Hạ viện Mỹ thông qua dự luật quốc phòng 1,15 nghìn tỷ USD trong cuộc bỏ phiếu gần như theo đảng phái

Vào ngày thứ Tư vừa qua, Hạ viện Mỹ đã bỏ phiếu thông qua dự luật chính sách quốc phòng hàng năm - National Defense Authorization Act (NDAA) với mức chi phí lên đến 1,15 nghìn tỷ USD. Cuộc bỏ phiếu diễn ra gần như theo đường ranh giới đảng phái, tỷ lệ 216 phiếu thuận và 212 phiếu chống. Trong đó, phần lớn nghị sĩ Đảng Dân chủ đã từ chối ủng hộ dự luật, chỉ có sáu trong số họ bỏ phiếu thuận, đồng thời bảy nghị sĩ Cộng hòa cũng tách khỏi nhóm để phản đối.

Dự luật NDAA thường được Quốc hội Mỹ thông qua hàng năm với sự đồng thuận đa số hai đảng thể hiện cam kết dài hạn cho quốc phòng, mặc dù chi phí lớn của nó thường gây tranh cãi. Theo Mike Rogers, Chủ tịch Ủy ban dịch vụ quân sự Hạ viện, ngân sách lần này đánh dấu lần đầu tiên trong bốn thập niên, chi tiêu quốc phòng phản ánh đầy đủ chi phí thực tế của việc răn đe Mỹ, giúp khắc phục tình trạng đầu tư thiếu hụt kéo dài.

Quá trình thông qua NDAA năm nay gặp nhiều khó khăn do diễn biến chính trị phức tạp. Quan điểm của các nghị sĩ Đảng Dân chủ chịu ảnh hưởng lớn bởi việc Tổng thống Mỹ tham gia cùng Israel tấn công Iran mà không xin phép Quốc hội trước. Trước đó, các nghị sĩ Đảng Dân chủ trong Thượng viện đã chặn bước tiến của dự luật trong Senat phản đối chiến tranh mới nổ ra sau khi một thỏa thuận thúc đẩy hòa đàm sụp đổ.

Bên cạnh đó, Đảng Dân chủ cũng phản đối việc Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson chấp nhận đề xuất từ phe hữu nhằm thêm vào dự luật phần "Đạo luật Bảo vệ Nước Mỹ" (Save America Act), do Donald Trump hậu thuẫn, cấm bỏ phiếu qua thư và áp đặt các quy định định danh nghiêm ngặt hơn đối với cử tri. Sự kết hợp này làm tăng mạnh tỷ lệ phản đối từ phía Đảng Dân chủ, chỉ hai ngày trước kỳ nghỉ Quốc hội kéo dài đến cuối tháng Tám.

Khó khăn nữa là chi phí trị giá 1,15 nghìn tỷ USD của dự luật, cùng kế hoạch cắt giảm ngân sách ở các lĩnh vực khác của chính phủ, diễn ra một năm sau khi Quốc hội do Đảng Cộng hòa kiểm soát thông qua việc kéo dài các mức thuế thấp hơn vô thời hạn. Adam Smith, lãnh đạo phe Dân chủ trong Ủy ban dịch vụ quân sự, nhấn mạnh rằng cần cân nhắc trách nhiệm tài chính và yêu cầu Bộ Quốc phòng đổi mới, nâng cao hiệu quả trong việc phát triển năng lực phù hợp với an ninh quốc gia một cách tiết kiệm hơn.

Tương phản với phe Dân chủ, một số nghị sĩ cùng đảng cũng thể hiện sự bất đồng về dự luật. Trong bối cảnh phản ứng rộng rãi liên quan đến sự hỗ trợ của Mỹ dành cho Israel, một số nghị sĩ Đảng Dân chủ phản đối dự luật do bao gồm các điều khoản tăng cường hợp tác giữa ngành quốc phòng hai nước. Nghị sĩ Alexandria Ocasio-Cortez gọi đây là mối đe dọa cốt lõi đối với chủ quyền và nền dân chủ của Mỹ.

Cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện diễn ra sau khi các nghị sĩ xem xét hàng chục sửa đổi cho dự luật. Một số đề xuất được thông qua nhất trí, trong khi những đề xuất khác cho thấy mức độ chia rẽ của Hạ viện do Đảng Cộng hòa kiểm soát. Ví dụ, đề xuất của nghị sĩ Cộng hòa Eli Crane nhằm chấm dứt hoàn toàn viện trợ quân sự cho Ukraine thất bại nghiêm trọng với 350 phiếu chống so với 76 phiếu thuận. Trong khi đó, đề xuất của nghị sĩ Lauren Boebert nhằm hợp pháp hóa lệnh hành pháp của Trump cấm quân nhân chuyển giới bị từ chối với tỷ số 217-212, song các sửa đổi liên quan được thông qua bao gồm cấm bảo hiểm y tế quân đội cung cấp một số dịch vụ liên quan đến giới tính và cấm vận động viên chuyển giới tham gia thi đấu môn thể thao nữ tại các trường do Bộ Quốc phòng quản lý.

Ngoài NDAA, các nghị sĩ Đảng Cộng hòa còn tiến hành đề xuất chi thêm 60 tỷ USD cho quốc phòng, phần lớn nhằm đáp ứng chi phí liên quan đến chiến tranh với Iran. Tuy nhiên, con số này thấp hơn nhiều so với đề xuất ban đầu 350 tỷ USD của Bộ Quốc phòng, nhằm nâng tổng chi tiêu quân sự lên 1,5 nghìn tỷ USD cho năm tài chính tới.

Dự luật NDAA hiện đã được Hạ viện thông qua và sẽ chuyển tiếp lên Thượng viện để xem xét, mở ra giai đoạn tiếp theo trong quá trình hoạch định ngân sách quốc phòng của Mỹ cho năm tài chính 2027.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.