Nhà báo Ibanga Isine không bỏ nghề nông dù mất hơn 35 triệu naira vì tấn công của người chăn thả gia súc

Ibanga Isine, nhà báo điều tra và xuất bản kỳ cựu, từng lớn lên trong gia đình nông dân nơi nghề làm nông không chỉ là truyền thống mà còn là một phần thiết yếu để duy trì cuộc sống. Cha mẹ ông đều là giáo viên, một nghề với thu nhập không đủ trang trải, nên họ đã kết hợp trồng trọt và buôn bán để bổ sung nguồn thu nhập cho gia đình. Những tháng ngày bên ruộng vườn từ nhỏ đã giúp ông hiểu rằng sự đa dạng hoá và bền bỉ là chìa khóa để tồn tại.

Trong suốt quãng thời gian làm báo, ông đã tiếp cận trực tiếp nhiều vùng nông nghiệp trên khắp Nigeria, theo dõi và chứng kiến tiềm năng to lớn của ngành này nếu được quản lý hiệu quả. Đây cũng chính là nguồn cảm hứng để ông quyết định không chỉ đơn thuần đưa tin mà còn tự thực hành nghề nông.

Khi trở về từ lưu đày vào năm ngoái, Isine tìm kiếm một lĩnh vực đầu tư phù hợp để bổ trợ cho nghề báo không còn đủ sức ở nền kinh tế hiện tại. Ông nhận thấy sự phát triển trong nông nghiệp tại bang Akwa Ibom, nơi từng được cho là không thích hợp cho các loại rau củ như cà chua, hành tây, bắp cải,... nhờ các chương trình hỗ trợ nông nghiệp và khởi nghiệp của chính quyền cựu thống đốc Udom Emmanuel.

Ông bắt đầu đầu tư khoảng 5 triệu naira vào một nông dân qua mạng xã hội với kế hoạch trồng cà chua và dưa chuột. Tuy nhiên, cuối chu kỳ sản xuất, hầu như không thu được thành quả do những lý do như biến đổi khí hậu. Một lần nữa, ông mất niềm tin khi một dự án khác với người quen cũng thất bại.

Không chịu khuất phục sau hai thất bại, ông tự mình thuê ba hécta đất gần sân bay Uyo và đầu tư hơn 30 triệu naira để xây dựng trang trại hiện đại với hệ thống tưới tiêu chạy năng lượng mặt trời và máy phát điện, đồng thời thuê đội ngũ chuyên gia quản lý.

Dự án bắt đầu với hơn 35.000 cây cà chua phát triển tốt, nhưng chỉ sau vài tuần, việc sử dụng phân bón quá liều do nhân viên thiếu giám sát khiến hơn một nửa cây chết. Tiếp theo, nhờ sai sót trong sử dụng thuốc trừ cỏ, phần còn lại cũng dần chết. Mặc dù đã tìm cách khắc phục bằng trồng ớt, đậu bắp, dưa leo và chuối lai nhưng thách thức vẫn chưa dừng lại.

Từ khi bắt đầu canh tác, ông Isine đã dự đoán khả năng bị phá hoại do người chăn thả gia súc qua lại khu vực này. Với biện pháp bảo vệ hạn chế như lưới thép gai và sự hỗ trợ an ninh từ cảnh sát, trang trại vẫn phải hứng chịu ít nhất sáu vụ xâm nhập trái phép của hơn 30 con gia súc, làm hư hại cây trồng, hệ thống tưới và tài sản.

Lần xâm nhập đầu tiên diễn ra ngày 8/1/2026 khi ông trực tiếp có mặt tại trang trại. Người chăn thả đã dùng dao chém đe dọa khi bị ông yêu cầu rời đi, gây nguy hiểm đến tính mạng ông. Mặc dù có video làm chứng và báo cáo cảnh sát, các hành động xử lý không đủ mạnh để ngăn chặn các vụ tấn công tiếp theo, gây thiệt hại nặng nề về tài sản và tinh thần.