Boeing yêu cầu Mỹ can thiệp về khoản vay kỷ lục của EU cho Airbus

Boeing đã chính thức gửi thư tới Đại diện thương mại Hoa Kỳ Jamieson Greer, yêu cầu can thiệp nhằm yêu cầu Liên minh châu Âu minh bạch về một khoản vay trị giá 3 tỷ euro (tương đương 3,43 tỷ USD) dành cho Airbus. Đây là khoản vay doanh nghiệp lớn nhất từ trước đến nay được Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) công bố vào ngày 29/6. Thông báo này gây bất ngờ cho Boeing khi chỉ diễn ra 4 ngày sau khi EU quyết định gia hạn lệnh đình chiến 5 năm về thuế quan giữa Airbus và Boeing.

Trong thư gửi USTR, Boeing nhấn mạnh việc khoản vay này dường như không phù hợp với thỏa thuận đình chiến năm 2021, vốn yêu cầu một quy trình minh bạch và công khai. "Ít nhất thì thời điểm công bố khoản vay này đã gây bất ngờ", Boeing cho biết.

Ngân hàng Đầu tư châu Âu phủ nhận việc hỗ trợ đặc biệt cho Airbus, khẳng định đây là một khoản vay thông thường với lãi suất, nằm trong hoạt động tài chính chung của EIB. Phát ngôn viên EIB cho biết: "Chúng tôi tài trợ cho hàng nghìn công ty mỗi năm, đây chỉ đơn thuần là một khoản vay bình thường." Đại diện của Airbus và Boeing hiện chưa đưa ra bình luận. Đại diện thương mại Mỹ và Ủy ban châu Âu cũng chưa có phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.

Phía EIB thông báo rằng gói vay sẽ hỗ trợ các khoản đầu tư dài hạn của Airbus kéo dài đến năm 2030. Đây cũng là năm mà CEO Airbus Guillaume Faury cho biết sẽ bắt đầu phát triển dòng máy bay kế nhiệm A320neo. Trước Triển lãm Hàng không Farnborough, ông Faury đã tiết lộ về dự án mới với tên mã nội bộ "eAction".

Boeing bày tỏ sự lo ngại về thời điểm và mục đích của khoản vay này, khi nó trùng với thời điểm Airbus công bố dự định phát triển dòng máy bay mới, có thể khởi động làn sóng cạnh tranh mới trên thị trường máy bay toàn cầu. Trong thư gửi USTR, Boeing viết: "Thời điểm khoản vay đặc biệt này trùng với những phát biểu công khai của lãnh đạo Airbus về dự định ra mắt máy bay mới càng làm dấy lên nhiều câu hỏi về quy mô và mục tiêu của gói hỗ trợ tài chính lịch sử này."

Tranh chấp về trợ cấp máy bay giữa Boeing và Airbus đã kéo dài suốt 17 năm tại Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Cuộc chiến này đã khiến hai bên áp đặt thuế quan đáp trả lên hàng loạt ngành công nghiệp khác nhau, tạo ra làn sóng căng thẳng thương mại xuyên Đại Tây Dương. Năm 2021, hai bên đã đồng ý ngừng áp thuế trong vòng 5 năm, sau đó gia hạn vô thời hạn nhằm tránh tái diễn chiến tranh thương mại trong ngành hàng không.

Chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Trump đã áp thuế đối với máy bay và linh kiện trước khi miễn thuế này vào năm 2023. Mặc dù chưa chính thức công bố gia hạn thỏa thuận đình chiến liên quan đến thuế quan, các nguồn tin cho biết các bên đã tạm thời gác lại tranh tụng dài hạn tại WTO. Việc Mỹ không tập trung sử dụng các công cụ WTO, một phần vì chính quyền này không hoàn toàn ủng hộ các quy tắc đa phương, cho thấy sự thận trọng trong chính sách thương mại chiến lược.

Boeing từng cho rằng thị trường chưa sẵn sàng cho thế hệ máy bay mới, nhưng các nhà phân tích nhận định cả Airbus và Boeing đều có kế hoạch bắt đầu phát triển dòng máy bay thế hệ mới vào giữa thập kỷ tới. Điều này sẽ mở ra bước ngoặt cạnh tranh mới trong ngành hàng không toàn cầu.

Ngoài ra, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ kêu gọi đàm phán với các đối tác thương mại nhằm ứng phó với tác động của nhập khẩu máy bay nước ngoài, những lo ngại của Boeing về khoản vay của EU cho Airbus có thể sẽ trở thành chủ đề được đề cập trong các cuộc đàm phán này.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.