Phát hiện bùa hộ mệnh nan giải của quý tộc thế kỷ XII tại Novgorod

Các nhà khảo cổ tại Novgorod, Nga, đã khai quật thành công một chiếc ngà của lợn rừng cổ đại, có niên đại vào giữa thế kỷ XII đến đầu thế kỷ XIII. Vật phẩm được phát hiện trong khu vực khảo cổ Troitsky đợt thứ 17, một trong những điểm khai quật quan trọng đã được nghiên cứu từ năm 2022 và mở rộng trên diện tích hơn 900 mét vuông, nơi lớp văn hóa dày tới 5,6 mét chứa đựng các di chỉ từ thế kỷ X đến thế kỷ XX.

Chiếc ngà có chiều dài 10 cm và phần rộng nhất đạt 2,8 cm, được xác định thuộc về một con lợn rừng già ít nhất tám tuổi, nặng hơn 100 kg. Đặc biệt, sản phẩm này được chế tác thành một loại bùa hộ mệnh, với bộ phận gắn kết làm bằng thiếc – một kim loại hiếm trong thời kỳ này – bổ sung bằng các chi tiết khắc họa phức tạp.

Chuyên gia khảo cổ học nhận định chiếc ngà này có thể là một món kỷ vật săn bắn thuộc về một người giàu có thuộc tầng lớp thượng lưu thời trung cổ tại Novgorod, đồng thời được sử dụng như một bùa hộ mệnh trong các hoạt động săn bắn hoặc chiến đấu. Loại bùa bằng ngà lợn rừng từng phổ biến trong những giai đoạn đầu của lịch sử, nhưng từ cuối thế kỷ XI đến đầu thế kỷ XIII, các vật phẩm như thế này trở nên rất hiếm thấy.

Các nhà nghiên cứu cũng lưu ý khả năng bùa hộ mệnh này mang yếu tố thần thoại Bắc Âu, bởi một phần các cư dân đầu tiên của Novgorod vốn có nguồn gốc Scandinavia. Tuy nhiên, vật phẩm này được tạo ra sau khi những người Scandinavia đã rời khỏi khu vực này hơn 150 năm, khiến nguồn gốc và ý nghĩa của bùa trở nên phức tạp và đầy ẩn ý.

Việc nghiên cứu bùa hộ mệnh bằng ngà lợn rừng tại Novgorod góp phần làm sáng tỏ khía cạnh tín ngưỡng và nguồn gốc niềm tin thần thoại của giới quý tộc Nga sơ kỳ. Khu vực Troitsky đợt 17 đã cung cấp nhiều hiện vật đa dạng, từ các đồ vật có xuất xứ Scandinavia và Finno-Ugric đến các hiện vật tín ngưỡng ngoại giáo, thể hiện sự pha trộn văn hóa rõ nét trong lịch sử phát triển thành phố.

Chính quyền khảo cổ tại Novgorod đã phát hiện vô số văn bản viết trên vỏ cây bạch dương, con dấu, đồ trang sức cùng các vật phẩm thương mại và thủ công mỹ nghệ, bao gồm cả một biểu tượng Byzantine còn dấu vết mạ vàng. Những khám phá này không chỉ mô tả cuộc sống hàng ngày mà còn phản ánh các mối quan hệ buôn bán, tôn giáo và nghệ thuật từ thế kỷ X đến thế kỷ XX.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.