Các phòng thí nghiệm AI chinh phục thị trường giáo dục 6 nghìn tỷ USD

Kể từ khi ChatGPT của OpenAI ra mắt vào năm 2022, các cơ sở giáo dục từ trường tiểu học đến đại học đã trải qua quá trình điều chỉnh để tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) vào giảng dạy. Ban đầu, nhiều trường học cấm sử dụng công cụ AI, song sau đó nhận ra sự phổ biến không thể đảo ngược của các mô hình ngôn ngữ lớn. Hiện tại, các nhà xây dựng AI hàng đầu trên thế giới đang tham gia vào lĩnh vực giáo dục với các sản phẩm phục vụ cho giáo viên và sinh viên.

Các phòng thí nghiệm như Anthropic vừa giới thiệu "Claude for Teachers" miễn phí dành cho giáo viên từ mẫu giáo đến lớp 12 tại Mỹ, giúp họ lập kế hoạch bài giảng. OpenAI cung cấp "ChatGPT for Teachers" miễn phí cho cán bộ và giáo viên K-12 Mỹ, cùng dịch vụ đăng ký ưu đãi "ChatGPT Edu" cho các trường đại học. Google phát triển bộ công cụ dựa trên mô hình Gemini, phục vụ cả giáo viên và học sinh, bổ trợ các dịch vụ đám mây đã có sẵn dành cho các cơ sở giáo dục.

Theo báo cáo của Morgan Stanley, thị trường giáo dục toàn cầu năm 2022 có giá trị khoảng 6 nghìn tỷ USD. Các công ty AI nhìn nhận đây vừa là trách nhiệm xã hội, giúp thế hệ tương lai thích nghi với các thay đổi căn bản do công nghệ mang lại, vừa là cơ hội kinh doanh lớn nhằm tiếp cận học sinh - thế hệ lãnh đạo và nhân lực của ngày mai.

Simon Buckingham Shum, giáo sư học thuật tại Đại học Công nghệ Sydney, nhận xét: "Không thể phủ nhận AI là một thị trường béo bở cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực này".

OpenAI đang hợp tác với nhiều chính phủ để triển khai công nghệ AI trong lớp học. Từ năm ngoái, chương trình "Education for Countries" đã tiếp cận hơn 30.000 sinh viên, giáo viên và nhà nghiên cứu tại Estonia, cung cấp các công cụ như ChatGPT Edu. Mục tiêu của chương trình là cá nhân hóa việc học và chuẩn bị kỹ năng nghề nghiệp cho học viên.

Đến nay, công ty đã mở rộng quan hệ đối tác với các quốc gia như Hy Lạp, Jordan, Kazakhstan, Slovakia, Trinidad và Tobago, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Ý. Leah Belsky, phó chủ tịch phụ trách giáo dục tại OpenAI, cho biết họ sẽ phát triển chatbot tùy chỉnh theo phong cách giảng dạy địa phương, nhằm "kích thích sự tò mò" ở học sinh.

Dù có những lo ngại AI có thể làm giảm sự nỗ lực suy nghĩ độc lập của học sinh bằng cách cung cấp câu trả lời nhanh chóng, các phòng thí nghiệm AI nhấn mạnh việc sử dụng công nghệ đúng cách sẽ nâng cao trải nghiệm học tập. OpenAI và Anthropic cùng đề cao phương pháp giáo dục kiểu "Socratic", trong đó chatbot được thiết kế như gia sư giúp phát triển tư duy phản biện.

Ví dụ, "Claude for Education" của Anthropic có chế độ học tập hỏi ngược lại học viên cách họ sẽ tiếp cận giải quyết vấn đề trước khi đưa ra đáp án. Drew Bent, trưởng bộ phận giáo dục của Anthropic, cho biết cách tiếp cận của họ tập trung vào việc hợp tác chặt chẽ với giáo viên, những người hiểu rõ học sinh nhất.

Những công ty như Microsoft và Google có lợi thế lớn trong việc thương mại hóa AI giáo dục nhờ mối quan hệ lâu năm với các trường đại học qua dịch vụ đám mây. Họ tích hợp các công cụ AI như Copilot và Gemini vào các gói dịch vụ giáo dục với mức độ chức năng tăng dần theo giá thành.

Trong khi đó, các doanh nghiệp công nghệ giáo dục (edtech) đang lo ngại sẽ bị các phòng thí nghiệm AI thay thế. Tuy nhiên, phần lớn lựa chọn hợp tác thay vì đối đầu. Ví dụ, Coursera kết hợp nội dung với ChatGPT của OpenAI; Instructure – công ty bán hệ thống quản lý học tập – cũng hợp tác với cả OpenAI và Anthropic.

Michael Feldstein, Giám đốc chiến lược của tổ chức giáo dục 1EdTech, nhận định: "Edtech lo sợ các phòng thí nghiệm AI có thể khiến họ trở nên lỗi thời, nhưng các tập đoàn AI lại không có dữ liệu sâu về thói quen học tập như edtechs".

Mặc dù nhiều nguồn lực được đổ vào, việc ứng dụng AI ở cấp độ tổ chức giáo dục vẫn còn chậm. Một nghiên cứu từ Digital Education Council chỉ ra hơn 40% sinh viên đại học chưa thấy AI được tích hợp vào bất kỳ môn học nào, và trong số còn lại, 42% cho rằng AI chỉ hỗ trợ "phần nào" và 24% thấy lợi ích học tập hạn chế.

Feldstein chia sẻ thêm rằng về lâu dài, còn nhiều nghi vấn về tính khả thi thương mại của AI dành cho giáo dục, bởi các trường học có thể không muốn trả tiền cho các chatbot cao cấp khi đã có các mô hình mở miễn phí hoạt động đủ đáp ứng.

Simon Buckingham Shum tại Đại học Công nghệ Sydney cho biết nhiều giảng viên đang tự phát triển sản phẩm AI riêng, đồng thời áp dụng quy trình kiểm định chất lượng nội bộ để bảo đảm sự phù hợp với học viên. Ông đánh giá cao phản ứng từ các công ty công nghệ lớn trước sự xáo trộn do AI gây ra, đồng thời nhấn mạnh vai trò của các trường đại học trong việc trao công cụ thiết kế trực tiếp cho giáo viên.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.