El Niño làm nóng cuộc tranh luận về điện ở Colombia, nhưng nhiều vùng nông thôn vẫn trong bóng tối

Mỗi khi hiện tượng El Niño xuất hiện, Colombia lại bước vào cuộc thảo luận quen thuộc về khả năng thiếu hụt điện năng. Những chủ đề như việc tích trữ nước hồ chứa, tiết kiệm năng lượng, vận hành nhà máy nhiệt điện, điều chỉnh giá điện, nguy cơ cắt điện luân phiên và thay đổi giờ giấc sinh hoạt thường được nhắc đến. Nỗi lo về mất điện không phải chuyện xa lạ, đặc biệt là khi Colombia từng trải qua một đợt mất điện nghiêm trọng trong những năm 1990 dưới chính quyền Gaviria, thời điểm chính phủ đã điều chỉnh thời gian trước một giờ nhằm tận dụng ánh sáng mặt trời nhiều hơn.

Gần đây, ngày 9/7/2026, Cơ quan Quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Mỹ (NOAA) cảnh báo El Niño đang ngày càng mạnh lên với tới 97% khả năng duy trì cho đến đầu năm 2027 và 81% xác suất trở thành một hiện tượng rất mạnh trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12 năm 2026. Điều này đặt ra thách thức lớn đối với Colombia, một quốc gia có hệ thống điện phụ thuộc nhiều vào thủy điện, bởi lượng mưa giảm sẽ khiến hệ thống điện càng căng thẳng hơn.

Giữa những lo ngại về nguy cơ mất điện ở các đô thị, một câu hỏi thiết thân nhưng ít được đề cập là: mất điện là mất đến ai? Trong khi người dân thành phố lo lắng về việc mất điện trong vài giờ, thì nhiều cộng đồng nông thôn ở Colombia từ lâu đã sống trong cảnh thiếu điện ổn định. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, năm 2021 còn khoảng 3% dân số Colombia chưa tiếp cận được điện, tương đương khoảng 1,5 triệu người. Với những người này, mất điện không phải chuyện tương lai mà là một thực tế hàng ngày.