Từ 'Siêu El Niño' đến đợt nắng nóng cực đoan ở châu Âu tác động lên thị trường hàng hóa toàn cầu

World Meteorological Organization (Tổ chức Khí tượng Thế giới) dự báo một "sự kiện El Niño mạnh" sẽ xảy ra ở vùng nhiệt đới Thái Bình Dương trong khoảng thời gian từ tháng 7 đến tháng 9 năm nay. El Niño vốn là một mô hình khí hậu tự nhiên làm tăng nhiệt độ bề mặt biển tại các khu vực nhất định và thường đi kèm với những hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, mưa lớn và sóng nhiệt.

Các chiến lược gia đầu tư nhận định những điều kiện thời tiết khắc nghiệt gia tăng này sẽ đảo lộn các dự báo trên thị trường hàng hóa. Đặc biệt, châu Âu đang phải đối mặt với đợt nắng nóng kéo dài chưa từng có mùa hè này, trong đó có những khu vực ở Anh ghi nhận gần hai tuần liên tục nhiệt độ trên 30 độ C (86 độ F). Pháp cũng trải qua ba đợt nắng nóng trong năm nay, buộc phải hủy một số sự kiện mừng ngày Bastille vào tuần trước.

Tại Hàn Quốc, chính phủ lần đầu tiên phát đi cảnh báo "đợt nắng nóng nghiêm trọng" cho các thành phố Gyeongsan và Pohang trong tháng này, sau khi áp dụng hệ thống cảnh báo mới vào tháng 6.

Dan Leonard, Giám đốc dự báo tại Metdesk khu vực Mỹ, nhận định El Niño cường độ mạnh sắp tới có thể sẽ vượt qua các sự kiện tương tự vào các năm 1982, 1997 và 2015. Tuy nhiên, tác động lên hàng hóa dự kiến sẽ không đồng đều, một số thị trường có thể chịu áp lực tăng giá mạnh, trong khi những mặt hàng như khí tự nhiên có thể giảm nếu mùa đông phía Bắc ấm hơn bình thường.

Ngành nông nghiệp được dự báo sẽ chịu tác động sâu sắc nhất, khi thời tiết ấm hơn và biến động hơn làm giảm sản lượng, đẩy giá thực phẩm tăng cao. Société Générale ghi nhận giá các mặt hàng nông sản đã tăng 7% trong tháng này, với nhóm hàng mềm như cacao, cà phê và lúa mì tăng khoảng 8% chỉ trong tuần qua.

Dữ liệu từ Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ cho thấy giá thực phẩm tháng 5 năm nay đã tăng 3,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Theo ghi chú của Quỹ Man Group, El Niño mạnh hơn có thể tiếp tục đẩy lạm phát thực phẩm lên mức hai con số vào năm 2027.

Albert Chu, nhà quản lý danh mục tài nguyên tự nhiên của Man Group, dự báo sản lượng cây trồng có thể giảm từ 5% đến 12% tại những vùng bị ảnh hưởng, trong đó các loại thực phẩm cơ bản như gạo có thể giảm từ 2% đến 8% do điều kiện khí hậu ấm hơn, qua đó khiến giá tăng.

Trong một báo cáo gần đây, Chu cảnh báo việc xem El Niño năm nay chỉ là sự kiện cá biệt và đánh giá thấp biến động khí hậu trên thị trường hàng hóa là một rủi ro thực sự với nhà đầu tư. Ông đặt câu hỏi liệu El Niño hiện tại có phải chỉ là điểm khởi đầu cho chuỗi sự kiện tương lai.

Ngân hàng Bank of America (BofA) nhận định châu Âu là châu lục nóng lên nhanh nhất toàn cầu, khiến áp lực nắng nóng trở nên mang tính cấu trúc hơn thay vì chỉ chu kỳ. Báo cáo của nhóm chiến lược hàng hóa do Daryna Kovalska dẫn đầu nhấn mạnh các loại cây trồng như cà phê, cacao, ngô và lúa mì đang đặc biệt nhạy cảm trong các giai đoạn phát triển quan trọng.

Kovalska cho biết các đợt nắng nóng ngắn cũng có thể gây thiệt hại đáng kể đến năng suất mùa màng. Trong khi đó, giá ngô hiện vẫn bị đánh giá thấp trong khi sản lượng đường từ Brazil và Thái Lan dự kiến giảm tới 10% trong mùa vụ 2026-27 do ảnh hưởng của El Niño.

BofA lạc quan về xu hướng giá ngô tăng, nhấn mạnh các rủi ro thời tiết bao gồm áp lực nhiệt ngày càng tăng ở châu Âu, nguy cơ El Niño làm ảnh hưởng Brazil và điều kiện nóng, khô hơn trong mùa thụ phấn ngô ở Hoa Kỳ. Ngân hàng dự kiến giá ngô sẽ tăng gần 1 USD mỗi giạ từ mức khoảng 4,70 USD hiện tại lên 5,50-6,00 USD.

Tác động của thời tiết cực đoan không chỉ dừng lại ở nông sản mà còn lan rộng tới các kim loại, mỗi loại chịu ảnh hưởng khác nhau. Albert Chu nhận định sản xuất đồng rất tiêu tốn nước, nên khi xảy ra hạn hán hoặc nóng bức, nguồn cung có thể bị thắt chặt đáng kể.

Ông cho biết thêm sản xuất nhôm đòi hỏi lượng điện năng lớn, chiếm 30-40% tổng chi phí sản xuất và thường phụ thuộc vào năng lượng thủy điện giá rẻ. Việc tăng nhu cầu sử dụng cho làm mát, sản xuất thực phẩm và phát triển các công nghệ AI đang tạo ra cuộc cạnh tranh gay gắt về nguồn điện và nước khan hiếm.

Sự gia tăng các hiện tượng khí hậu cực đoan với El Niño mạnh và nắng nóng kéo dài gây áp lực tăng giá trên nhiều mặt hàng thiết yếu, đồng thời tạo ra những thách thức mới cho chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều này khiến các nhà đầu tư phải điều chỉnh chiến lược và cân nhắc rủi ro biến động khí hậu ngày càng có tác động mạnh mẽ hơn tới thị trường tài chính và hàng hóa.

Đây cũng là lời cảnh tỉnh về sự cần thiết phải đánh giá lại việc quản trị rủi ro liên quan đến khí hậu trong các quyết định đầu tư, tránh tình trạng đánh giá thấp tác động kéo dài và đa chiều của những hiện tượng này.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.