Những điểm chính
- Giá trị giấy phép miễn thuế nhập khẩu của Nigeria đạt 34 nghìn tỷ đồng năm 2025, ảnh hưởng lớn đến thu ngân sách.
- 60% giấy phép miễn thuế được cấp cho các mặt hàng quân sự do các thách thức về an ninh tại Nigeria.
- Ngành Hải quan đến 30/6 đã thu được 4,5 nghìn tỷ đồng trong mục tiêu 11,04 nghìn tỷ đồng năm 2026.
- Ủy ban Tài chính Thượng viện yêu cầu đối chiếu và làm rõ số tiền nợ chưa nộp từ các cơ quan nhà nước trong 2 tuần tới.
- Các lãnh đạo cơ quan thất hẹn với phiên họp bị cảnh báo sẽ chịu hình thức xử phạt nghiêm khắc.
Chính sách miễn thuế nhập khẩu tăng mạnh, ảnh hưởng đến thu ngân sách
Tổng cục trưởng Hải quan Nigeria, ông Bashir Adeniyi, vừa công bố rằng giá trị giấy phép miễn thuế nhập khẩu (Import Duty Exemption Certificate - IDEC) do Chính phủ liên bang cấp cho các mặt hàng và thiết bị nhập khẩu đã đạt mức 34 nghìn tỷ đồng năm 2025. Ông cảnh báo việc áp dụng các chính sách miễn thuế này đã làm giảm đáng kể khả năng tạo nguồn thu của ngành hải quan.
Thông tin này được ông Adeniyi đưa ra trong phiên điều trần với Ủy ban Tài chính Thượng viện Nigeria tổ chức tại Abuja. Đánh giá trên cho thấy sự tác động tiêu cực của một số chính sách tài chính đối với quá trình thu ngân sách, dù ngành Hải quan vẫn thuộc nhóm các cơ quan có nguồn thu lớn nhất quốc gia.
Những đối tượng được hưởng miễn thuế và hệ lụy
Ông Adeniyi giải thích rằng chính sách IDEC ra đời tháng 3/2020 đã trở thành yếu tố ảnh hưởng lớn đến thu ngân sách của Hải quan. Trong tổng số 34 nghìn tỷ đồng giấy phép miễn thuế năm 2025, khoảng 60% được phê duyệt cho các mặt hàng liên quan đến quân sự nhằm phục vụ các thách thức an ninh hiện nay tại Nigeria, được miễn thuế hoàn toàn.
Bên cạnh đó, một số ưu đãi miễn thuế khác hỗ trợ nhập khẩu khí đốt nén (CNG), xe điện và xe hybrid, thiết bị y tế, máy móc công nghiệp, nguyên liệu cho sản xuất cũng như các chương trình can thiệp thực phẩm.
Đánh giá vai trò chính sách miễn thuế ngoài mặt thu ngân sách
Dù thừa nhận miễn thuế làm giảm nguồn thu trực tiếp, ông Tổng cục trưởng còn nhấn mạnh rằng các chính sách này không chỉ được đánh giá qua khía cạnh tài chính, mà còn nhằm mục tiêu hỗ trợ phát triển kinh tế xã hội rộng lớn hơn. Theo đó, miễn thuế góp phần thúc đẩy sản xuất công nghiệp, cải thiện giá cả hàng hóa và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân.
Ông Adeniyi đề nghị Chính phủ cần củng cố các biện pháp kiểm tra giám sát để đảm bảo các đơn vị nhận ưu đãi thực hiện đúng mục tiêu, đem lại lợi ích thực tế như giảm giá thành, tăng sản lượng sản xuất và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.
Tiến độ thu ngân sách và các vấn đề vướng mắc khác được Quốc hội quan tâm
Được biết, tính đến ngày 30/6, ngành Hải quan ghi nhận tổng doanh thu đạt 4,5 nghìn tỷ đồng trong số mục tiêu 11,04 nghìn tỷ đồng năm 2026, còn khoảng 7 nghìn tỷ đồng chưa thu được.
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Tại buổi làm việc, một số bất đồng cũng xuất hiện xoay quanh việc một số cơ quan nhà nước không nộp đủ phần thặng dư hoạt động vào Quỹ Thu ngân hợp nhất. Đại diện Ủy ban Trách nhiệm Tài chính tố cáo Hải quan còn nợ 8,9 tỷ đồng từ năm 2019, trong khi Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp pháp nhân bị cáo buộc còn nợ 13,9 tỷ đồng từ 2023-2025.
Phía Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp pháp nhân cho biết đang dần hoàn trả các khoản nợ trên. Ủy ban Tài chính Thượng viện đã yêu cầu các bên liên quan cùng đối chiếu, xác định cụ thể số dư còn thiếu trong vòng 2 tuần tới, phục vụ cho phiên họp tiếp theo.
Áp lực và kế hoạch tăng cường giám sát ngân sách
Chủ tịch Ủy ban Tài chính Thượng viện, ông Sani Musa, cũng cảnh báo các lãnh đạo của các đơn vị như Cục Hàng không Dân dụng, Quỹ Đào tạo công nghiệp, Cơ quan Phát triển Doanh nghiệp nhỏ và vừa, Trung tâm Y tế Liên bang Jabi nếu tiếp tục vắng mặt trong các phiên họp sẽ đối mặt với biện pháp xử phạt nghiêm khắc.
Trong bối cảnh Chính phủ đang nỗ lực tăng thu ngân sách phi dầu mỏ, việc giám sát các chính sách miễn thuế và các khoản thu của các cơ quan quan trọng được thắt chặt hơn nhằm nâng cao hiệu quả tài chính quốc gia.
Kết quả điều tra của Ủy ban Tài chính sẽ là căn cứ quan trọng trong việc điều chỉnh chính sách và đảm bảo nguồn thu ngân sách được ổn định, góp phần hỗ trợ phát triển kinh tế xã hội của Nigeria.
Câu hỏi thường gặp
Chính sách giấy phép miễn thuế nhập khẩu (IDEC) ảnh hưởng thế nào đến thu ngân sách Nigeria?
IDEC khiến giá trị miễn thuế đạt 34 nghìn tỷ đồng năm 2025, làm giảm đáng kể nguồn thu của ngành Hải quan.
Các mặt hàng nào được hưởng miễn thuế chủ yếu theo chính sách IDEC?
Bao gồm thiết bị quân sự, khí đốt nén, xe điện và hybrid, thiết bị y tế, máy móc công nghiệp và nguyên liệu sản xuất.
Ngành Hải quan đã thực hiện thu ngân sách như thế nào trong năm 2026?
Tính đến 30/6, ngành Hải quan đã thu được 4,5 nghìn tỷ đồng trong mục tiêu 11,04 nghìn tỷ đồng.
Quốc hội Nigeria có biện pháp gì với các cơ quan không tuân thủ trong điều hành thu ngân sách?
Ủy ban Tài chính cảnh báo sẽ áp dụng xử phạt nghiêm khắc với các lãnh đạo cơ quan không tham dự các phiên họp hoặc không hoàn thành trách nhiệm.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
