Tiến sĩ Horacio Sanguinetti: trọn đời cống hiến cho giáo dục và văn hóa Argentina

Tối ngày thứ Tư vừa qua, tiến sĩ Horacio Sanguinetti đã qua đời tại tuổi 90, để lại di sản đáng ghi nhận trong lĩnh vực văn hóa và giáo dục của Argentina. Ông là một nhân vật có tiếng nối kết sâu sắc với các giá trị cộng hòa và dân chủ, đồng thời là một nhà nhân văn nghiêm túc với sự nghiệp hiến dâng cho sự phát triển văn hóa đất nước.

Horacio Sanguinetti tốt nghiệp ngành Luật tại Đại học Buenos Aires và từng giữ vị trí giám đốc Nhà hát Colón trong thời gian thành phố Buenos Aires do Mauricio Macri lãnh đạo. Bên cạnh đó, ông cũng dành phần lớn sự nghiệp cho giáo dục, từ công tác giảng dạy đến quản lý các cơ sở đào tạo. Sau khi Argentina khôi phục nền dân chủ, ông trở thành hiệu trưởng Trường Quốc gia Buenos Aires trong 23 năm, nơi ông từng tốt nghiệp với huy chương vàng năm 1953. Ông tiếp nối nghề quản lý giáo dục theo truyền thống gia đình khi cha ông, Florentino Sanguinetti, từng là hiệu trưởng trường này từ 1960 đến 1963.

Quãng thời gian làm hiệu trưởng của Sanguinetti kéo dài từ năm 1983 đến 2007, ngoại trừ giai đoạn từ tháng 8/1996 đến tháng 11/1997 khi ông giữ chức Thư ký Giáo dục dưới quyền trưởng chính quyền thành phố Buenos Aires, Fernando de la Rúa. Đây là giai đoạn đầu tiên của chính quyền tự trị thành phố sau cuộc cải cách hiến pháp năm 1994. Ông kiên quyết phản đối cải cách giáo dục do chính phủ Carlos Menem khởi xướng với Luật Giáo dục Liên bang gây nhiều tranh cãi, nội dung luật này sau đó đã bị bãi bỏ vào năm 2006 và không được áp dụng tại các trường học ở Buenos Aires.

Sanguinetti còn là giảng viên môn Luật chính trị tại Khoa Luật và Khoa Kinh tế của Đại học Buenos Aires, đồng thời là thành viên chủ chốt của các học viện quốc gia về Khoa học Đạo đức và Chính trị cũng như Giáo dục, nơi ông từng đảm nhiệm vị trí chủ tịch nhiều nhiệm kỳ. Danh tiếng của ông còn được ghi nhận khi được Viện Hàn lâm Ngôn ngữ Tây Ban Nha kết nạp vì những đóng góp về ngôn ngữ và văn hóa.

Với tinh thần nghiên cứu sâu sắc, Sanguinetti theo đuổi và bảo vệ các giá trị của Cải cách Đại học năm 1918, trong đó có quyền tự chủ đại học, tự do giảng dạy và sự đồng quản lý trong các cơ sở giáo dục đại học, những nguyên tắc đã được tái khẳng định từ năm 1983. Ông đã cho ra đời nhiều tác phẩm quan trọng mang tầm ảnh hưởng như “Los reformistas” (Những nhà cải cách), “Los socialistas independientes” (Những nhà xã hội độc lập), “Curso de derecho político” (Khóa học luật chính trị), “Las obras y los días de Deodoro Roca” (Những công trình và ngày tháng của Deodoro Roca), và “La educación argentina en un laberinto” (Giáo dục Argentina trong mê cung).

Bên cạnh đó, sự say mê opera và nghệ thuật biểu diễn của ông cũng được thể hiện qua các tác phẩm như “La ópera y la sociedad argentina” (Opera và xã hội Argentina) và “Los maestros cantores del siglo XX” (Những bậc thầy ca nhạc thế kỷ XX), trong đó ông phân tích tiểu sử và sự nghiệp của các danh ca nổi tiếng như Enrico Caruso, Tito Schipa, Beniamino Gigli, Giacomo Volpi, Mario Del Mónaco và Luciano Pavarotti.

Với bề dày kinh nghiệm, Horacio Sanguinetti được mời làm tổng giám đốc Nhà hát Colón vào tháng 12/2007 dưới chính quyền của Mauricio Macri. Thời gian tại vị của ông kéo dài đến tháng 1/2009 và giai đoạn này nhiều khó khăn do các công trình cải tạo nhà hát bắt đầu từ năm 2006 khiến phòng biểu diễn phải đóng cửa. Dù vậy, ông vẫn lên kế hoạch cho các mùa trình diễn và một số chương trình biểu diễn opera nhưng nhiều không thể thực hiện được.

Trong bối cảnh đó, ông đã tổ chức các buổi biểu diễn lưu động tại các địa điểm thay thế như Nhà hát Bristol ở San Isidro, dù một số buổi biểu diễn cũng bị hủy bỏ. Ông còn phải đối mặt với sự từ chức của giám đốc Ballet và giám đốc dàn nhạc chính thức, tạo nên các căng thẳng chính trị và tổ chức trong thời gian quản lý.

Khi kết thúc nhiệm kỳ, ông ghi nhận đã góp phần tổ chức hơn 300 chương trình biểu diễn và cho ra mắt hai vở opera Argentina, một bước tiến quan trọng trong nghệ thuật nước nhà.

Horacio Sanguinetti được biết đến với tính cách hòa nhã, luôn giữ vững tinh thần ủng hộ các giá trị cộng hòa và dân chủ kế thừa từ cha ông, Florentino Sanguinetti, một người bạn thân thiết của nhà chính khách Alfredo Palacios. Ngôi nhà của ông ở góc Callao và Juncal nhiều năm liền là nơi tụ họp của các nhân vật văn hóa và báo chí, thường xuyên có sự góp mặt của những tên tuổi như Manuel Antín, Magdalena Ruiz Guiñazú và Daniel Sabsay, trong những cuộc trò chuyện về văn học, nghệ thuật và chính trị.

Gia đình họ Sanguinetti cũng có truyền thống gắn bó với vùng Unquillo, Córdoba, nơi họ sở hữu một trang trại và thường dùng làm nơi nghỉ dưỡng. Trong những năm cuối đời, ông mắc bệnh về hệ thần kinh và được chăm sóc tận tình bởi vợ mình, bà Cristina.

Suốt cuộc đời, Horacio Sanguinetti được vinh danh qua nhiều giải thưởng giá trị như giải Konex bạch kim về Giáo dục năm 2006, giải Juntos Educar do Tổng giáo phận Buenos Aires trao tặng dưới sự lãnh đạo của Hồng y Jorge Bergoglio, cùng nhiều huân chương từ chính phủ Pháp và Ý.

Ảnh hưởng của Horacio Sanguinetti trải rộng trên nhiều lĩnh vực, từ giáo dục, nghệ thuật đến chính trị, thể hiện qua những đóng góp toàn diện cho sự phát triển văn hóa Argentina.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.