Tình hình khí đốt châu Âu: Mùa đông tới còn khó khăn, nhưng nguồn cung sẽ dồi dào trở lại

Tháng 7 năm 2023 ghi nhận mức giá khí đốt trên thị trường điện tử Hà Lan (TTF) vượt ngưỡng kỷ lục so với giai đoạn đầu của cuộc xung đột, lên mức cao nhất kể từ tháng 1 cùng năm. Vào đầu mùa xuân, châu Âu vừa kết thúc mùa sưởi ấm nên nhu cầu khí đốt giảm mạnh, khiến các nhà giao dịch cảm thấy thị trường sẽ có đủ thời gian để tích trữ trước khi mùa đông tiếp theo bắt đầu. Tuy nhiên, khi xung đột bùng phát trở lại, kỳ vọng này bị phá vỡ.

Hai yếu tố then chốt góp phần tạo áp lực tăng giá bao gồm thời gian nạp dự trữ đang nhanh chóng thu hẹp trong khi mùa đông 2026/2027 đang đến gần, bên cạnh đó, đợt nắng nóng kỷ lục ở châu Âu và châu Á làm tăng nhu cầu tiêu thụ điện phục vụ làm mát. Tại Pháp, nhiệt độ cao khiến các dòng sông ấm lên và làm giảm sản lượng của các nhà máy điện hạt nhân, buộc họ phải tăng sản lượng từ các nhà máy phát điện chạy bằng khí đốt, dẫn đến nhu cầu khí đốt tăng bất thường giữa mùa hè.

Khác với những năm trước, các kho dự trữ khí đốt tại châu Âu hiện đang ở mức thấp bất thường, chỉ đạt khoảng 54% công suất so với mức trung bình 65-70% vào giữa tháng 7 dựa trên số liệu 5 năm. Tại Đức, tỉ lệ dự trữ còn thấp hơn khi chỉ khoảng hơn 45%. Mùa đông năm trước kéo dài và khắc nghiệt đã khiến châu Âu bắt đầu quá trình tích trữ với mức tồn kho chỉ 28%, khiến các nhà vận hành nhanh chóng bị đuối sức trong quá trình nạp đầy các kho dự trữ.

Mặc dù phần lớn khí đốt của châu Âu không trực tiếp đến từ Vịnh Ba Tư, tuyến đường biển Hormuzi đang giữ vai trò chiến lược do gần 20% lượng LNG toàn cầu, chủ yếu từ Qatar, phải qua đây. Nếu tuyến đường này bị phong tỏa vì xung đột quân sự, các khách hàng ở châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc sẽ tăng cường nhu cầu đẩy giá LNG lên cao, khiến hàng hóa xuất khẩu LNG sẽ được chuyển hướng khỏi châu Âu sang các thị trường châu Á.

Sự thay đổi này khiến giá khí đốt tại thị trường Hà Lan phải theo sát biến động toàn cầu, nếu không các tàu chở LNG sẽ chuyển hướng đến châu Á, làm thị trường châu Âu thêm khó khăn. Đây chính là điểm yếu mới trong chiến lược năng lượng của Liên minh Châu Âu khi chấm dứt sự phụ thuộc khí đốt đường ống từ Nga và phải nhập khẩu khí hóa lỏng từ thị trường toàn cầu với tính biến động cao.

Dù mùa đông 2026/2027 dự báo còn nhiều khó khăn do giá cả khí đốt cao và tồn kho thấp, các chuyên gia nhận định sẽ có sự cải thiện rõ rệt từ năm 2027 trở đi. Các dự báo về giá khí đốt kỳ hạn và nhiều tổ chức phân tích quốc tế đều chỉ ra rằng đợt tăng giá hiện tại chỉ là tạm thời và giá sẽ dần hạ nhiệt vào cuối năm 2026, trước khi giảm sâu hơn vào năm 2027.

Vào năm 2027, giá khí đốt được kỳ vọng ổn định quanh mức 30 euro mỗi megawatt giờ, chỉ bằng một nửa so với mức đỉnh hiện tại. Đến cuối thập niên, giá có thể dao động từ 16 đến 19 euro, trở về gần mức trước khủng hoảng. Nguyên nhân chính của triển vọng này là làn sóng tăng nguồn cung LNG trên toàn cầu, đặc biệt từ các dự án mở rộng tại Mỹ và Qatar sẽ hoạt động trong vòng 12-24 tháng tới, kết hợp với nhu cầu khí đốt châu Âu giảm nhờ sử dụng năng lượng tái tạo và thay đổi cơ cấu công nghiệp.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.