Andy Burnham cần sớm công bố ngân sách để giảm bất ổn và hỗ trợ người dân Anh

Ngày 22/7/2026, Thủ tướng Anh Andy Burnham công bố giảm 5% hóa đơn điện bắt đầu từ tháng 10, nhằm hỗ trợ các hộ gia đình trước nguy cơ chi phí sinh hoạt tăng cao do xung đột Iran có thể leo thang. Mức giảm này sẽ giúp một số nhà khá giả, sở hữu nhà lớn hoặc dùng nhiều điện năng như làm ấm hồ bơi, tiết kiệm nhiều hơn. Tuy nhiên, với phần lớn người dân, giảm 5% chỉ là sự hỗ trợ rất nhỏ bé trong bối cảnh hóa đơn năng lượng mùa đông dự kiến cao hơn năm trước dù đã có các chính sách hỗ trợ của chính phủ.

Một trong những yếu tố lớn ảnh hưởng đến chi phí hàng ngày là lạm phát, vốn phụ thuộc vào các yếu tố toàn cầu như chiến tranh Iran và chính sách tiền tệ của Ngân hàng Anh. Điều này khiến khả năng can thiệp trực tiếp của chính phủ bị giới hạn. Tăng thu nhập khả dụng qua giảm thuế thu nhập hoặc bảo hiểm quốc gia cũng là cách giúp người dân, nhưng việc này đòi hỏi nguồn ngân sách lớn để bù đắp. Các chuyên gia ước tính tăng mức miễn thuế thu nhập 100 bảng Anh mỗi năm có thể khiến ngân sách nhà nước mất khoảng 1 tỷ bảng mỗi năm. Hiện quỹ 850 triệu bảng hỗ trợ hóa đơn năng lượng còn đang bị đặt câu hỏi về nguồn vốn cung cấp.

Rachel Rickard Straus, bình luận gia của Daily Mail, nhấn mạnh rằng điểm quan trọng mà Andy Burnham và Bộ trưởng Tài chính John Healey có thể làm ngay là công bố ngân sách đầu tiên càng sớm càng tốt. Việc trì hoãn như trường hợp của người tiền nhiệm Rachel Reeves, khi ngân sách được đẩy lùi đến tận cuối tháng 11 năm trước, gây ra những tháng dài lo lắng và suy đoán trên thị trường và trong dân chúng. Sự không chắc chắn về chính sách thuế khiến các hộ gia đình và doanh nghiệp hoạt động một cách thận trọng hoặc tạm dừng các quyết định đầu tư, mua bán bất động sản, khiến kinh tế nói chung trì trệ.

Báo chí Anh nhìn nhận rằng dù có thể ngân sách mới bao gồm những điều không được lòng dân, việc công bố sớm vẫn mang lại sự rõ ràng và ổn định cần thiết. Các chính trị gia tiền nhiệm như Liz Truss từng công bố các gói hỗ trợ lớn nhưng vẫn mất ghế chỉ trong vài ngày, hay Rachel Reeves với chính sách giảm hóa đơn năng lượng cũng không thể duy trì vị trí lâu dài, làm rõ rằng sự minh bạch về kế hoạch lâu dài vẫn là quyết định sống còn của chính trị gia đương nhiệm.

Andy Burnham khẳng định ông có kế hoạch riêng nhưng thời điểm và nội dung cụ thể vẫn chưa rõ ràng. Nếu ông muốn củng cố uy tín qua các gói hỗ trợ ngắn hạn mà trì hoãn việc công bố chính sách dài hạn, bài học từ các người tiền nhiệm là lời cảnh báo nghiêm khắc.

Việc đưa ra ngân sách rõ ràng, sớm và minh bạch sẽ giúp giảm thiểu sự hoang mang và bất ổn trên thị trường, đồng thời giúp người dân và doanh nghiệp có thể lên kế hoạch tài chính và đầu tư chính xác hơn, góp phần ổn định nền kinh tế Anh trong thời gian tới.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.