Người chuyển giới Mỹ cầu cứu được trở về sau khi trải qua trung tâm tị nạn nguy hiểm ở Hà Lan

Jane-Michelle Arc, 48 tuổi, một người phụ nữ chuyển giới đến từ California, từng là kỹ sư phần mềm ở San Francisco, đã bỏ nước Mỹ để tìm nơi trú ẩn tại Hà Lan vì lo ngại an toàn của bản thân khi trở thành người chuyển giới trong bối cảnh chính trị căng thẳng dưới thời Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, cuộc sống tại trại tị nạn Ter Apel – trung tâm tị nạn lớn nhất Hà Lan, với khoảng 2.000 người tị nạn đa quốc gia – đang ngày càng trở nên nguy hiểm với những vụ đâm chém và ẩu đả liên tục xảy ra, khiến nhiều tổ chức cứu trợ, trong đó có Hội Chữ Thập Đỏ, phải tạm ngừng hỗ trợ do lo ngại an toàn.

Ter Apel đã từng là nơi cư trú cho nhiều người tị nạn từ Eritrea, Somalia và Syria, tuy nhiên tình trạng bạo lực gia tăng gần đây đã biến khu vực này trở nên rủi ro. Cơ quan tiếp nhận người tị nạn Trung ương Hà Lan đã hạn chế tiếp nhận người đến xin tị nạn, ưu tiên cho các nhóm dễ bị tổn thương như phụ nữ và trẻ em, còn những người khác phải chờ bên ngoài điều kiện cho phép.

Arc chia sẻ với báo địa phương Pow News rằng tình cảnh của cô tại Mỹ "không tốt", nhưng tại Ter Apel còn đáng sợ hơn vì cô có thể bị làm hại hoặc thậm chí bị giết. Các tình nguyện viên của Hội Chữ Thập Đỏ buộc phải mặc áo phản quang do xuất hiện quá nhiều vụ đâm chém, tạo nên môi trường làm việc thiếu an toàn. Arc mô tả một nhóm nhỏ đàn ông, không phải là người tị nạn, gây ra các hành vi bạo lực và thù ghét người LGBTQ, trong khi nhiều cư dân trong trại phải sống ngoài trời do tình trạng quá tải.

Đáp lại, giới chức Hà Lan dự kiến thiết lập khu vực an ninh xung quanh trại với kiểm tra phòng ngừa, bổ sung camera giám sát, tăng cường bảo vệ và mở điểm sinh hoạt ban ngày để cải thiện điều kiện chờ làm thủ tục dành cho người tị nạn.

Jane-Michelle Arc chuyển giới từ nam sang nữ năm 2012 và đã thay đổi giới tính trên giấy tờ năm 2013. Tuy nhiên, sau khi Trump tái đắc cử, cô lo ngại các quyền lợi về việc làm, nhà ở và y tế sẽ bị thu hẹp. Việc gia hạn hộ chiếu đòi hỏi phải đổi giới tính trên giấy tờ thành nam khiến cô không thể chấp nhận, do đó chọn cách rời Mỹ xin tị nạn tại Hà Lan, hành động mà cô gọi là "ngu ngốc nhất từng làm" nhưng bắt buộc vì sợ mất mạng.

Trên nền tảng Substack, Arc thừa nhận cô muốn quay trở lại Mỹ, nơi cô từng cảm thấy phải rời đi vì an toàn nhưng giờ đây lại là nơi duy nhất cô thực sự thuộc về. Bạn bè của cô đang quyên góp để chi trả chi phí làm hộ chiếu mới và giúp cô trở về California để chăm sóc bạn đời vừa trải qua ca phẫu thuật ung thư với tiên lượng tốt.

Mặc dù có khoảng 35-50 người chuyển giới Mỹ cũng đang xin tị nạn tại Hà Lan, số người được chấp nhận rất hạn chế. Theo giáo sư Marlou Schrover của Đại học Leiden, các trường hợp được công nhận thường là những người có bằng chứng bị giam giữ hoặc ngược đãi nghiêm trọng chỉ vì nhận dạng giới tính của mình.

Chính sách bảo thủ về giới tính, ví dụ như cấm người chuyển giới thi đấu thể thao thuộc giới tính mong muốn, là một phần trong chiến dịch tái tranh cử năm 2024 của Trump. Tòa án Tối cao Mỹ gần đây đã xác nhận quyền cấm người chuyển giới tham gia thể thao nữ tại các bang như Idaho và West Virginia, được tổng thống Trump đánh giá là chiến thắng lớn.

Từ những khó khăn khi mới đến nơi, ở trong căn phòng nhỏ chật chội tại trung tâm di trú Hà Lan với điều kiện vệ sinh kém, Jane-Michelle Arc từng cảm thấy may mắn hơn nhiều người phải ngủ ngoài lều. Cô được chuyển về khu dành riêng cho cộng đồng LGBT, nơi cô tìm thấy sự hỗ trợ tinh thần qua bữa ăn chung và các cuộc trò chuyện.

Dù có thể chuyển sang sống và làm việc tại Hà Lan qua nghề nghiệp chuyên môn, thời gian xử lý phức tạp đã khiến cô quyết định chọn con đường xin tị nạn ngay lập tức. Tình trạng bạo lực leo thang cùng sự thiếu an toàn đã khiến Arc và nhiều người cùng hoàn cảnh khao khát quay trở lại nước Mỹ dù vẫn còn nhiều lo ngại về chính trị và xã hội.

Theo Arc, hệ thống quản lý người tị nạn hiện tại, nơi nhiều người phải sống tạm bợ và không có điều kiện tốt, không đem lại sự an toàn và cần phải cải thiện nhanh chóng để bảo vệ những người cần được che chở.

Jane-Michelle Arc không phải là trường hợp cá biệt, mà còn là tiếng nói phản ánh thực trạng khó khăn và nguy hiểm của người chuyển giới tìm kiếm quyền được sống an toàn trên thế giới ngày nay.