Thống đốc Oyo tiết lộ cảnh báo không nên tranh cử tổng thống với Tinubu năm 2027

Trong bản tin tháng 7 năm 2026, Thống đốc bang Oyo, ông Seyi Makinde, tiết lộ rằng vào ngày 1/6/2025, một lãnh đạo cấp cao của Đảng Tiến bộ Toàn diện (APC) đã cảnh báo ông không nên cạnh tranh với Tổng thống Bola Tinubu trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2027. Tinubu đã được APC công nhận là ứng viên duy nhất của đảng trong kỳ bầu cử sắp tới.

Ngay sau lời cảnh báo, một ngày sau, Ủy ban Chống Tham nhũng Nigeria (EFCC) đã gửi yêu cầu tới chính quyền bang Oyo, đề nghị cung cấp tất cả các hợp đồng chính phủ và thanh toán cho các nhà thầu từ năm 2021, nhưng không chỉ rõ bất kỳ nhà thầu, công ty, giao dịch hay hành vi sai phạm cụ thể nào. Ông Makinde cho biết chính quyền bang không phản đối cuộc điều tra, nhưng đề nghị EFCC xác định cụ thể đối tượng hoặc giao dịch được điều tra để có thể cung cấp tài liệu phù hợp.

Khi EFCC không trả lời yêu cầu làm rõ, chính quyền bang Oyo đã kiện lên Tòa án Liên bang tại Ibadan, yêu cầu xem xét tính hợp pháp của yêu cầu rộng rãi này. Tòa án, trong bản án số FHC/IB/CS/61/2025, đã công nhận quyền hợp pháp của EFCC trong việc điều tra vi phạm tài chính theo luật định. Tuy nhiên, tòa nhấn mạnh quyền này phải được thực thi đúng theo Hiến pháp và luật pháp, đồng thời không được xâm phạm quyền được xét xử công bằng của bên bị điều tra.

Tòa án gọi yêu cầu của EFCC là mang tính “đoán mò” và “đi tìm chứng cứ vô căn cứ”, yêu cầu cung cấp thông tin phải gắn liền với cáo buộc rõ ràng về hành vi sai phạm. Phán quyết này được xem là thắng lợi cho nguyên tắc pháp quyền, khẳng định các tổ chức phải hoạt động trong giới hạn của Hiến pháp và luật pháp.

Ông Makinde không bình luận trực tiếp về thời điểm phát hành thư của EFCC, mà kêu gọi người dân Nigeria suy nghĩ kỹ về trình tự sự việc và tự rút ra kết luận. Ông nhấn mạnh không có chính quyền nào đứng trên pháp luật và chính quyền ông luôn minh bạch, sẵn sàng chịu sự giám sát và trách nhiệm giải trình, nhưng quá trình đó phải dựa trên bằng chứng rõ ràng.

Thống đốc gọi đây là chiến thắng của pháp luật chứ không phải chống lại EFCC, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lãnh đạo tôn trọng thủ tục pháp lý, tính hiến pháp và nguyên tắc pháp quyền trong mọi hoạt động điều tra và quản lý nhà nước.

Thông tin trên được công bố thông qua bản tin hàng tháng do ông Makinde phát hành, với sự hỗ trợ của Cố vấn Truyền thông Sulaimon Olarenwaju, tại thủ phủ Ibadan của bang Oyo.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.