Tại sao Yorubaland không phải Arewanistan: Bài học từ vụ giải cứu Oriire

Từ nhiều năm nay, khu vực Bắc Nigeria (Arewa) đã phải đối mặt với tình trạng bất an nghiêm trọng do các nhóm cướp bóc và khủng bố lấy cảm hứng từ văn hóa và tôn giáo Hồi giáo. Tuy nhiên, thay vì trực diện đối diện với nguyên nhân chính, giới lãnh đạo và tầng lớp tinh hoa vùng này thường đổ lỗi cho các yếu tố bên ngoài như biến đổi khí hậu, nghèo đói và thiếu hiểu biết. Chính sách của mỗi đời tổng thống ở Nigeria cũng phản ánh sự thay đổi quan điểm chống khủng bố, từ thái độ bị cho là thiếu quyết đoán của Goodluck Jonathan đến sự hòa giải được thúc đẩy dưới thời Muhammadu Buhari, cho tới chính sách được cho là mềm mỏng của Tổng thống Tinubu.

Trong khi lãnh đạo vùng Bắc Nigeria như cố Tổng thống Buhari, Sheikh Abubakar Mahmud Gumi và một số chính khách khác nhiều lần kêu gọi chính phủ liên bang dành ân xá cho các phần tử khủng bố theo mô hình đã từng áp dụng với các nhóm ở đồng bằng Niger Delta, phương pháp này được nhiều người cho là góp phần làm kéo dài và làm nghiêm trọng thêm tình hình bạo lực tại khu vực này. Đồng thời, bất kỳ tiếng nói lên án hay kêu gọi hành động mạnh tay đều thường bị tấn công, bôi nhọ và cô lập bởi các nhóm ủng hộ phong trào đó nhằm bảo vệ hình ảnh của lãnh đạo miền Bắc.

Khác với Arewa, khi vùng Yorubaland chứng kiến vụ bắt cóc hàng loạt học sinh và giáo viên ở cộng đồng Oriire, Oyo do nhóm Ansaru - một tổ chức liên kết với al-Qaeda - thực hiện, người dân nơi đây đã đồng loạt lên tiếng mạnh mẽ, yêu cầu người con của họ, Tổng thống Tinubu, phải có hành động quyết đoán. Các cuộc biểu tình rầm rộ được tổ chức, không hề có lời kêu gọi hòa giải hay đàm phán với các nhóm khủng bố từ các lãnh đạo tôn giáo địa phương.