạo ra sự cạnh tranh giúp kiềm chế giá trong nước đã phản tác dụng. Sản phẩm nhập khẩu không những có chất lượng còn bị nghi ngờ mà còn có giá cao hơn nhiều, khiến tình hình giá cả xăng dầu trở nên bất ổn hơn và gây áp lực ngân sách ngoại tệ đối với nền kinh tế Nigeria.

Theo ông Ukadike, việc tiếp tục nhập khẩu xăng với giá cao hơn khoảng 20% so với sản phẩm nhà máy trong nước gây lãng phí và làm căng thẳng nguồn cung ngoại tệ, đẩy giá đồng naira giảm xuống mức khoảng 1.400 naira đổi một USD. Ông băn khoăn về những lợi ích thực sự của chính sách này, khi những sản phẩm nhập khẩu đắt đỏ và kém cạnh tranh lại được ưu tiên vào thị trường Nigeria.

Đại diện IPMAN kêu gọi Chính phủ Nigeria hợp tác với Ủy ban Tổng thống quản lý thỏa thuận thanh toán dầu thô bằng đồng naira, đồng thời tìm cách tháo gỡ những khó khăn gặp phải tại Nhà máy lọc dầu Dangote nhằm bảo đảm nguồn cung dầu thô ổn định trong nước với thanh toán bằng naira.

Ông Ukadike nhấn mạnh rằng việc duy trì nguồn cung nhiên liệu liên tục trong nước, nhất là trong khủng hoảng ở eo biển Hormuz gần đây, đã giúp Nigeria tránh được tình trạng khan hiếm nhiên liệu kéo dài. Đó là lợi thế lớn từ khả năng tinh luyện nội địa mà Nigeria đang sở hữu.

Ông đề nghị chính phủ nên tập trung điều chỉnh giá cả thay vì tiếp tục cấp các giấy phép nhập khẩu không cần thiết dẫn đến đẩy giá xăng lên cao. Hỗ trợ ngành công nghiệp lọc dầu trong nước sẽ vừa giúp giảm giá bán lẻ nhiên liệu, vừa tăng cường an ninh năng lượng quốc gia và tạo cơ hội xuất khẩu sản phẩm chế biến tinh chế ra thị trường quốc tế.

Ông Ukadike điểm lại thời kỳ Nigeria phụ thuộc hoàn toàn vào nhiên liệu nhập khẩu với những lần thiếu hụt kéo dài trong vài tuần trước đây, khẳng định hoạt động của Nhà máy lọc dầu Dangote đã giúp Nigeria không còn phải chịu cảnh khan hiếm nhiên liệu.

Ông kêu gọi quốc gia đặt lợi ích sản xuất trong nước lên trên hết, hỗ trợ mạnh mẽ các doanh nghiệp lọc dầu nội địa, đồng thời tận dụng thế mạnh để xuất khẩu sản phẩm tinh chế nhằm thu ngoại tệ cho nền kinh tế quốc gia.

Trong khi đó, chính phủ tiếp tục cấp giấy phép nhập khẩu xăng dầu dù hoạt động nhà máy Dangote trên quy mô lớn đã bắt đầu nhằm thúc đẩy cạnh tranh và bù đắp thiếu hụt nguồn cung. Tuy nhiên, các doanh nghiệp trong ngành ngày càng phản đối chính sách này, cho rằng xăng lọc trong nước rẻ hơn và việc tập trung hỗ trợ sản xuất trong nước sẽ giúp ổn định giá xăng và bảo vệ tỷ giá đồng naira.

Đây là thời điểm then chốt để Nigeria củng cố an ninh năng lượng hướng tới nền kinh tế bền vững và đảm bảo cung cấp nhiên liệu liên tục cho thị trường nội địa.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.