Trên 60% bãi biển cát Nhật Bản có nguy cơ biến mất vào năm 2100

Tại thành phố Fujisawa, tỉnh Kanagawa, bãi biển Katase vẫn còn lưu giữ hình ảnh bờ cát rộng lớn từ nhiều năm trước, nhưng thực tế chung ở nhiều bãi biển Nhật Bản lại đang thu hẹp rõ rệt trong vòng vài thập niên qua. Nguyên nhân chủ yếu ở giai đoạn sau Thế chiến II là do các hoạt động xây dựng đập và khai thác cát sông, dẫn đến lượng cát được vận chuyển ra biển giảm mạnh, khiến bãi biển dần bị co hẹp.

Gần đây, biến đổi khí hậu và sự gia tăng mực nước biển được xem là lý do chính khiến bãi biển cát tiếp tục mất dần diện tích. Theo các chuyên gia, hơn 60% diện tích bãi biển cát mà Nhật Bản có được năm 1990 có nguy cơ biến mất vào năm 2100 nếu không có biện pháp ứng phó hiệu quả.

Ở thành phố Hokota, tỉnh Ibaraki, bãi biển Otake Coast nổi tiếng với vẻ đẹp và bờ cát dài từng được ví như “Bờ biển vàng của Ibaraki” đã phải đóng cửa hè này. Bãi biển vốn thu hút nhiều khách du lịch nay không còn an toàn để bơi lội do sóng biển đã xói mòn lớp cát, làm lộ ra các khối bê tông bờ kè dưới lòng đất, gây nguy hiểm cho người dân.

Theo phản ánh của cư dân địa phương, bãi biển này trước đây rộng đến mức có thể tổ chức chơi bóng chày. Tuy nhiên, quá trình xói mòn bắt đầu từ thập niên 1970-1980, khi dòng cát bị ngăn lại bởi các công trình xây dựng đập và cả việc khai thác cát làm vật liệu xây dựng tăng nhanh.

Kể cả những bãi biển được biết đến rộng rãi như Chigasaki ở tỉnh Kanagawa cũng không tránh khỏi bị thu hẹp. Đây là điểm đến ưa thích của những người đam mê lướt sóng, tuy nhiên bờ cát nơi đây đã rút ngắn đáng kể, gây ảnh hưởng đến hạ tầng và cảnh quan, điển hình như sự sụt lún đường giao thông vào năm 2019 do bão.

Ở bãi biển Kujukuri, tỉnh Chiba, một trong những bờ biển cát dài nhất nước Nhật, chính quyền địa phương đã tiến hành xây dựng các đầu mũ nhân tạo nhằm hạn chế mất cát. Đây là nỗ lực nhằm kéo dài sự tồn tại của các bãi biển quan trọng về mặt sinh thái và du lịch.

Các nghiên cứu của Tiến sĩ Keiko Udo thuộc Đại học Tohoku chỉ ra rằng từ năm 1950 đến 1990, chiều rộng trung bình của các bãi biển cát trên toàn quốc đã giảm từ khoảng 63 mét xuống còn 43 mét. Diện tích tổng cộng cũng giảm xuống khoảng 60% so với thời điểm đầu.

Dù đã có tiến bộ trong việc sử dụng đá dăm thay thế cát trong sản xuất bê tông và một số biện pháp bảo vệ chống xói mòn bờ biển được phát triển, tốc độ suy giảm vẫn chưa hoàn toàn dừng lại. Tiến sĩ Udo cảnh báo rằng mực nước biển dâng do biến đổi khí hậu sẽ làm tình trạng này nghiêm trọng hơn.

Theo tính toán của nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Tohoku, kết hợp phân tích điều kiện sóng và dự báo sự gia tăng mực nước biển toàn cầu, ngay cả khi khí hậu chỉ ấm lên dưới 2 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, Nhật Bản vẫn có thể mất hơn 60% bãi biển cát hiện có vào năm 2100. Dự báo vào năm 2025, diện tích bãi biển có thể đã giảm từ 10 đến 30% so với năm 1990.

Giáo sư Hiromune Yokoki của Đại học Ibaraki nhận định bãi biển có vai trò quan trọng trong việc hấp thụ lực sóng và giảm thiểu thiệt hại do lũ lụt, bão. Nếu bãi biển mất đi, các công trình chắn sóng nhân tạo sẽ cần được xây dựng với nguồn kinh phí và thời gian đáng kể.

Tiến sĩ Udo lưu ý rằng Nhật Bản sở hữu nhiều bãi biển có độ dốc nhẹ nên ngay cả sự tăng vài chục centimet mực nước biển cũng có thể gây ra những biến động lớn. Do đó, cần phải lựa chọn ưu tiên những bãi biển có giá trị nhất định để triển khai các giải pháp phù hợp thay vì áp dụng đồng loạt trên toàn quốc.

Việc bảo vệ bãi biển không chỉ nhằm duy trì cảnh quan du lịch mà còn góp phần đảm bảo an toàn và giảm thiểu rủi ro thiên tai cho cộng đồng ven biển.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.