Chiến tranh Iran khiến liên minh các chế độ độc tài tại SCO chia rẽ sâu sắc

Tuần này, các ngoại trưởng của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) đang họp tại thủ đô Bishkek của Kyrgyzstan, trong bối cảnh chiến tranh tại Iran cùng cuộc tranh chấp địa chính trị ở eo biển Hormuz đặt ra thách thức nghiêm trọng đối với khối này. Được sáng lập bởi Trung Quốc và Nga cùng các quốc gia thuộc Liên Xô cũ, SCO từng được xem là khối quyền lực chính trị-kinh tế chống lại ảnh hưởng phương Tây. Tuy nhiên, cuộc xung đột tại Iran kể từ năm 2023 đã làm lộ rõ những mâu thuẫn sâu sắc giữa các thành viên SCO, ngay cả khi Ấn Độ là nền dân chủ ổn định duy nhất trong nhóm.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trước cuộc họp đã nhấn mạnh về "sự chung sống bao dung của các nền văn minh" và tầm nhìn "tương lai chung của nhân loại" dưới ngôn từ chính trị quen thuộc của Bắc Kinh, nhằm thể hiện sự gắn kết và tôn trọng đa phương của khối. Tuy nhiên, thực tế phức tạp bên trong SCO cho thấy sự đồng thuận chỉ là bề mặt khi đối mặt với áp lực chiến tranh và địa chính trị.

Mặc dù SCO chính thức lên tiếng ủng hộ toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của Iran, thế nhưng tổ chức này không can thiệp quân sự để hỗ trợ thực chất, bất kể Iran chính thức trở thành thành viên đầy đủ của SCO từ năm 2023. Tổng thư ký SCO, Nurlan Jermekbayev, người từng giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng Kazakhstan, đã dự lễ tang Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Khamenei, tuy nhiên không có dấu hiệu Nga hay Trung Quốc cung cấp viện trợ quân sự cho Iran.