Hạ viện Nigeria thúc giục 48 giờ đối với các cơ quan ngăn cản điều tra Hội đồng Đầu tư Nước ngoài Tổng thống

Hạ viện Nigeria đang khẩn trương làm rõ những nghi vấn liên quan đến Hội đồng Đầu tư Nước ngoài Tổng thống (PFIPC) khi vừa ra ultimatum yêu cầu các Bộ, Ban ngành (các MDAs) có liên quan phải hợp tác trong vòng 48 giờ. Ủy ban điều tra đặc biệt được thành lập nhằm xác minh cơ sở pháp lý cũng như vai trò của PFIPC trong hệ thống nhà nước, sau khi xuất hiện nhiều nghi vấn về việc cơ quan này có dấu hiệu hoạt động như một cơ quan chính phủ mặc dù chưa được thành lập chính thức.

Chủ tịch Ủy ban, ông Yusuf Gagdi, nhấn mạnh việc một số cơ quan từ chối hợp tác không chỉ cản trở quá trình điều tra mà còn thách thức quyền giám sát của Quốc hội—một hành động ông mô tả như sự "xúc phạm nghiêm trọng" đối với quyền lực hiến định của Hạ viện.

Quá trình điều tra tiếp tục diễn ra trong bối cảnh có nhiều diễn biến phức tạp, như việc Bộ trưởng Ngoại giao Bianca Odumegwu-Ojukwu bị triệu tập đến Hạ viện, dù trước đó đã ủy quyền cho đại diện tham gia phiên họp. Đồng thời, luật sư hàng đầu Femi Falana, chuyên gia uy tín tại Nigeria, đã rút khỏi đội ngũ pháp lý bào chữa cho Tiến sĩ Adeniyi Adeyemi, Giám đốc PFIPC chịu áp lực cao trong vụ việc.

Ủy ban cảnh báo các Bộ, Ban ngành phải có mặt cùng đầy đủ tài liệu liên quan vào ngày thứ Năm tới đây, coi đây là cơ hội cuối để tuân thủ. Nếu không, Hạ viện sẽ sử dụng mọi công cụ pháp lý để bắt buộc sự hợp tác, đồng thời không ngần ngại áp dụng các biện pháp xử phạt theo luật định đối với những cá nhân hoặc tổ chức cố tình cản trở điều tra.

Ông Gagdi nhấn mạnh, lời mời của các ủy ban Hạ viện dựa trên quyền lực hiến pháp quy định tại các điều 88 và 89 của Hiến pháp Liên bang Nigeria 1999 (đã sửa đổi), do đó, việc đáp ứng là nghĩa vụ pháp lý chứ không phải hành động mang tính lịch sự. Cuộc điều tra này nhằm bảo vệ tính chính danh của quản lý công, bảo vệ nguyên tắc pháp quyền và đảm bảo không có cơ quan công nào hoạt động ngoài khuôn khổ pháp luật.

Ủy ban cũng đã tiếp nhận các báo cáo từ các cơ quan như Văn phòng Tổng Thư ký Dịch vụ Dân sự, Văn phòng Kế toán Liên bang, và Ngân hàng Trung ương Nigeria trong nỗ lực tìm hiểu lý do PFIPC được ghi nhận trong tài liệu chính thức chính phủ và về các tài khoản ngân hàng mở dưới tên của PFIPC, dù các tài khoản này được xác nhận không có số dư hoặc giao dịch tài chính.

Luật sư Femi Falana bất ngờ thông báo rút khỏi đội ngũ bào chữa cho Giám đốc PFIPC, ông Adeyemi, một bước ngoặt làm tăng mức độ phức tạp của vụ việc. Ông Falana không nêu rõ lý do, nhưng nguồn tin cho biết ông từng khuyên Adeyemi tránh phát ngôn trên các phương tiện truyền thông nhằm giảm rủi ro cho vụ án.

Việc rút lui của ông Falana diễn ra sau khi Adeyemi quyết định không ra tòa theo lịch trình ngày 27/7, khiến luật sư này quyết định dừng hỗ trợ pháp lý. Đây là diễn biến đáng chú ý trong khi các cơ quan an ninh và Quốc hội vẫn đang tích cực mở rộng điều tra liên quan đến PFIPC.

Trong khi đó, nhà hoạt động nhân quyền và ứng viên tổng thống Omoyele Sowore kêu gọi Ủy ban Chống tham nhũng Nigeria (ICPC) công khai video mở rộng cuộc thẩm vấn Chánh Văn phòng Tổng thống Femi Gbajabiamila về vụ PFIPC, nghi ngờ rằng những thông tin hiện tại chỉ là chiêu trò che đậy. ICPC thì khẳng định Gbajabiamila chỉ đến làm việc theo lời mời và đã trả lời các câu hỏi liên quan đến cuộc điều tra trước khi rời đi.

Vụ việc PFIPC đang gây chấn động do xuất hiện cáo buộc giả mạo, mạo danh, và âm mưu, tất cả đang được Toà án Liên bang tại Abuja và các cơ quan chức năng thẩm định trong khi dư luận theo dõi chặt chẽ tiến độ điều tra.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.