Mô hình Connect và chiến lược mở cửa tài chính của Trung Quốc

Ngày 7/7 vừa qua, Hồng Kông chính thức khởi động chương trình Delivery Connect, một thành phần của hệ thống thanh toán và hoàn tất giao dịch vàng mới của thành phố. Dù phần lớn chú ý tập trung vào mặt hàng vàng, khía cạnh quan trọng hơn là sáng kiến này phản ánh chiến lược mở cửa thị trường tài chính có chọn lọc và đặc trưng của Trung Quốc thông qua các kênh kết nối biên giới được thiết kế kỹ lưỡng, với Hồng Kông giữ vai trò cầu nối không thể thay thế.

Trái với xu hướng tự do hóa tài chính mạnh mẽ, giải phóng quy định nhanh chóng và mở cửa tài khoản vốn toàn diện mà nhiều nền kinh tế mới nổi áp dụng trong ba thập kỷ qua, Trung Quốc đi theo lối đi kiên định, tăng dần mức độ tiếp cận thị trường với sự giám sát chặt chẽ về dòng vốn và rủi ro tài chính. Hồng Kông trở thành nơi thử nghiệm mô hình đặc thù này để điều chỉnh và mở rộng dần sang quy mô lớn hơn.

Chuỗi các chương trình Connect và vai trò của Hồng Kông

Quảng cáo300 × 250

Chuỗi chương trình Connect bắt đầu từ Stock Connect năm 2014, mang lại cơ hội đầu tư chứng khoán chưa từng có cho nhà đầu tư quốc tế vào thị trường Trung Quốc đại lục, đồng thời cho phép nhà đầu tư nội địa đầu tư vào cổ phiếu niêm yết tại Hồng Kông. Tiếp đó là Bond Connect năm 2017, mở cửa thị trường trái phiếu khổng lồ của Trung Quốc. Các sáng kiến tiếp theo như Cross-boundary Wealth Management Connect và Swap Connect giúp tích hợp sâu hơn sản phẩm đầu tư bán lẻ và thị trường phái sinh liên ngân hàng của đại lục.

Ban đầu, các chương trình này từng được nhìn nhận là những nỗ lực riêng lẻ phục vụ mục tiêu cụ thể, nhưng thực tế cho thấy chúng góp phần tạo nên một chiến lược toàn diện nhằm hội nhập thị trường tài chính Trung Quốc vào dòng vốn toàn cầu, đồng thời vẫn duy trì sự kiểm soát, sửa đổi và giám sát cẩn trọng của Bắc Kinh.

Delivery Connect: mở rộng sang thị trường vàng vật chất

Delivery Connect là bước phát triển tiếp theo trong chuỗi các sáng kiến Connect, lần này mở rộng ra thị trường hàng hóa thực, cụ thể là vàng. Chương trình thiết lập cơ chế thanh toán và hoàn tất giao dịch vàng liên kết giữa Trung Quốc đại lục và Hồng Kông, giúp kết nối trực tiếp các giao dịch vàng vật chất qua hai bên.

Vàng vốn có vị trí đặc biệt trong hệ thống tài chính quốc tế với vai trò vừa là hàng hóa, vừa là tài sản dự trữ và là kênh trú ẩn an toàn. Trong bối cảnh các bất ổn địa chính trị, áp lực lạm phát kéo dài và sự phân tách ngày càng gia tăng của nền kinh tế toàn cầu, các ngân hàng trung ương đang gia tăng mua vàng với tốc độ nhanh nhất trong nhiều thập kỷ.

Việc xây dựng hạ tầng hải quan hỗ trợ giao dịch, lưu ký, thanh toán và hoàn tất giao dịch vàng càng được đánh giá cao về tầm chiến lược. Delivery Connect góp phần nâng cao vị thế của Hồng Kông như một trung tâm giao dịch, lưu trữ và thanh toán vàng quốc tế, tận dụng lợi thế đồng tiền tự do chuyển đổi, thị trường vốn sâu rộng, hệ thống pháp luật quốc tế và kết nối trực tiếp với thị trường vàng của đại lục.

Quảng cáo300 × 250

Ý nghĩa chiến lược và tương lai của hệ thống Connect

Trên bình diện rộng hơn, Delivery Connect thể hiện hướng đi ngày càng tinh vi trong chính sách tài chính của Bắc Kinh. Ngoài những nỗ lực quốc tế hóa đồng nhân dân tệ, hệ thống thanh toán xuyên biên giới (CIPS) hay trải nghiệm tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương, cơ sở hạ tầng thanh toán, lưu ký và hoàn tất giao dịch gần như vô hình lại là nền tảng tiên quyết quyết định sự di chuyển tài sản, tập trung thanh khoản và sự tồn tại của các trung tâm tài chính toàn cầu.

Delivery Connect không chỉ nhằm mục đích đơn thuần tạo thuận lợi cho giao nhận vàng vật chất mà còn nằm trong kế hoạch xây dựng hạ tầng tài chính quốc tế có kết nối chặt chẽ, giữ vững tính linh hoạt trong quản lý và khả năng chống chịu rủi ro theo cách mà Bắc Kinh cho là thiết yếu. Trung Quốc không tìm cách thay thế tức thì kiến trúc tài chính toàn cầu mà muốn bổ sung bằng các thiết chế phản ánh đúng vị thế kinh tế và lợi ích chiến lược đang gia tăng của mình.

Bên cạnh đó, chuỗi Connect cũng làm rõ bức tranh thực tế khắc họa vai trò của Hồng Kông trong tương lai. Thay vì mất đi tầm quan trọng hay chỉ đóng vai trò trung gian, Hồng Kông ngày càng trở thành nền tảng hội nhập tài chính của Trung Quốc, nơi Bắc Kinh phát triển, thử nghiệm và quốc tế hóa các mô hình mở cửa thị trường mới trước khi nhân rộng ra toàn bộ thị trường.

Dù Delivery Connect không thể biến đổi thị trường vàng toàn cầu ngay lập tức, tương tự các sáng kiến Connect trước đây, chương trình sẽ tăng trưởng dần theo mức độ tin cậy và thanh khoản. Trọng điểm không chỉ nằm ở tác động thương mại ngắn hạn mà còn ở xu hướng mở rộng phạm vi hội nhập xuyên biên giới và củng cố vị trí chiến lược của Hồng Kông trong hệ thống tài chính quốc tế và chiến lược mở cửa thị trường Trung Quốc.

Những điều rút ra từ bài viết

  • Delivery Connect đánh dấu bước tiến trong chiến lược mở cửa tài chính có kiểm soát của Trung Quốc.
  • Hệ thống Connect không còn là các dự án riêng lẻ mà là mô hình chính thức của Bắc Kinh trong hội nhập tài chính toàn cầu.
  • Hồng Kông giữ vị thế then chốt như cầu nối không thể thay thế giữa Trung Quốc và nhà đầu tư quốc tế.
  • Sự phát triển hạ tầng tài chính quốc tế như thanh toán, lưu ký là cốt lõi trong chiến lược tài chính của Trung Quốc.
  • Chiến lược này ưu tiên mở cửa dần và kiểm soát rủi ro hơn là tự do hóa tài chính theo kiểu truyền thống.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.