Tổng thống Senegal ra mắt đảng mới Kiiraay giữa căng thẳng chính trị nội bộ

Việc thành lập Kiiraay diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa ông Faye và người từng là người cố vấn đồng thời giữ chức thủ tướng, Ousmane Sonko. Mối quan hệ giữa hai nhân vật từng gắn bó chặt chẽ trong đảng Pan-Africanist Pastef - nơi từng giúp đưa ông Faye lên chiếc ghế tổng thống nhiệm kỳ 2024 - đã đổ vỡ từ tháng 5 khi Sonko bị cách chức thủ tướng.

Trong bài phát biểu ra mắt, Tổng thống Faye khẳng định Kiiraay xây dựng trên các giá trị như cộng hòa, đạo đức, tính minh bạch, tình đoàn kết và tinh thần lao động, đồng thời đưa ra khẩu hiệu "Những người yêu nước cộng hòa". Đây là tuyên ngôn nhằm tạo ra một diện mạo mới, khác biệt so với các đảng truyền thống, hướng nhiều vào việc bảo vệ lợi ích quốc gia và thúc đẩy các chính sách cải cách kinh tế - xã hội.

Mặc dù Kiiraay chưa từng tham gia bầu cử, tuy nhiên nhiều cán bộ và thành viên từ đảng Pastef đã tuyên bố rút khỏi và gia nhập lực lượng ủng hộ Tổng thống Faye, tạo nên sức mạnh cốt lõi cho đảng mới. Theo người phát ngôn của đảng, một đại hội sẽ được tổ chức ngay sau mùa mưa ở Senegal nhằm đưa ra kế hoạch chi tiết cho các chiến dịch tiếp theo.

Quan hệ xung đột giữa Faye và Sonko khởi nguồn từ những bất đồng về hướng giải quyết các vấn đề trọng điểm như nợ công và chính sách đối nội. Việc Faye cách chức Sonko vào tháng 5 đã đánh dấu bước ngoặt trong cuộc tranh giành quyền lực nội bộ vốn diễn ra căng thẳng sau khi Sonko bị cấm ra tranh cử tổng thống hồi năm 2024 do án kết tội phỉ báng.

Ngoài việc bị dứt bỏ vai trò thủ tướng, Sonko vẫn là người dẫn đầu đảng Pastef và chủ tịch quốc hội Senegal, với đảng chiếm đa số 130 trên 165 ghế trong quốc hội. Quốc hội đã thông qua một đạo luật nhằm hạn chế quyền lực của tổng thống, trong đó cấm tổng thống đứng đầu đảng hoặc liên minh chính trị, dù quy định này sau đó bị Tòa án Hiến pháp bác bỏ.

Người dân ủng hộ Faye tại Dakar nhìn nhận ông là "người của hòa bình" trong khi họ bày tỏ sự thất vọng với Sonko. Mamo Khady Sall, một phụ nữ 43 tuổi từ ngoại ô Yeumbeul, thể hiện sự ủng hộ nhiệt thành dành cho Tổng thống đồng thời tránh nhắc đến Sonko do mâu thuẫn chính trị sâu sắc. Trong khi đó, chuyên gia kinh tế Ibra Faye hy vọng rằng sự tách bạch lãnh đạo sẽ giúp ông Faye thực hiện những thay đổi đã cam kết khi lên nắm quyền.