Colombia lên kế hoạch cải cách thuế giảm thuế doanh nghiệp và loại bỏ thuế giao dịch ngân hàng

Trong bối cảnh Colombia chuẩn bị cho cuộc bầu cử tổng thống năm 2026, ứng viên Abelardo de la Espriella đang xây dựng một đề xuất cải cách thuế với mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và thu hút đầu tư nước ngoài. Đề xuất thuế này sẽ được trình bày chính thức vào tháng 9/2026, hoàn toàn tách biệt với kế hoạch cải cách do chính phủ hiện tại đề xuất nhằm tăng cường thu ngân sách.

Đội ngũ cố vấn kinh tế của De la Espriella cho rằng giảm thuế sẽ kích thích tăng trưởng, thúc đẩy quá trình hợp thức hóa hoạt động kinh doanh và cuối cùng cũng giúp tăng thu cho ngân sách nhà nước. Theo họ, hệ thống thuế hiện tại của Colombia quá phức tạp và gánh nặng thuế doanh nghiệp cao đã cản trở đầu tư trong nước cũng như dòng vốn quốc tế.

Nội dung trọng tâm trong kế hoạch cải cách thuế của De la Espriella là việc giảm mức thuế thu nhập doanh nghiệp để khuyến khích đầu tư và tạo việc làm. Mức giảm cụ thể chưa được công bố song đây được xem là bước đi quan trọng đối với môi trường kinh doanh tại Colombia.

Đề xuất cũng nhắm tới việc loại bỏ hoặc tái cấu trúc thuế Gravamen a los Movimientos Financieros (GMF), hay còn gọi là thuế 4×1000. Thuế này đánh vào giao dịch tài chính với mức 4 peso trên mỗi 1.000 peso chuyển khoản, tương đương khoảng 0,25 đô la Mỹ. Thuế 4×1000 bị nhiều người phản đối vì khiến nhiều người tránh dùng dịch vụ ngân hàng và chuyển sang giao dịch tiền mặt, tạo ra sự gián đoạn cho hệ thống tài chính.

Phần cải cách cấu trúc trong kế hoạch là đề xuất tái tổ chức Tổng cục Thuế và Hải quan Colombia (DIAN) để tập trung vào ba mảng chính: thuế thu nhập, thuế giá trị gia tăng (VAT) và VAT áp dụng cho hàng nhập khẩu (external VAT). Mục tiêu là giảm bớt thủ tục hành chính và giúp doanh nghiệp, cá nhân thuận tiện hơn trong việc tuân thủ quy định thuế, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý và chống thất thu.

Để bù đắp cho việc giảm mức thuế, đội ngũ kinh tế của De la Espriella đặt ra chiến lược mở rộng cơ sở thuế bằng cách loại bỏ các miễn giảm rộng rãi và xem xét lại các khoản khấu trừ hiện tại, vốn được cho là ưu đãi quá mức cho các tập đoàn lớn và nhóm thu nhập cao. Ngoài ra, kế hoạch có thể sẽ hạ ngưỡng phải khai thuế thu nhập cá nhân, qua đó đưa thêm nhiều người lao động không chính thức vào hệ thống thuế chính thức.

Kế hoạch cải cách thuế này đã nhận được những ý kiến trái chiều từ các chuyên gia kinh tế Colombia và phân tích thị trường. Những người ủng hộ ca ngợi sự tập trung vào cải thiện năng lực cạnh tranh và sự đơn giản hóa hệ thống thuế, cho rằng đây là điều kiện cần thiết để Colombia thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài và giảm sự phụ thuộc vào xuất khẩu hàng hóa cơ bản.

Mặt khác, các chuyên gia phản biện lo ngại về khả năng cân đối tài chính do Colombia đang đối mặt với thâm hụt ngân sách đáng kể, trong khi chính phủ hiện hành lại đang tập trung tăng thu thuế. Họ đặt câu hỏi làm thế nào kế hoạch giảm thuế có thể hợp lý hóa được chi tiêu công và duy trì niềm tin của thị trường vào các khoản nợ công, nếu các biện pháp mở rộng cơ sở thuế không mang lại kết quả nhanh chóng và hiệu quả.

Việc trình bày đề xuất cải cách trong tháng 9/2026 được xem là bước đi chiến lược nhằm tạo ra sự khác biệt rõ ràng trong cuộc tranh luận kinh tế giữa các ứng viên tổng thống. Ngoài cải cách thuế, De la Espriella còn theo đuổi chính sách chính quyền nhỏ hơn, siết chặt quản lý an ninh và các quyền tự do thuế, phù hợp với nhóm cử tri không hài lòng với chính sách hiện tại.

Tuyên bố chi tiết về kế hoạch lần đầu sẽ được công bố vào tháng 9, là tín hiệu quan trọng cho nhà đầu tư quốc tế và cộng đồng người nước ngoài tại Colombia về cách thức một chính quyền De la Espriella có thể thay đổi môi trường kinh doanh và tài chính của quốc gia. Thành công của kế hoạch sẽ phụ thuộc vào khả năng cân bằng giữa cắt giảm thuế kích thích tăng trưởng và đảm bảo cân đối tài chính công.