Tổng thống Karol Nawrocki chặn thuế đối với lợi nhuận khổng lồ của tập đoàn xăng dầu tại Ba Lan

Tổng thống Karol Nawrocki ngày 16/12 đã quyết định chuyển dự luật thuế đánh vào lợi nhuận bất thường của các công ty xăng dầu từ tháng 3 đến tháng 12 năm 2026 lên Tòa án Hiến pháp Ba Lan để kiểm tra theo thủ tục kiểm soát dự luật trước khi ban hành. Dự luật này được xem là nhằm mục đích đánh thuế các khoản lãi lớn mà các tập đoàn dầu khí thuộc diện hưởng lợi từ biến động giá nhiên liệu gần đây. Tuy nhiên, ông Nawrocki cho rằng các quy định trong dự luật này vi phạm nguyên tắc pháp luật không có hiệu lực ngược thời gian (không áp dụng luật hồi tố), do đó không thể được thông qua dưới hình thức hiện tại.

Ngay sau khi Tổng thống Nawrocki có hành động trên, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk đã bày tỏ sự chỉ trích trên mạng xã hội X, gọi đây là một quyết định gây sốc. Ông Tusk khẳng định dự luật nhằm đánh thuế các khoản lợi nhuận khổng lồ của các tập đoàn xăng dầu, đồng thời nguồn tiền thu được sẽ được dùng để tài trợ chương trình giúp giảm giá nhiên liệu cho người tiêu dùng tại các trạm xăng (gọi là chương trình CPN). Thủ tướng kêu gọi người dân lưu ý điều này khi đổ xăng, nhấn mạnh hành động của Tổng thống sẽ ảnh hưởng đến giá nhiên liệu.

Bộ trưởng Tài chính và Kinh tế Andrzej Domański cũng phản đối việc chuyển dự luật lên Tòa án Hiến pháp, cho rằng điều này đồng nghĩa với việc chặn khoản 4 tỷ zł từ thuế lợi nhuận bất thường của các tập đoàn xăng dầu, vốn dự kiến sẽ được dùng để tài trợ cho các gói hỗ trợ nhằm giảm áp lực giá nhiên liệu cao.

Ông Domański cáo buộc Tổng thống Nawrocki đứng về phía các tập đoàn xăng dầu hưởng lợi lớn từ tình hình thị trường năng lượng hiện nay thay vì bênh vực người tiêu dùng và lợi ích quốc gia. Bộ trưởng cũng nhấn mạnh rằng việc gửi dự luật lên Tòa án Hiến pháp Ba Lan—vốn từng bị chính Tổng thống này làm tê liệt hoạt động trước đó—lại một lần nữa gây ảnh hưởng tiêu cực đến tài chính công của đất nước.

Sự việc đang gây ra một cuộc tranh luận sôi nổi trong chính trường Ba Lan về cách thức quản lý các khoản lợi nhuận bất thường trong ngành năng lượng và việc sử dụng những nguồn tài chính này để hỗ trợ người dân trước giá nhiên liệu tăng cao, đồng thời làm nổi bật những bất đồng giữa các cơ quan trong chính phủ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.