Cuộc bầu cử Negeri Sembilan là thách thức lớn nhất với Bersatu từ trước đến nay?

Tại bang Johor, cuộc vận động tranh cử gần đây cho thấy dấu hiệu khó khăn của đảng Parti Pribumi Bersatu Malaysia (Bersatu). Một buổi mít tinh ngày 7/7 tại Parit Raja, ngoài Batu Pahat, dù có sự tham gia của chủ tịch đảng, cựu thủ tướng Muhyiddin Yassin, nhưng chỉ thu hút chưa tới 100 người. Điều này đưa đến sự thất vọng và phản ánh thực trạng khó khăn của Bersatu tại khu vực này. Thậm chí, các ứng cử viên Bersatu đã phải sử dụng những tấm áp phích nhấn mạnh các phẩm chất cá nhân như “đã kết hôn” và “trung thành” để thu hút lá phiếu, một chiến thuật không thông thường cho thấy nỗ lực gây chú ý trong bối cảnh khó khăn.

Kết quả trong cuộc bầu cử bang Johor ngày 11/7 càng lộ rõ sự suy yếu của Bersatu khi đảng không giành được bất kỳ ghế nào trong 16 khu vực mình tham gia tranh cử. Dữ liệu cho thấy đảng chỉ nhận được khoảng 5,5% tổng số phiếu của cử tri Malay trong bang, theo nhận định từ nhà nghiên cứu Ibrahim Suffian của Trung tâm Nghiên cứu Ý kiến Merdeka.

Bersatu thành lập vào năm 2016 sau vụ bê bối 1Malaysia Development Berhad, từng là lực lượng chính giúp Mahathir Mohamad trở lại nắm quyền trong cuộc bầu cử tổng thống lịch sử năm 2018. Sau đó, Bersatu cũng góp phần đưa Muhyiddin lên vị trí thủ tướng và trở thành nhân tố chủ chốt trong liên minh Perikatan Nasional cùng với đảng Hồi giáo PAS.

Tuy nhiên, sau gần một thập kỷ, sự suy yếu đã rõ ràng khi Bersatu đối mặt với áp lực từ hai đảng Malay lớn là UMNO và PAS. Các phân tích cho rằng Bersatu thiếu sự hậu thuẫn vững chắc từ cơ sở, không có kinh nghiệm quản lý như UMNO và bị hạn chế trong nội bộ do mâu thuẫn và quan hệ căng thẳng trong nội bộ liên minh PN.

Việc rạn nứt quan hệ với PAS, đẩy Bersatu ra ngoài các liên minh chính trị truyền thống, cùng với sự thành lập của đảng ly khai Parti Wawasan Negara, cũng khiến Bersatu ngày càng bị cô lập và phải tự ra tranh cử riêng.

Ngày 1/8 tới, Bang Negeri Sembilan tổ chức bầu cử, được coi là thử thách quan trọng đối với Bersatu để chứng minh khả năng duy trì tầm ảnh hưởng chính trị. Bersatu sẽ trình cử 24 ứng viên trong tổng số 36 khu vực, trong đó có 2 đại diện từ đảng United for the Rights of Malaysians do cựu phó thủ hiến Penang P. Ramasamy lãnh đạo.

Bersatu sẽ đối đầu với đảng ly khai Wawasan ở bốn khu vực là Gemas, Klawang, Mambau và Sikamat. Kết quả bầu cử sẽ là thước đo quyết định nếu Bersatu còn giữ được vai trò là lựa chọn trung dung dân tộc Malay ngoài sự thống trị của UMNO và PAS.

Chủ tịch Muhyiddin Yassin đã nỗ lực vẽ lại hình ảnh của Bersatu, xem sự tách rời khỏi Perikatan Nasional không phải là thất bại mà là cơ hội để đảng tái xây dựng và xác định lại định hướng chính trị. Ông gọi Bersatu là “phe đối lập duy nhất” trong bối cảnh liên minh cầm quyền Pakatan Harapan và Barisan Nasional đang hợp tác, đồng thời chỉ trích mối quan hệ hợp tác ngày càng chặt chẽ giữa PN và BN làm yếu đi vai trò đối lập.

Ông cũng lên án UMNO khi dùng chiêu bài đoàn kết dân tộc và tôn giáo để thu hút người Malay, gọi đây là chiêu trò đánh lừa cộng đồng Malay nhằm giành quyền lực, đồng thời khẳng định Bersatu không tham gia vào các thủ đoạn đó.

Chuyên gia chính trị từ Đại học Sunway, Wong Chin Huat, đánh giá cuộc bầu cử bang Negeri Sembilan là cuộc chiến sinh tử khi UMNO và PAS liên minh nhằm loại bỏ Bersatu, trong khi nhà phân tích Mazlan Ali của Đại học Công nghệ Malaysia cho biết theo nghiên cứu, Bersatu vẫn có thể thu hút từ 10-13% số phiếu tại các khu vực thành thị và bán thành thị như Paroi, Klawang và Lenggeng. Tỷ lệ này có thể chia rẽ phiếu bầu người Malay, gây khó khăn cho liên minh BN-PN.

Trong khi đó, những phát biểu của Muhyiddin tại Parit Raja không tập trung nhiều vào chính sách, thay vào đó chủ yếu xoay quanh các vấn đề sắc tộc và tôn giáo với cáo buộc nhằm vào Đảng Hành động Dân chủ (DAP) do người Hoa thống lĩnh, là chống lại Islam và người Malay, mặc dù ứng viên DAP là người Malay Hồi giáo.

Người dân địa phương như công nhân trồng dầu cọ Zamri tỏ ra không hài lòng với các cuộc tranh luận liên tục về tôn giáo và sắc tộc, ông mong muốn các chính trị gia tập trung nhiều hơn vào kế hoạch phát triển địa phương.

Cuộc bầu cử bang Negeri Sembilan ngày 1/8 sắp tới sẽ là cuộc thử thách cuối cùng để xác định liệu Bersatu có thể tiếp tục tồn tại và giữ vai trò quan trọng trên chính trường Malaysia hay không.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.