Tái tạo hình ảnh tàu đắm của Shackleton và Scott bằng công nghệ 3D sau cuộc thám hiểm đại dương sâu

Tái hiện xác tàu thám hiểm băng giá bằng công nghệ hiện đại

Với độ sâu trên 300 mét dưới mặt biển Labrador ngoài khơi bờ biển Canada, đội thám hiểm đã phát hiện xác tàu cuối cùng từng được nhà thám hiểm vùng cực Ernest Shackleton sử dụng. Được bao phủ bởi lớp bùn lắng ẩm ướt, phần đầu tàu hiện lên rõ nét qua màn đen đặc của đáy biển khiến cả đoàn không khỏi xúc động. John Geiger, người đứng đầu Hiệp hội Địa lý Hoàng gia Canada (RCGS) cho biết trải nghiệm này khiến ông cảm nhận sâu sắc sự hùng vĩ và bí ẩn của đại dương sâu thẳm.

Trong những ngày sau đó, ông lại cùng đồng đội lặn xuống xác tàu Terra Nova, con tàu đưa Robert Falcon Scott lên Nam Cực trong chuyến thám hiểm bất thành năm 1910. Hành trình kéo dài 21 ngày xuất phát từ Viện Hải dương Woods Hole, Massachusetts, bắt đầu từ 2/7, nhằm mục đích số hóa chi tiết các di tích lịch sử này dưới dạng mô hình số 3D - hay còn gọi là "digital twins" - nhằm bảo tồn cho thế hệ tương lai.

Ý nghĩa lịch sử và giá trị của dự án thám hiểm

Shackleton được xem là biểu tượng của “kỷ nguyên anh hùng” trong lịch sử khám phá Nam Cực, nổi bật với chuyến đi năm 1914 bằng tàu Endurance bị mắc kẹt và nghiền nát dưới lớp băng dày, kéo theo hành trình sinh tồn kỳ tích của thủy thủ đoàn trên biển băng. Mặc dù sau đó Shackleton qua đời trên tàu Quest trong chuyến thám hiểm vùng Bắc Cực năm 1922, xác tàu Quest cũng vừa được phát hiện năm 2024 trong một cuộc khảo sát do Geiger dẫn đầu.

Trong khi đó, Terra Nova là chiếc tàu ba cột buồm gỗ chở Scott trong hành trình chinh phục cực Nam. Scott dù đã đến được Nam Cực ngày 17/1/1912 nhưng phát hiện người Na Uy Roald Amundsen đã đến trước một tháng. Cái chết của Scott cùng các thành viên trong đoàn trên đường trở về khiến câu chuyện trở nên bi tráng hơn. Terra Nova sau đó tiếp tục phục vụ trong ngành săn hải cẩu tại Newfoundland trước khi chìm vào năm 1943.

Công nghệ 3D tiên tiến và mục tiêu bảo tồn

Nhóm nghiên cứu RCGS hợp tác với công ty công nghệ Voyis của Canada đã sử dụng những thiết bị hình ảnh dưới nước hiện đại để thu thập hàng nghìn bức ảnh 3D có độ phân giải cao. Các dữ liệu này được kết nối và xử lý ngay tại chỗ nhằm tạo ra bản sao số chi tiết của các xác tàu trước khi chúng tiếp tục bị đại dương bao phủ hoàn toàn.

John Geiger nhấn mạnh đây là thời kỳ vàng son cho việc dò tìm và nghiên cứu xác tàu nhờ những bước tiến vượt bậc về công nghệ, đồng thời truyền cảm hứng cho thế hệ thám hiểm mới. Ông còn dành lời khen cho các nhà sinh vật biển khi có cơ hội tìm hiểu về hệ sinh thái và tác động của các lưới đánh cá đáy nặng, mà họ ghi nhận đang bao phủ một phần các xác tàu.

Hành trình khám phá và tương lai của thám hiểm đại dương

Tàu ngầm Alvin, phương tiện thám hiểm từng đưa người đầu tiên tiếp cận xác tàu Titanic, cũng được nâng cấp mở rộng tầm hoạt động lên đến 6.500 mét, mở ra những chân trời mới dưới đáy đại dương. Phi công Benen ElShakhs chia sẻ cảm xúc khi chiêm ngưỡng xác tàu Terra Nova hơn 100 năm tuổi nằm sâu dưới biển: cảm giác như có thể chạm vào dấu tích lịch sử nếu không có lớp nước và vỏ titan bảo vệ.

Dù có sự hỗ trợ của robot và công nghệ tự động trong tương lai, John Geiger khẳng định vai trò con người trong thám hiểm là không thể thay thế bởi chính con người mới mang lại yếu tố thi ca, kỳ ảo và cảm hứng khám phá vượt thời gian và không gian. Chính điều đó kết nối chúng ta với quá khứ và thúc đẩy khám phá những điều chưa biết.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.