Robot Humanoids Mỹ Thử Nghiệm Trên Chiến Trường Ukraine

Chiến trường Ukraine đã trở thành nơi thử nghiệm công nghệ quân sự không người lái tiên tiến nhất thế giới. Vùng quanh tuyến đầu chiến sự, tràn ngập các loại drone trinh sát và tấn công, được mệnh danh là vùng tử thần bởi bất kỳ chuyển động nào của con người hoặc phương tiện truyền thống có thể bị phát hiện và tiêu diệt ngay lập tức. Trước tình hình này, Kiev đã lựa chọn chiến lược robot hóa hàng loạt lực lượng trên mặt đất.

Trong đó, startup Mỹ Foundation Future Industries (FFI) đóng trụ sở tại San Francisco đã gửi hai robot humanoid Phantom MK-1 đến một vị trí không tiết lộ tại Ukraine để thử nghiệm các nhiệm vụ hậu cần và trinh sát. Đây được coi là lần đầu tiên trong lịch sử robot humanoid được triển khai thử nghiệm trên chiến trường thực tế, mở ra kỷ nguyên mới của đô thị chiến đấu tự động.

Giám đốc FFI, ông Sankaet Pathak, bác bỏ những hình ảnh robot humanoid như tác phẩm khoa học viễn tưởng hủy diệt loài người. Theo ông, nếu mục đích chỉ là phá hủy hàng loạt thì sử dụng bom hoặc không kích sẽ hiệu quả và kinh tế hơn. Robot của họ được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ với độ chính xác cao, giảm thiểu thiệt hại cho dân thường và cơ sở hạ tầng, đồng thời bảo vệ sinh mạng binh lính.

Ông Pathak khẳng định dù robot humanoid không thay thế drone, chúng sẽ bổ sung cho các lực lượng mặt đất và giúp bù đắp rủi ro vốn có khi giao tranh trực tiếp. Ông gọi công nghệ này là bước tiến chiến thuật kế tiếp trong cuộc chiến tranh chính xác.

Hiện các robot humanoid chưa được trang bị vũ khí khi thử nghiệm trên tiền tuyến, tuy nhiên FFI thông báo sẽ tiến hành thử nghiệm robot Phantom MK-1 có vũ trang vào năm 2027. Đây sẽ là cột mốc đánh dấu robot humanoid chính thức tham chiến với khả năng chiến đấu chủ động.

Ukraine cũng tăng cường số lượng robot mặt đất sử dụng trong chiến đấu. Nửa đầu 2026, các robot không người lái mặt đất (UGV) của quân đội đã hoàn thành hơn 66.000 nhiệm vụ chiến đấu, tăng gấp đôi so với đầu năm. Bộ Quốc phòng Ukraine đặt mua 25.000 robot loại này trong cùng kỳ, gấp đôi tổng số năm trước với khoản chi hơn 14 tỷ hryvnia (khoảng 330 triệu USD). Mục tiêu là đến cuối năm sở hữu ít nhất 50.000 robot để thay thế binh lính trong những nhiệm vụ nguy hiểm trên chiến tuyến, như vận chuyển đạn dược, thực phẩm, cấp nước, giải cứu thương binh và rà phá mìn.

Robot Phantom MK-1 được FFI phát triển có khả năng chịu bụi, nước và các cú sốc mạnh lên tới gần 100 G, đủ sức sống sót khi bị ảnh hưởng từ vụ nổ pháo binh gần đó. Robot này có tải trọng tối đa tới 80 kg, được trang bị pin dung lượng 3 kWh giúp hoạt động liên tục trong điều kiện khắc nghiệt mà con người khó có thể tiếp cận an toàn. Sự bảo trợ của các nhà đầu tư như Eric Trump và quỹ đầu tư mạo hiểm Define giúp FFI mở rộng sản xuất với kế hoạch ra mắt khoảng 40.000 sản phẩm mỗi năm từ 2027.

Robots chiến đấu đã và đang thay đổi cơ cấu chiến thuật tác chiến. Ví dụ điển hình là vụ tấn công phối hợp dùng drone biển vận chuyển robot có vũ trang của Lữ đoàn vệ binh quốc gia Ukraine 123 tới vị trí hậu tuyến của quân Nga trên bán đảo Kinburn, phía đông Odessa. Đòn đánh được điều khiển từ xa, cung cấp khả năng tấn công hiệu quả mà không gây thương vong cho binh sĩ Ukraine, thu hút sự chú ý lớn trên mạng xã hội.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của các hệ thống robot chiến đấu tự động đang làm dấy lên lo ngại từ cộng đồng quốc tế. Hiện chưa có một công ước quốc tế nào quy định việc ứng dụng robot humanoid vũ trang hay hệ thống chiến đấu tự chủ trên chiến trường. Tổng thư ký Liên Hợp Quốc, António Guterres, kêu gọi cấm hoàn toàn các loại vũ khí tự động giết người hoạt động không có sự kiểm soát cuối cùng của con người.

Dù vậy, các công ty như FFI vẫn đầy tham vọng với nhiều hợp đồng nghiên cứu trị giá hàng chục triệu USD từ Bộ Quốc phòng Mỹ. Đánh giá tổng chi phí thấp hơn nhiều so với huấn luyện và trang bị một binh sĩ, robot humanoid có thể trở thành giải pháp công nghệ chủ chốt trên chiến trường trong tương lai gần.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.