Cuộc họp đối thoại giữa Chính phủ và các bên liên quan
Chính phủ Argentina gần đây đã tổ chức một buổi làm việc với sự tham gia của các đại diện từ Mesa de Enlace, Hiệp hội Nhà sản xuất Hạt giống Argentina (ASA), Hiệp hội Nông dân Canh tác Trực tiếp Argentina (Aapresid) và Hiệp hội Nhà sản xuất Hạt giống Nhân Giống Argentina (Casem). Mục đích của cuộc họp là tìm kiếm sự đồng thuận về quyền sử dụng hạt giống tự sản xuất và khung pháp lý mới cho lĩnh vực này. Cuộc gặp diễn ra tại Văn phòng Bộ Nông nghiệp do ông Sergio Iraeta đứng đầu.
Theo các nguồn tin từ buổi họp, các bên đã có sự tiếp cận và đồng thuận về việc xem xét các trường hợp ngoại lệ trong việc thanh toán phí bản quyền hạt giống. Tuy nhiên, những bất đồng vẫn duy trì xoay quanh phạm vi bảo vệ sở hữu trí tuệ và dự định gia nhập hiệp ước quốc tế về bảo hộ các giống cây trồng UPOV-91. Chính phủ vẫn giữ quan điểm ủng hộ việc chính thức tham gia hiệp ước này, thực hiện cam kết với Hoa Kỳ, đồng thời cố gắng thúc đẩy sự đồng thuận giữa các bên trước khi trình Quốc hội thông qua.
Tranh luận về quyền sử dụng hạt giống và miễn trừ phí bản quyền
Khác biệt lớn nhất trong cuộc thảo luận là phạm vi áp dụng các ngoại lệ về phí bản quyền khi sử dụng hạt giống tự sản xuất, trong bối cảnh dự thảo sửa đổi luật hạt giống đang được bàn bạc. Bà Andrea Sarnari, Chủ tịch Liên đoàn Nông dân Argentina (FAA), cho biết đề xuất thống nhất của các tổ chức nông nghiệp hướng tới miễn trừ phí cho phần lớn nông dân. Cụ thể, trong lĩnh vực đậu nành - nhóm có xung đột căng thẳng nhất - bà nhấn mạnh rằng 80% nông dân chỉ chiếm 20% sản lượng, và ngược lại, 20% số nông dân chiếm tới 80% sản lượng.
Đề xuất của FAA là miễn thu phí bản quyền đối với 80% nông dân sản xuất phần nhỏ hơn (20% sản lượng), trong khi 20% còn lại sẽ phải trả phí khi nhân giống hạt trong vòng ba năm. Đề xuất này đã đạt sự đồng thuận nội bộ ngành sản xuất.
Ngược lại, ASA đưa ra một đề xuất khác với các ngoại lệ thanh toán phí bản quyền hạn chế hơn, miễn phí cho khoảng 24% sản lượng, tương đương nông dân canh tác khoảng 47 ha. Tuy vậy, đại diện FAA cho biết hai bên đã cùng thống nhất phải có các trường hợp ngoại lệ và sẽ tiếp tục đàm phán chi tiết hơn.
Tiếp tục làm rõ các đề xuất và công cụ quản lý
Theo FAA, các nông dân sản xuất dưới 500 ha đối với tổng diện tích các loại cây trồng sẽ được miễn trừ phí bản quyền. Họ cũng đề xuất áp dụng các công cụ hiện có để quản lý việc này như Hệ thống Thông tin Nông nghiệp Đơn giản (SISA) và Đăng ký Người Dùng Hạt giống Lớn (GUS) thuộc Viện Hạt giống Quốc gia (Inase).
Đại diện Coninagro, ông Gustavo Gaich, cho biết hai cuộc gặp tiếp theo sẽ được tổ chức với chuyên gia từ Viện Nghiên cứu Nông nghiệp Quốc gia (INTA) và đại diện UPOV nhằm thảo luận chuyên sâu về các giống cây đặc biệt cũng như vấn đề bản quyền theo UPOV-91.
Quan điểm khác biệt về việc gia nhập hiệp ước UPOV-91
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Bên cạnh tranh luận về quyền sử dụng hạt giống, việc Argentina có nên phê chuẩn Hiệp ước UPOV-91 vẫn là vấn đề nóng bỏng. Hiện Argentina đang là thành viên của UPOV theo Công ước năm 1978, vốn mang tính linh hoạt hơn trong quy định quyền của người trồng đối với việc tự sử dụng hạt giống.
Bà Sarnari từ FAA cho biết tổ chức này phản đối việc gia nhập UPOV-91 do quy định bảo vệ quyền của người tạo giống không chỉ trên hạt giống mà còn cả sản phẩm thu hoạch. Đây là lý do chính khiến FAA phản đối, trong khi ASA và các doanh nghiệp hạt giống lại ủng hộ việc tham gia UPOV-91, kèm theo những quy định nghiêm ngặt hơn.
Chính phủ nhấn mạnh kế hoạch sẽ trình dự thảo Luật hạt giống mới lên Quốc hội với hy vọng có sự đồng thuận nhất định từ các bên, nhưng cũng cảnh báo thời gian cho đàm phán không còn nhiều và sẽ buộc phải quyết định nếu không đạt được thỏa thuận.
Tác động kinh tế và các yếu tố bên ngoài
Các bên nông dân cũng nhấn mạnh rằng việc bàn thảo luật hạt giống không thể tách rời khỏi tình hình kinh tế hiện tại. Họ cho biết áp lực thuế và chi phí đang ảnh hưởng nặng nề đến hiệu quả kinh doanh nông nghiệp, làm giảm lợi nhuận của người sản xuất và làm suy giảm khả năng chịu đựng các khoản phí mới.
Một nguồn tin cấp cao của chính phủ cho biết cuộc họp đã giúp thu hẹp khoảng cách đề xuất giữa các bên, với cam kết tiếp tục hoàn thiện dự thảo dựa trên các con số và dữ liệu chính xác. Dù vậy, Chính phủ vẫn giữ vững mục tiêu triển khai việc gia nhập UPOV-91 vào năm 2027 và cho rằng luật hiện hành không còn phù hợp, cần được cải tổ để bảo vệ hiệu quả quyền sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực hạt giống.
Điều này cho thấy Chính phủ sẽ không kéo dài đàm phán vô thời hạn và sẽ quyết định với dự thảo luật dù chưa có sự đồng thuận tuyệt đối, tương tự như cách đã xử lý các chính sách khác trong quá khứ.
Những điều rút ra từ bài viết
- Chính phủ Argentina thúc đẩy cải cách luật hạt giống, tập trung vào quyền sử dụng hạt giống tự sản xuất.
- Các bên đồng thuận về việc miễn phí bản quyền cho nhóm nông dân nhỏ nhưng khác biệt về phạm vi và đối tượng miễn giảm.
- FAA phản đối việc gia nhập hiệp ước quốc tế UPOV-91 do mở rộng quyền sở hữu trí tuệ sang sản phẩm thu hoạch.
- Chính phủ muốn đạt thỏa thuận trước khi trình luật lên Quốc hội nhưng có thể phải quyết định nếu đàm phán kéo dài.
- Bối cảnh kinh tế với thuế và chi phí cao là yếu tố ảnh hưởng đến việc bàn bạc về chính sách hạt giống.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
