Thời đại đọc sách đang kết thúc: Mỹ chuyển sang xã hội hậu văn tự như thế nào?

The Atlantic vừa công bố bài viết nổi bật "The End of Reading Is Here" của nhà báo trẻ Rose Horowitch, bên cạnh các dữ liệu thống kê mới nhất cho thấy làn sóng giảm sút mức độ đọc sách trong xã hội Mỹ đang diễn ra trên diện rộng. Tính đến năm 2022, chưa đến một nửa người trưởng thành ở Mỹ cho biết họ đã đọc một quyển sách nào đó trong năm, và chỉ khoảng 38% người trong số đó đọc tiểu thuyết hoặc truyện ngắn. Đặc biệt, việc đọc sách để giải trí trên cơ sở hàng ngày cũng đang giảm nhanh chóng ở mọi nhóm dân số.

Không chỉ người trẻ mà ngay cả các nhóm vốn được xem là bạn đọc trung thành như phụ nữ, người nghỉ hưu hay những người có trình độ đại học cũng chứng kiến mức giảm tương tự. Trong 20 năm qua, tỷ lệ người Mỹ đọc sách hoặc bài báo vào bất kỳ ngày nào đã giảm khoảng 40%. Ngoài ra, khi vẫn còn đọc, nhiều người chuyển sang chọn các tác phẩm có ngôn ngữ đơn giản, câu văn ngắn hơn – nổi bật với sự gia tăng của các cuốn tiểu thuyết dành cho thanh thiếu niên, thậm chí đối với người trưởng thành.

Không chỉ đơn giản là việc giảm dần thói quen đọc sách, Rose Horowitch giải thích rằng nước Mỹ đang trải qua một bước chuyển hóa văn minh lớn khi bước vào một nền văn minh hậu văn tự (postliterate society). Thuật ngữ này dùng để chỉ thời kỳ mà dù mọi người vẫn có thể đọc, nhưng việc họ tiếp nhận thông tin chủ yếu không qua các văn bản chuyên sâu hay sách dài, phức tạp, mà thay vào đó là các đoạn văn bản ngắn, các tin nhắn, tiêu đề, chú thích trên mạng xã hội.