Quan điểm của 4 nhà đàm phán về khả năng ngoại giao Mỹ - Iran trong bối cảnh căng thẳng hiện nay

Căng thẳng giữa Iran và Hoa Kỳ tiếp tục gia tăng với việc lệnh ngừng bắn gần đây bị phá vỡ, đồng thời tranh chấp quyền kiểm soát khu vực Eo biển Hormuz vẫn căng thẳng. Tuy nhiên, Iran vừa phóng thích một công dân Mỹ gốc Iran, đồng thời trưởng đoàn đàm phán Tehran, Đại tá Mohammad Bagher Ghalibaf, bày tỏ tín hiệu cho khả năng mở cửa đối thoại, cho thấy cơ hội ngoại giao chưa hoàn toàn bị đóng lại trong bối cảnh hiện tại.

Cho tới nay, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran vẫn chưa làm dịu đi bế tắc kéo dài hàng thập kỷ trong quan hệ hai bên. Trong bối cảnh này, bốn nhà ngoại giao phương Tây kỳ cựu, với nhiều năm kinh nghiệm đàm phán trực tiếp hoặc gián tiếp với Iran, nhận định rằng việc hạ nhiệt căng thẳng lúc này sẽ gặp nhiều khó khăn. Một chuyên gia thậm chí khuyên nên hoãn các cuộc đàm phán trong thời gian tới.

Chính quyền Trump từng nêu ra nhiều mục tiêu trong cuộc xung đột với Iran, bao gồm thay đổi chế độ Tehran, chấm dứt chương trình hạt nhân và kiểm soát hoạt động quân sự của Iran, cũng như đảm bảo tự do lưu thông không bị hạn chế qua Eo biển Hormuz, khu vực vốn là tuyến giao thương quan trọng trước khi xảy ra xung đột.

Catherine Ashton, cựu Ngoại trưởng Liên minh châu Âu (EU) từ năm 2009 đến 2014, nhấn mạnh rằng một trong những yêu cầu tiên quyết để khởi động lại đàm phán là hai bên cần làm rõ và thống nhất mục tiêu cuối cùng mà họ muốn hướng tới. Bà cho rằng "Mỹ và Iran phải xác định được đích đến chung để có thể sống chung với kết quả đó".