Phineas Fisher: Hacker bí ẩn làm bẽ mặt các nhà sản xuất phần mềm gián điệp

Trong vài thập niên qua, nhiều hacker với các hành động gây chú ý đã xuất hiện, nhưng chưa có ai để lại dấu ấn lớn như Phineas Fisher. Hơn 10 năm sau cuộc tấn công nổi tiếng nhất, Phineas vẫn được xem là hacker công khai có nhiều hoạt động đáng kể nhất nhưng chưa từng bị bắt giữ. Họ đã trở thành hình tượng của giới hacktivist với các chiêu thức toàn diện và hiệu quả tấn công nhằm vào những nhà sản xuất phần mềm gián điệp gây tranh cãi.

Phineas Fisher lần đầu bước vào ánh đèn sân khấu vào tháng 8 năm 2014 khi tuyên bố đã tấn công vào Gamma Group - công ty sản xuất phần mềm gián điệp FinFisher. Họ phát tán công khai các dữ liệu bị đánh cắp qua tài khoản Twitter @GammaGroupPR, gồm phần mềm gián điệp di động, hướng dẫn sử dụng và bảng giá. Mặc dù thiệt hại cho FinFisher không quá lớn và họ tiếp tục hoạt động, tuy nhiên hành động của Phineas nhanh chóng thu hút sự chú ý.

Đỉnh điểm của tên tuổi Phineas là cuộc tấn công vào công ty phần mềm gián điệp Hacking Team một năm sau đó. Họ đã đánh cắp hơn 400 gigabyte dữ liệu, bao gồm mã nguồn, hàng chục nghìn email nội bộ, hợp đồng bảo mật và danh sách khách hàng. Những dữ liệu bị rò rỉ này giúp giới truyền thông phanh phui bê bối tại Ecuador, Mexico và Panama. Cuối cùng, giám đốc điều hành của Hacking Team là David Vincenzetti đã phải bán công ty với giá tượng trưng một euro. Với nhiều cựu nhân viên, cuộc tấn công của Phineas đánh dấu khởi đầu cho sự sụp đổ của công ty.

Phineas không dừng lại ở đó mà còn tiến hành tấn công liên tiếp vào các tổ chức khác. Họ từng hack liên đoàn cảnh sát Mossos d’Esquadra của Catalonia, công bố báo cáo và video hướng dẫn dài 39 phút để thể hiện quan điểm phản đối công an. Tiếp theo, đối tượng là đảng cầm quyền của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan trong bối cảnh ủng hộ vùng tự trị Rojava ở Syria, khu vực có nhiều bất đồng với Thổ Nhĩ Kỳ.

Cuộc tấn công cuối cùng được biết đến là vào chi nhánh ngân hàng Cayman National tại đảo Man vào năm 2016. Qua cuộc phỏng vấn với nhà hoạt động Freddy Martinez, Phineas chia sẻ họ tìm cách kiếm tiền phi pháp để có thời gian thực hiện các hoạt động có ích, thậm chí từng quyên góp ít nhất 10.000 USD Bitcoin cho Rojava. Hành động này cho thấy một góc khác, cho thấy hacker không chỉ là kẻ phá hoại mà còn có lý tưởng xã hội.

Sau cuộc tấn công vào ngân hàng Cayman năm 2016, Phineas không còn xuất hiện trên mạng xã hội vì các tài khoản Twitter và Reddit đều đã bị xóa bỏ. Theo một cựu nhân viên FinFisher, công ty này chưa từng báo cáo cơ quan chức năng. Cảnh sát Ý cũng chưa tìm được bằng chứng để xác định danh tính hacker sau cuộc điều tra về vụ Hacking Team.

Dù vậy, Phineas vẫn duy trì liên lạc với các nhà báo trong vài năm gần đây. Hacker này tự nhận là một hacktivist có tư tưởng vô chính phủ, đồng thời thừa nhận dùng nhiều biệt danh và thường xuyên nói dối nhằm gây nhiễu thông tin về mình. Họ biết nói tiếng Tây Ban Nha, liên hệ với các nhóm vô chính phủ nói tiếng Tây Ban Nha và sống tại một quốc gia nói tiếng Tây Ban Nha nhưng không tiết lộ rõ thân phận.

Vẫn có giả thuyết Phineas Fisher chỉ là một nhân vật giả tạo do các cơ quan tình báo như Nga tạo ra để gây nhiễu sau các vụ tấn công mạng, nhưng hacker này đã phủ nhận và không ai có giải thích hợp lý về việc người Nga lại nhắm vào các mục tiêu mà Phineas tấn công.

Cũng có thể cái tên Phineas Fisher được sử dụng bởi nhiều cá nhân khác nhau trong khoảng thời gian 2014-2019, tuy nhiên không có bằng chứng xác thực. Nhiều nhà nghiên cứu và phóng viên sau nhiều năm đánh giá đều nghiêng về giả thuyết đây là một cá nhân duy nhất hoạt động độc lập.

ASCII art từ báo cáo sau cuộc tấn công của Phineas Fisher vào Hacking Team.

Phineas Fisher đã làm thay đổi cuộc chơi trong thế giới an ninh mạng nhờ các cuộc tấn công gây chấn động và các hoạt động hacktivism mang đậm dấu ấn cá nhân, trở thành bí ẩn chưa có lời giải mười năm qua.

Khi bạn mua hàng qua các liên kết trong bài viết của chúng tôi, chúng tôi có thể nhận được một khoản hoa hồng nhỏ. Điều này không ảnh hưởng đến sự độc lập biên tập của chúng tôi.