Chính phủ Andy Burnham có thể giữ lập trường trung lập về việc hợp pháp hóa cái chết được hỗ trợ

Ngày 16/7/2026, dự luật về quyền được kết thúc cuộc sống dành cho người trưởng thành mắc bệnh nan y (Terminally Ill Adults (End of Life) Bill) đã được nghị sĩ đảng Lao động Lauren Edwards tái trình tại Quốc hội Anh sau lần đầu cho ra mắt vào tháng 10/2024 và bị dừng lại khi phiên họp Quốc hội kết thúc. Dự luật này giữ nguyên nội dung như phiên bản trước, nhằm cho phép những người mắc bệnh nan y giai đoạn cuối còn dưới 6 tháng sống được lựa chọn cái chết có trợ giúp nếu được chấp thuận bởi các chuyên gia y tế và pháp lý.

Dự luật được đưa trở lại sau khi bà Edwards xếp thứ hai trong vòng bốc thăm cho phép các nghị sĩ đệ trình ý tưởng lập pháp riêng. Tuy nhiên, sự ủng hộ của chính phủ do tân thủ tướng Andy Burnham lãnh đạo vẫn chưa rõ ràng và khả năng dự luật được thông qua phụ thuộc lớn vào quyết định cấp thời gian thảo luận cũng như hỗ trợ từ chính phủ trong Hạ viện và Thượng viện.

Mặc dù Thủ tướng tiền nhiệm Keir Starmer từng ủng hộ quyền được kết thúc cuộc sống và chính phủ của ông từng duy trì lập trường trung lập nhưng vẫn dành thêm thời gian để dự luật được xem xét kỹ lưỡng tại Thượng viện, chính phủ của tân thủ tướng Andy Burnham nhiều khả năng sẽ tiếp tục giữ quan điểm trung lập trên vấn đề này, coi đây là một vấn đề thuộc phạm vi tự do lương tâm.

Những nghị sĩ Labour phản đối dự luật đã bày tỏ quan ngại với đội ngũ của ông Burnham rằng đây có thể là "một vấn đề gây phiền toái và làm phân tán chương trình chính trị chính phủ mới". Một nguồn tin cho biết thủ tướng mới có tâm thế xem vấn đề này như "một vết ghẻ trên con tàu" và không ưu tiên nhiều cho nó.

Từng bỏ phiếu trắng khi dự luật về cái chết được hỗ trợ được trình bày năm 2015, ông Burnham nay tỏ ra ủng hộ nguyên tắc này nhưng nhấn mạnh điều kiện tiên quyết là các nhà dưỡng lão và các cơ sở chăm sóc giảm nhẹ phải được đầu tư đầy đủ trước khi có thể thay đổi luật pháp. Ông từng phát biểu vào tháng 11/2024 rằng chăm sóc giảm nhẹ hiện tại "không được đảm bảo mạnh mẽ" và không thể có sự thay đổi luật nếu hệ thống này còn thiếu hụt tài chính.

Louise Haigh, đồng minh thân cận của ông Burnham và dự kiến trở thành thủ quỹ của Bộ Duchy of Lancaster, cũng được kỳ vọng sẽ ngăn chặn các nỗ lực của phe ủng hộ sự việc sử dụng thủ tục nghị viện hiếm hoi nhằm bỏ qua sự xem xét của Thượng viện. Bà Haigh đã từng bỏ phiếu ủng hộ dự luật trước đó nhưng cũng tuyên bố bà sẽ không ủng hộ việc áp dụng Đạo luật Nghị viện để buộc dự luật nhanh chóng thành luật.

Dự luật sẽ được thảo luận lần nữa tại Hạ viện vào ngày 11/9 năm nay, nếu được các nghị sĩ đồng thuận, nó sẽ trở lại Thượng viện tiếp tục quá trình xem xét.

Nghị sĩ Labour Lauren Edwards phát biểu bà tái trình dự luật với lý do vẫn còn "nhiều công việc chưa hoàn thành" và bà cân nhắc sử dụng Đạo luật Nghị viện như một "phương án dự phòng" nếu cần thiết để bảo đảm dự luật được thông qua. Bà cho biết việc tái trình cũng nhằm đề nghị các đồng nghiệp gửi dự luật trở lại Thượng viện để hoàn thiện quy trình xem xét.

Trong khi đó, nghị sĩ Labour Ashley Dalton, từng là bộ trưởng y tế và hiện đang mắc ung thư vú không có khả năng chữa trị, lên tiếng phản đối dự luật khi khẳng định những người ủng hộ chỉ "trình lại dự luật y nguyên mà không có cải tiến nào đáng kể" dù đã có nhiều cảnh báo về việc dự luật này "không an toàn và khó thực thi". Bà Dalton bày tỏ sự thất vọng khi cho rằng dự luật sẽ thất bại và đặt các nhóm dễ bị tổn thương trước nguy cơ bởi những điều khoản gây tranh cãi.

Chính phủ Andy Burnham nhiều khả năng sẽ giữ lập trường trung lập, tiếp tục xem đây là vấn đề tự do lương tâm mà không dành sự hỗ trợ chính thức cho dự luật, khi mà các nghị sĩ Labour phản đối nỗ lực này cảnh báo về nguy cơ làm mất tập trung chương trình nghị sự chính trị của chính phủ mới.

Việc dự luật được tái trình và thảo luận tiếp tục cho thấy sự gay gắt trong vấn đề hợp pháp hóa cái chết được hỗ trợ vẫn là đề tài tranh luận đầy kịch tính và phân hóa trong chính trường Anh.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.