Trẻ em thời nay mất đi những bài học quý giá từ sự buồn chán và trải nghiệm tự lập năm 80

Vào một buổi sáng khi mới khoảng tám tuổi, một cô bé tỉnh dậy muộn hơn thường lệ và phát hiện ngôi nhà đã vắng bóng cha mẹ đi làm. Không ai nhắc nhở cô bé chuẩn bị hay ra khỏi nhà đúng giờ. Cô bé vội vàng chạy đến trường thì phát hiện trời mưa to. Cửa đã bị khóa, không có điện thoại để gọi giúp đỡ và cô bé phải bước đi dưới mưa ướt sũng quần áo đến trường. Dù lúc đó chỉ là một ngày không suôn sẻ, trải nghiệm này về sau trở thành biểu tượng cho cách lớn lên của thế hệ ấy: qua những trắc trở và kết quả của hành động cá nhân.

Người phụ nữ kể câu chuyện cho biết trong những năm 80, hầu như không có những cuộc trò chuyện dài để phân tích cảm xúc hay sự việc đã xảy ra. Những chuyện xảy ra, nếu có vấn đề thì phải tự mình tìm giải pháp rồi tiếp tục bước tiếp. Không ai tổ chức buổi nói chuyện để chỉ ra bài học, mà bài học đó sẽ tự sinh ra qua trải nghiệm đời thường.

Khi cô bé kể lại với mẹ về việc đi học trong mưa, người mẹ chỉ đáp ngắn gọn rằng lần sau nên xem dự báo thời tiết trước khi ra ngoài. Không có lời trách mắng, không có an ủi dài dòng hay tìm ai đó chịu trách nhiệm, chỉ có hậu quả logic của sự việc.

Phần lớn giáo dục không chính thức của thế hệ này dựa vào việc trải nghiệm hậu quả trực tiếp từ những lựa chọn của bản thân. Nếu một ai đó quên vật dụng quan trọng, họ sẽ phải trải qua ngày đó thiếu đi món đồ đó. Nếu mắc sai lầm, phải chấp nhận hậu quả mà không thể trốn tránh.

Những tình huống nhỏ nhặt này dần hình thành thói quen mà những lời giáo huấn không thể truyền đạt hiệu quả bằng. Thuật ngữ như "khả năng phục hồi" hay "trí tuệ cảm xúc" chưa hề phổ biến, nhưng đa số người lớn lên đã biết dự đoán khó khăn vì từng trải qua hậu quả khi không làm vậy.

Điều khác biệt lớn giữa thời thơ ấu của những năm 80 so với hiện nay là khoảng thời gian rảnh rỗi không được lấp đầy bởi các lớp học hay thiết bị điện tử liên tục. Buổi chiều thường không có hoạt động cố định, dẫn đến những lúc không có gì để làm.

Thời gian trống này không bị coi là vấn đề mà chính là động lực các em nhỏ phải tự tưởng tượng trò chơi, sáng tạo câu chuyện hoặc để trí tưởng tượng bay xa. Từ chính sự buồn chán, nhiều kỹ năng quan trọng được hình thành một cách tự nhiên.

Cách thức lớn lên này giúp hình thành những kỹ năng mà không cần nằm trong một kế hoạch giáo dục nào: giải quyết vấn đề không dựa vào sự giúp đỡ ngay lập tức, chịu đựng cảm giác thất vọng khi mọi việc không diễn ra như ý, học hỏi từ sai lầm của bản thân, phát triển sự sáng tạo và xây dựng sự tự tin khi biết mình có thể tự vượt qua khó khăn.

Những khả năng này hình thành một cách tự nhiên từ việc đối mặt với các tình huống thường nhật mà không có người lớn can thiệp để dọn dẹp mọi khó khăn cho trẻ.

Buổi sáng dưới mưa ướt sũng của cô bé kia không kết thúc suôn sẻ. Quần áo ướt và đôi giày kêu cót két suốt một ngày dài, cơn lạnh chỉ tan biến khi trở về nhà. Trải nghiệm này dạy một bài học đơn giản nhưng sâu sắc: sự bất tiện là một phần tất yếu của cuộc sống, không phải lúc nào cũng có thể được giải quyết ngay lập tức.

Ý nghĩ này giúp cô bé sau này hiểu rằng không phải mọi vấn đề đều cần một lời giải tức thì, đôi khi chỉ cần đi qua và chấp nhận chúng.

Mặc dù ít ai nhắc đến việc nuôi dạy con cái độc lập thời kỳ đó, nhiều hành động thực tế lại hướng tới mục tiêu đó. Trẻ em được phép đưa ra quyết định, mắc sai lầm, tìm cách giải quyết và rút kinh nghiệm trong quá trình trải nghiệm.

Niềm tin vào bản thân không đến từ lời nói mà đến từ việc nhiều lần chứng minh được khả năng ứng phó với tình huống thực tế. Sự an tâm được xây dựng sau khi trẻ vượt qua những khó khăn chứ không phải trước đó.

Người phụ nữ thừa nhận hiện nay sự quan tâm đến sức khỏe tinh thần của trẻ cao hơn và đem lại lợi ích, nhưng cũng cảnh báo nếu can thiệp quá mức sẽ làm mất cơ hội học hỏi từ thực tiễn. Việc lấp ngay mọi khoảnh khắc buồn chán bằng hoạt động khiến trẻ không còn nhu cầu sáng tạo, hoặc khi sai lầm được giải quyết ngay sẽ làm mất đi liên hệ giữa nguyên nhân và hậu quả.

Cô không đề xuất quay lại cách nuôi dạy để mọi thứ tự nhiên xảy ra mà kêu gọi tìm kiếm sự cân bằng vừa hỗ trợ trẻ vừa cho phép trẻ trải qua một số khó khăn một cách độc lập.